Здароўе99

Правіла сну «7:1», якое на чатыры гады падаўжае жыццё, а галоўнае — паляпшае

Для многіх людзей недасыпанне стала паўсядзённасцю. Новае даследаванне вучоных прапануе простае і эфектыўнае рашэнне — так званае правіла «7:1».

Фота: Guido Mieth / Getty Images

Даўно вядома, што сон — гэта ключавы механізм аднаўлення арганізма. Менавіта ў гэты час адбываецца «рамонт» тканак і мышцаў, зніжаюцца пульс і артэрыяльны ціск (што істотна памяншае нагрузку на сэрца), а мозг актыўна апрацоўвае і замацоўвае ўспаміны. Калі ж сон становіцца дрэнным або нерэгулярным, гэтыя жыццёва важныя працэсы парушаюцца, што павялічвае рызыку развіцця сардэчна-сасудзістых захворванняў, інсульту і дэменцыі.

На гэтым фоне навукоўцы з Лонданскай школы эканомікі і палітычных навук сумесна са страхавой кампаніяй Vitality распрацавалі правіла «7:1». Яно азначае, што сну трэба аддаваць сем гадзін мінімум, а класціся трэба плюс-мінус адна гадзіна ў той самы час як мінімум пяць дзён на тыдзень.

З падрабязнасцямі гэтай методыкі знаёміць выданне Daily Mail.

Вынікі маштабнага даследавання, праведзенага ў Вялікабрытаніі, ахапіла даныя пра больш як 47 мільёнаў начэй сну. Яно паказала: трыманне такога рэжыму зніжае агульную смяротнасць на 24% і скарачае колькасць шпіталізацый на 7%.

Даследчыкі падлічылі, што рэгулярны і паўнавартасны адпачынак можа дадаць чалавеку да чатырох гадоў жыцця. Пры гэтым навукоўцы заўважаюць: чым раней у чалавека фарміруюцца такія звычкі, тым большым будзе сумарны станоўчы эфект.

Важнасць гэтага правіла падкрэсліваецца і сумнай статыстыкай: людзі, якія спяць менш за шэсць гадзін у суткі, маюць на 20% вышэйшую рызыку заўчаснай смерці ў параўнанні з тымі, хто адводзіць на сон рэкамендаваныя сем-восем гадзін.

Аўтары працы акцэнтуюць увагу на тым, што ключавым фактарам поспеху з’яўляецца менавіта рэгулярнасць. Навукоўцы наўмысна ўстанавілі планку ў пяць начэй на тыдзень замест сямі, каб зрабіць гэтую мэту рэальна дасяжнай для кожнага.

Такі падыход зніжае псіхалагічны бар’ер і дазваляе чалавеку дапускаць часовыя адхіленні ад графіка (напрыклад, на выхадных) без пачуцця віны або страты агульнага прагрэсу. Менавіта такая гнуткасць спрыяе таму, што новы рэжым становіцца не кароткачасовай спробай, а ўстойлівай жыццёвай звычкай.

Акрамя непасрэднай карысці для здароўя, гэта прыносіць і эканамічную выгаду: паляпшэнне якасці сну зніжае патрэбу ў шпіталізацыі, што дазваляе істотна ашчаджаць на медыцынскіх выдатках.

Для паспяховага ўкаранення гэтай сістэмы эксперты раяць звярнуць асаблівую ўвагу на гігіену сну. Ключавым патрабаваннем з’яўляецца адмова ад тэлефонаў і іншых гаджэтаў як мінімум за гадзіну да адпачынку, паколькі іх сіняе святло прыгнятае выпрацоўку мелатаніну — гармону сну.

Таксама варта пазбягаць ужывання алкаголю, які парушае фазу хуткага сну, і кафеіну, які правакуе залішнюю актыўнасць нервовай сістэмы. Ідэальная спальня павінна быць цёмнай і ціхай, каб не правакаваць выкід гармону стрэсу картызолу.

Стварэнне такіх спрыяльных умоў дазваляе арганізму перайсці ў стан глыбокага спакою, што і становіцца сапраўдным падмуркам для доўгага і здаровага жыцця.

Каментары9

  • Anatol Starkou
    07.04.2026
    Ноччу не сплю ўжо мо гадоў пяць. Разговаривал с врачом своим: "А когда ты спишь?" - "Вечером." - "И сколько? Пять часов спишь?" - "Да." - "Ну и нормально."
    Врач хороший, благодаря ему я еще дрыгаюсь. Но его специальность не про сон.

    Недавно сказал дочери, что мои биологические часы переехали в Минск, и на старости лят я живу в Нью_Йорке па мінскаму часу.
  • 123
    07.04.2026
    Хочаш, я заб'ю суседзяў
    Што мяшаюць спаць?
  • .
    07.04.2026
    Сучасная поп-навука і журналістыка :(
    1. Крыніцы не дае і Daily mail. Трэба шукаць самастойна.
    2. Даследаванне Лонданскай школы эканомікі і палітычных навук сумесна са страхавой кампаніяй Vitality. Колькі там навукоўцаў-медыкаў?
    3. Самі даследчыкі (не журналісты) кажуць, што калі прытрымлівацца гэтага правіла, можна працягнуць уласнае жыццё на 4 гады.
    Аднак:
    - Папуляцыя не роўна індывід. Статыстычная ацэнка на ўзроўні папуляцыі не з'яўляецца гарантам для кожнага чалавека.
    - Карэляцыя не роўна прычыне. Якасць сну можа быць не прычынай стана здароўя, а яго наступствам: дрэнны сон можа быць ад хвароб, ад стрэсу, ўскосна ад нізкіх даходаў, харчавання, генетыцы і г.д.
    Увогуле рэгулярны і дастатковы сон звязаны з лепшымі паказчыкамі здароўя, прадуктыўнасці і працягласці жыцця на ўзроўні папуляцыі, але гэтыя сувязі не гарантаваныя для асобнага чалавека і могуць часткова тлумачыцца іншымі фактарамі.
    Калі чытаеце "нешта падаўжае жыццё", сумнявайцеся, вам прадаюць клікбэйт і спрашчэнне, прымітывізацыю з'явы.

Цяпер чытаюць

Дзве дзяўчыны з кавуновага батальёна Лукашэнкі запусцілі свой брэнд адзення. Здаецца, не ў Беларусі24

Дзве дзяўчыны з кавуновага батальёна Лукашэнкі запусцілі свой брэнд адзення. Здаецца, не ў Беларусі

Усе навіны →
Усе навіны

Самая дзіўная выбарчая сістэма ў свеце. Пяць невідавочных рэчаў, якія важна ведаць пра выбары ў Венгрыі2

Студэнтку, якая раптоўна памерла ў польскай Лодзі, пахавалі ў Беларусі1

Яна баіцца толькі аднаго — што не хопіць часу. Старшыні Рады БНР Івонцы Сурвіле — 90 гадоў28

Сёння — 15‑я гадавіна тэракту ў мінскім метро10

Трамп хоча ўзвесці ў Вашынгтоне 76‑метровую трыумфальную арку4

Новы трэнд — грыбная кава. Наколькі гэта сапраўды функцыянальны напой?3

Бяляцкі: Уся Беларусь — вялікая турма28

Трамп: Наступны крок — Марс!5

«Арыён» прывадніўся ў Ціхім акіяне. Гістарычная місія палёту да Месяца «Артэміда-2» паспяхова завершана9

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Дзве дзяўчыны з кавуновага батальёна Лукашэнкі запусцілі свой брэнд адзення. Здаецца, не ў Беларусі24

Дзве дзяўчыны з кавуновага батальёна Лукашэнкі запусцілі свой брэнд адзення. Здаецца, не ў Беларусі

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць