Kali kamanda nie demanstruje pryhožaj hulni, nie atrymlivaje ciaham dziesiacihodździa prymietnych pieramoh i nie hladzić u bok zaŭziataraŭ, mnie ciažka ŭjavić, navošta i dla kaho nacyjanalnaja zbornaja naahuł vychodzić na pole.
Mahčyma, dla čynoŭnikaŭ z futbolnaj federacyi? U Vilni na litbiełfutboł chadziŭ Andranik Antanian.
Niahledziačy na toje, što sustrečy pamiž biełaruskaj i litoŭskaj futbolnymi družynami adbyvajucca z prymietnaj rehularnaściu, matčy ŭ śviadomaści zaŭziataraŭ pakul nie nabyli statusu pryncypovaha derbi. Biełaruś i Litva nie traktujucca jak supierniki pryncypovyja, pieramahčy jakich sprava honaru.
Jość i jašče adna akaličnaść. Futboł u Litvie, jaki dziakujučy vysiłkam bankira, futbolnaha mahnata, paeta-amatara etc. Uładzimiera Ramanava siońnia pieražyvaje svaje ci nia samyja lepšyja časy z momantu atrymańnia niezaležnaści, jašče nia moža pretendavać na rolu mierki nacyjanalnych zdolnaściaŭ. Nišu hetuju ŭ Litvie jašče ŭ 1938-m zaniaŭ baskietboł, i małaimavierna, što ŭ najbližejšyja hady stanovišča kardynalna źmienicca. Da biełaruskich pośpiechaŭ u lubym vidzie sportu litoŭcy staviacca pabłažliva i biaź cieniu reŭnaści. U baskietboł u Biełarusi hulać pakul nie navučylisia.
Vynikam adnosnaha futbolnaha renesansu Litvy stała i źjaŭleńnie ŭ Vilni futbolnaj areny «Vietra», pabudavanaj na pryvatnyja srodki. Stadyjon choć i znachodzicca ŭ stanie dabudovy, ale ŭtulny, ź jakasnym hazonam i aśviatleńniem. Tak što ŭ litoŭskaj zbornaj, narešcie, źjaviłasia mahčymaść prymać na staličnym stadyjonie svaich supiernikaŭ.
Uremia zubravać
Niekatory dadatkovy šarm sustrečy dadało toje, što ŭpieršyniu za historyju biełaruska-litoŭskich futbolnych supraćstajańniaŭ na vilenskich vulicach źjavilisia arhanizavanyja fanaty biełaruskaj zbornaj. Akazałasia, što heta hrupa zubroŭcaŭ — ludziej da futbołu abyjakavych, jakija vyrašyli spałučyć pryjemnaje z patencyjna karysnym. Ciaham dnia jany byli zaŭvažany ŭ roznych častkach horadu sa svaimi niemudrahielistymi akcyjami: pierad tym jak ździejśnić pachod u pakachany biełaruskimi turystami handlovy centar «Maxima», što na vulicy Mindoŭha, napałochali palicyjanta, jaki achoŭvaje biełaruskaje pradstaŭnictva, a padčas ekskursii pa Staroj Vilni zładzili jašče adzin pikiet na hanku staroj vilenskaj ratušy (treba pryznać, miesca nia samaje virlivaje, dyj pradstaŭniki litoŭskaj ułady byvajuć tam radziej, čym u jakim inšym punkcie horadu). Zubroŭcy taksama achvotna davali interviju miascovym mas-medyja, u jakich vykazvali ździŭleńnie, što litoŭskija siły pravaparadku nijak nie reahujuć na ich pavodziny, i spadziavalisia, što ich sektar ź bieł-čyrvonymi ściahami budzie ŭpryhožvać karcinku tranślacyi z matču, jakaja ŭžyvuju budzie iści pa Biełaruskim telebačańni. Adnak na pryhožuju bieł-čyrvona-biełuju karcinku ź Vilni zubroŭcy darma spadziavalisia: teletranślacyja arhanizoŭvałasia srodkami Kovienskaj telestudyi, techničnyja mahčymaści jakoj bolš čym abmiežavanyja. Aperatary i režysery, jakija pracavali na matčy, byli zakłapočanyja tym, kab złavić kadar «u fokusie» choć na adnoj z troch kamer, a da haściej im nie było nijakaj spravy.
Kaver-versija himnu
Pa tutejšych mierkach atrymaŭsia amal anšlah. Try tysiačy hledačoŭ na tavaryskaj sustrečy — dla Vilni heta šmat. Za sustrečaj taksama nazirali niekalki dziasiatkaŭ paradzich z raddomu, vokny jakoha vychodziać na stadyjon «Vietra».
Matč, jak i naležyć, pačaŭsia z vykanańnia nacyjanalnych himnaŭ. Praŭda, himn Respubliki Biełarusi čamuści byŭ vykanany ŭ instrumentalnym varyjancie. Jak akazałasia, jaho słoŭ nia viedali ni futbalisty, ni zubroŭcy, ni ludzi, jakija raźmiaścilisia na supraćlehłaj trybunie z čyrvona-zialonymi ściahami. Ź litoŭskim himnam nakładak nie było, zrešty, navat kali b hučała «minusoŭka», stadyjon biez prablem vykanaŭ by ŭsie čatyry kuplety pieśni Vincasa Kudzirki. Sektar ź litoŭskimi ultras śpiavaŭ na praciahu ŭsiaho matču, i šyrynia repertuaru dazvoliła im nie paŭtaracca na praciahu pieršaj pałovy sustrečy. Viadoma, tradycyi charavoha śpievu ŭ Litvie kudy hłybiejšyja i šyrejšyja, ale biełaruskija fanaty na praciahu ŭsiaho matču nia zdoleli arhanizavana praśpiavać choć by «Saŭku dy Hryšku».
Byli zaŭvažany i inšyja rytualnyja momanty. Stadyjon «Vietra», na jakim adbyvaŭsia matč, choć i źjaŭlajecca samym sučasnym u Vilni, ale nie abstalavany elektronnym tablo. Zadača infarmavańnia była ŭskładziena na pravieranuju fanernuju šyldu, na jakoj niaŭmiełymi rukami čornaj tuššu byli vyviedzieny słovy «Baltarusija» i «Lietuva». Nadpisy byli zrobleny čałaviekam, jaki nikoli nia braŭ urokaŭ kalihrafii. Litary atrymalisia roznastylovymi i kryvavatymi. Biezumoŭna, kranalna, što ŭ našy časy tatalnaj kamputaryzacyi jość jašče miesca dla rukapisnaha šryftu, ale vykanańnie mahło być i lepšym. Ličby na tablo źmianialisia biezadmoŭnym ručnym sposabam. Kamuści ŭsio heta padasca śmiešnym, kamuści zabaŭnym, ale taki na siońnia stan futbolnaj infrastuktury Litvy.
Darečy, infarmacyjnaja padtrymka sustrečy ŭ arhanizataraŭ akazałasia nie na samym vysokim uzroŭni: sudździa-infarmatar abviaščaŭ navat nia ŭsie zamieny ŭ składzie zbornaj haściej. Drobiazi, sprava žyćciovaja.
Ciahańnie bierviana
Vilenskija zaŭziatary, jakija pryjšli nia tolki padtrymać zbornuju, ale i pahladzieć na zorak u składzie zbornaj biełaruskaj, zastalisia rasčaravanyja. Svoj status majstra padtrymaŭ chiba Siarhiej Hurenka, jaki ździŭlaje permanentnym zapałam na hulniu. Astatnija futbalisty nahadvali neŭrachirurhaŭ na leninskim subotniku. Pracavać treba, treba zajmacca patrebnaj, ale nikomu nie cikavaj spravaj. Vo i ciahajuć abrydłyja biarviony Illiča. Dva razy pa sorak piać chvilin. Dzievianosta chvilin hańby — i zabiaśpiečanaja staraść.
Mehazorka biełaruskaha futbołu Alaksandar Hleb byŭ zaŭvažny tolki pieršyja dvaccać chvilin. Vital Kutuzaŭ zapomniŭsia chiba niematyvavanaj hrubaściu, niezrazumiełaj u tavaryskaj sustrečy. Pravy flanh zapomniŭsia tym, što mienavita na im zhasali ŭsie perspektyŭnyja ataki biełarusaŭ.
Hoł pry kancy tajmu, zabity Dejvidasam Časnaŭskisam, chacia i nie vynikaŭ z chodu hulni, ale nazvać jaho vypadkovym nielha. Futboł — hulnia nia vielmi lahičnaja.
U druhim tajmie vyjaviłasia, što ŭ litoŭskaj zbornaj jość prablemy z raŭznačnymi zamienami. Z sychodam z pola haleadora Poškusa i paŭabaroncy Danilavičusa hulnia ŭraŭnavałasia, a apošnija dvaccać chvilin biełarusy vałodali prymietnaj terytaryjalnaj pieravahaj, adnak kamanda nia zdoleła znajści, jak ź jaje skarystacca. Śvistok sudździ zafiksavaŭ kančatkovy vynik 1:0, i litoŭskaja zbornaja atrymała pieršuju ŭ svajoj historyi pieramohu nad paŭdniovymi susiedziami.
Dziela hledačoŭ
Paśla matču nikomu ź biełaruskich futbalistaŭ nie pryjšło ŭ hałavu padyści da biełaruskaha sektaru i padziakavać fanatam za padtrymku. Mahčyma, natužnyja «ole-ole-ole, Biełaruś žyvie» i prosta «Žyvie Biełaruś!» nia nadta ich natchniali na baraćbu, mahčyma, nie dla samatužnych specyjalistaŭ jany ŭdzielničajuć u hetym dziejstvie. Ale kali kamanda nie demanstruje pryhožaj hulni, nie atrymlivaje ciaham dziesiacihodździa prymietnych pieramoh i nie hladzić u bok zaŭziataraŭ, mnie ciažka ŭjavić, navošta i dla kaho nacyjanalnaja zbornaja naahuł vychodzić na pole. Mahčyma, dla čynoŭnikaŭ z futbolnaj federacyi?
Vielmi časta davodzicca čuć, što ŭ tavaryskich sustrečach za zbornuju ŭ futbalistaŭ niama matyvacyi. Mahčyma, hulać za nacyjanalnuju zbornuju (a moža, za zbornuju takoj krainy?) ludziam, pra jakich z zachapleńniem piša «Priessboł», sapraŭdy niecikava. Stymuły stymułami, ale ŭ sporcie isnuje taki paniatak, jak «serca čempijona», u jaki ŭvachodzić zarad na baraćbu ŭ lubym matčy i niaŭmieńnie prajhravać u samaj šarahovaj hulni.
Adsutnaść hetaj jakaści i prademanstravali biełaruskija futbalisty. Zrabili jany heta nie ŭpieršyniu dy, mahčyma, i nie ŭ apošni raz.
Kamientary