Свет22

Іран і Аман дамаўляюцца пра падзел кантролю над Армузскім пралівам

Іран і Аман працягваюць перамовы аб будучай сістэме кіравання Армузскім пралівам — адным з найважнейшых марскіх шляхоў у свеце. Як паведамляе тэлеканал Al Jazeera, Тэгеран адхіліў прапанову Маската аб роўным размеркаванні кантролю над пралівам і прапанаваў уласны варыянт.

Фота: Amirhosein Khorgooi / ISNA via AP

Па словах намесніка міністра замежных спраў Ірана Казема Гарыбабадзі, Аман прапанаваў стварыць сумесны рэгіянальны механізм, паводле якога абедзве краіны атрымалі б па 50 працэнтаў кантролю. План прадугледжваў, што судны будуць заходзіць у праліў праз тэрытарыяльныя воды Ірана, а выходзіць праз воды Амана. Кожная дзяржава кантралявала б суднаходства на сваёй палове праліва.

Акрамя таго, афіцыйны Маскат прапанаваў увесці добраахвотныя ўзносы для суднаў, якія праходзяць праз праліў. Гэтыя сродкі планавалася выкарыстоўваць для падтрымання бяспекі суднаходства, аховы навакольнага асяроддзя і правядзення выратавальных аперацый. Такая схема нагадвае механізм, які дзейнічае ў Малакскім праліве.

Іран, аднак, заявіў, што такі падыход не ўлічвае яго інтарэсаў нацыянальнай бяспекі. У адказ Тэгеран прапанаваў, каб адзін з галоўных суднаходных маршрутаў цалкам праходзіў праз іранскія тэрытарыяльныя воды, а другі таксама часткова знаходзіўся пад іранскім кантролем. Паводле ўладаў краіны, гэта дазволіць больш эфектыўна кантраляваць рух суднаў.

Іранскі бок таксама папярэдзіў, што праліў застанецца закрытым, калі Аман не прыме новую прапанову. Акрамя таго, Тэгеран даў зразумець, што вяртання да ранейшага рэжыму бясплатнага праходу больш не будзе.

Паводле інфармацыі Al Jazeera, цяпер Аман разглядае яшчэ адзін кампрамісны варыянт. Ён прадугледжвае стварэнне трох асобных маршрутаў для суднаў: адзін будзе праходзіць праз тэрытарыяльныя воды Ірана, другі — па міжнароднай суднаходнай паласе, а трэці — праз тэрытарыяльныя воды Амана. Крыніцы тэлеканала адзначаюць, што Іран дэманструе пэўную гатоўнасць да кампрамісу, аднак яго канчатковая пазіцыя пакуль невядомая.

Прадметам спрэчак таксама застаюцца напрамкі руху суднаў, пытанні размініравання праліва і памер плацяжоў за яго выкарыстанне. Паводле ацэнак экспертаў, прапанаваная Іранам плата можа дасягаць аднаго мільёна даляраў з кожнага судна, што значна перавышае сістэму добраахвотных узносаў, якая дзейнічае ў Малакскім праліве.

Армузскі праліў застаецца цэнтрам напружанасці пасля ўзброенага канфлікту паміж Іранам і ЗША. Да пачатку баявых дзеянняў праз яго праходзіла каля пятай часткі сусветных паставак нафты і звадкаванага прыроднага газу. Пасля закрыцця праліва Іранам узніклі сур'ёзныя праблемы з глабальнымі пастаўкамі энергарэсурсаў.

Падпісаны ў сярэдзіне чэрвеня мемарандум паміж Іранам і ЗША прадугледжваў аднаўленне суднаходства без спагнання платы як мінімум на 60 дзён. Аднак рознае тлумачэнне ўмоў гэтага дакумента выклікала новыя спрэчкі адносна таго, хто павінен ажыццяўляць канчатковы кантроль над пралівам і па якіх маршрутах павінны рухацца судны. Гэта прывяло да новага абвастрэння сітуацыі, хоць пазней баявыя дзеянні былі спынены. Дыпламатычныя перамовы наконт будучыні Армузскага праліва працягваюцца.

Каментары2

  • Карфаген
    29.07.2026
    іран трэба даціскаць
  • Синдбад
    29.07.2026
    "Такая схема нагадвае механізм, які дзейнічае ў Малакскім праліве."≈≈=== Лухта. У Малакскай пратоцы ніякія фінансавыя зборы з судоў не прадугледжаны, у тым ліку добраахвотныя. Пачынаючы э One Fathom Bank і да падыходу да Сінгапурскай пратокі працуе кантроль трафіку з прадпісанымі месцамі абавязковых рыпортаў.
    Каму цікава больш падрабязна, можаце пачытаць Regulations for the Straits of Malacca and Singapore (SOMS). Гэта ўсё, што трэба ведаць, нічога нападоб Амана-Іранскіх хацелак там няма.

Цяпер чытаюць

Брат Колі Лукашэнкі будуе фармацэўтычны комплекс за $10 мільёнаў10

Брат Колі Лукашэнкі будуе фармацэўтычны комплекс за $10 мільёнаў

Усе навіны →
Усе навіны

«Адвакатка падманула маю жонку». Легендарны бубнач з маршаў Аляксей Санчук расказаў, як адседзеў доўгія шэсць гадоў і пра што нельга маўчаць3

Былы рэдактар Nexta Ян Рудзік стаў бацькам. Яны з сям'ёй перабраліся ў Польшчу3

Пад Гроднам знайшлі велізарны грыб памерам з чалавечую галаву ФОТЫ4

Беларус патануў у Свіслачы, зайшоўшы ў ваду па калена

Польскі плывец упершыню ў гісторыі пераплыў Балтыйскае мора. У вадзе ён правёў амаль 55 гадзін1

У Косаве злавілі двух беларусаў, якія нелегальна прыйшлі з Албаніі праз горы

Браканьеры прыдумалі хітрую схему вылаву рыбы на продаж у чарнобыльскай зоне2

Лукашэнка звольніў намесніка Карпянкова5

МУС Латвіі прапануе цалкам закрыць адзіны пункт пропуску на мяжы з Беларуссю13

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Брат Колі Лукашэнкі будуе фармацэўтычны комплекс за $10 мільёнаў10

Брат Колі Лукашэнкі будуе фармацэўтычны комплекс за $10 мільёнаў

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць