«Mahu!» — skazaŭ Milinkievič

Choć Kanhres musiŭ pačacca tolki ad 14-j, žyćcio ŭ pałacy viravała ad siomaj ranku. Na rehistracyju stajali daŭžeznyja čerhi delehataŭ, valantery sprytna pakavali tečki materyjałami kanhresu, knihanošy pradavali litaraturu j muzyčnyja dyski. Achovu budynku zabiaśpiečvali sorak chłopcaŭ z «Pravaha aljansu». Ciaham dvuch dzion jany nienazojliva, ale prafesijna adsočvali ŭsich vypadkovych ludziej i achoŭvali ŭsich kandydataŭ u prezydenty. Kali incydenty i adbyvalisia, dyk tolki pa-za ścienami budynku. Naprykład, vystup teatralnaj kamandy, jakaja siłkom pchała ŭ ruki delehatam błakitnyja pavietranyja baloniki, paśla čaho prademanstravała dla telekameraŭ BT i ANT «pacałunak hiejaŭ». Adzin z «hiejaŭ» ciškom vycier vusny, a žurnalisty brachałavak z pačućciom vykananaha abaviazku pajechali rabić «materyjał pra Kanhres».

U hety čas u ciesnym pakojčyku, nabitym žurnalistami, kiraŭnictva AHP pravodziła pasiadžeńnie. Było pastanoŭlena patrabavać, kab kanhres byŭ stałym orhanam, delehavaŭšy paŭnamoctvy pa vyrašeńni biahučych pytańniaŭ budučaj palityčnaj radzie. Tolki z takoj umovaj Anatol Labiedźka pahadziŭsia padpisać palityčnaje pahadnieńnie. AHP nie zadavalniała pazycyja Alesia Milinkieviča, jaki zajaviŭ, što kiravać kampanijaj adzinaha kandydata musić štab, jaki pavinien mieć žorstkuju vertykalnuju strukturu — kab unikać havarylni i biezadkaznaści.

U kuluarach kanhresu cokaŭ novy lider rasiejskaha Sajuzu pravych sił Mikita Białych: «Da apošniaha momantu nia vieryŭ, što źbiarecca stolki ludziej». Pytańnie, dzie demakraty majuć bolš pracy — u Rasiei ci ŭ Biełarusi, — sp.Białych nazvaŭ składanym: «Kazać pra demakratyčnyja perspektyvy Rasiei ciapier rana. Ale sama nadzionnaja praca ŭ biełaruskich demakrataŭ bolš składanaja, choć ahulnaja sytuacyja bolš spryjaje Biełarusi».

Sutyčki j kampramisy

Zala nabitaja bitkom. Balkon upryhožany transparantam «Razam — za svabodu i pieramieny» i vyjavaj mapy Biełarusi z sercam usiaredzinie. Na scenu vychodzić tuzin fotakarespandentaŭ dy teleaperataraŭ — jany zdymajuć pretendentaŭ dy VIP-asob u pieršych šerahach. Milinkievič źjaŭlajecca ŭ zali ź nievialikim spaźnieńniem i adrazu sutykajecca z pavyšanaj uvahaj presy. Karespandenty atačajuć jaho ščylnym kołam. Raptam hučyć muzyka — melodyja z «Połackaha sšytku». Jana mnohim nieznajomaja, ale nastolki ŭračystaja, što ŭsie ŭstajuć. Na scenu vychodziać Zinaida Bandarenka i namieśnik staršyni AHP Alaksandar Dabravolski. Hołas narodnaj artystki nie zhubiŭ svajoj miakkaści, navat słovy «antydemakratyčny režym» hučać ź jaje vusnaŭ jak strašyłka z kazki. A.Dabravolski aślaplaje zalu firmovaj uśmieškaj.

Pieršym słova dajecca kiraŭniku arhkamitetu kanhresu Alaksandru Buchvostavu. «Pa-biełarusku havary!» — huknuŭ niechta z balkona. Pramoŭca prahłynuŭ paprok, ale j zala nie padtrymała abstrukcyi. Kan- hres — vialikaja navuka kampramisaŭ, i radykałaŭ tut usprymajuć jak pravakataraŭ.

U toj čas jak Zinaida Bandarenka začytvaje pryvitańnie ad vice-śpikiera Eŭraparlamentu Januša Anyškieviča, jaki havoryć pra pierajemnaść tradycyj BNR i pieršych hadoŭ novaabvieščanaj biełaruskaj niezaležnaści, u zalu ŭryvajecca Andrej Klimaŭ, jaki zdoleŭ atrymać dvuchdzionny vodpusk ad «chimii». Jon vylataje na scenu z bukietam lilejaŭ, prezentuje jaho Z.Bandarency i pad avacyju zajmaje miesca ŭ zali.

Śviatło haśnie, na scenu vypłyvaje vialiki ekran, i da zali źviartajecca Pavał Sieviaryniec. Za jahonaj śpinaj — lasny krajavid. Mienavita tut, na miažy krainy, kaža Sieviaryniec, najbolš adčuvaješ hłybiniu biełaruskaj dušy. «I ŭ hetaj hłybini dušy, jak z padziemja, jak stohn — Biełaruś čakaje…» Nastupnaje videapryvitańnie — ad Mikoły Statkieviča. Jon kaža žorstkija słovy, adrasavanyja tym, chto stavić pad sumnieŭ lehitymnaść kanhresu: «Nia vierycie ŭ pieramohu — adydzicie ŭbok».

Paśla pryvitalnych słoŭ ad haściej z Ukrainy, Rasiei (lider SPS abiacaje tysiaču aktyvistaŭ u kamandu adzinaha kandydata dla viadzieńnia vybarčaj kampanii, ale heta, badaj, nie dazvolena zakonam) nadychodzić čas vystupleńniaŭ lideraŭ partyj.

Paśla Vincuka Viačorki z Partyi BNF i Aleny Skryhan ad kamunistaŭ na scenu vychodzić staršynia «Maładoha frontu» Źmicier Daškievič. «Małady Front padtrymlivaje Milinkieviča. Ale my hatovyja pracavać na luboha kandydata, aprača kamunistaŭ!» — kryčyć jon sarvanym na pikietach hołasam. U zali šum, vyhuki «Hańba». Jaŭna na adras Daškieviča, a nia vučniaŭ Marksa. A.Skryhan razvodzić rukami ad razhublenaści. V.Viačorka pačynaje na scenie joj niešta tłumačyć. Padtrymka adzinaha kandydata, kim by jon ni byŭ, — hałoŭny pryncyp jadnańnia, bieź jakoha kanhres hublaje sens.

Sam Z.Daškievič na radzie «Maładoha frontu» hałasavaŭ za padtrymku A.Labiedźki, i jahony demarš na scenie słužyć čornuju słužbu A.Milinkieviču. Darma sustaršynia «MF» Siarhiej Bachun budzie ŭ pierapynku persanalna prasić prabačeńnia ŭ kožnaha z sustretych im kamunistaŭ: «Heta było pryvatnaje mierkavańnie Daškieviča, nie arhanizacyi».

Idejnaja vertykal

Druhi dzień raspačaŭsia z vystupaŭ pretendentaŭ. Pavodle losavańnia, pieršym trymaŭ słova A.Labiedźka. Staršynia AHP paabiacaŭ u vypadku pośpiechu na prezydenckich vybarach imknucca zrabić Biełaruś «neŭtralnaj, jak Švajcaryja, i zamožnaj, jak Narvehija». Prysiahu iści da pieramohi jon prynios na Biblii, Kanstytucyi-1994 i tomiku tvoraŭ Bykava.

Siarhieja Kalakina pradstaŭlaŭ prafesar Biełaruska-rasiejskaha ŭniversytetu z Mahilova Valery Bierazijenka. Kamunisty adkazali maładafrontaŭcam udaram na ŭdar: «Ja ŭpeŭnieny, što pieradvybarnuju kampaniju Siarhiej Ivanavič arhanizuje samym lepšym čynam, a kryki i razmachvańnie bieł-čyrvonymi ściahami nie dabaviać nivodnamu našamu kandydatu hałasoŭ». Vystup Bierazijenki byŭ pierarvany śvistam.

Załahodžvać emocyi daviałosia samomu Kalakinu. «My nie takija z vami mocnyja, kab pasvarycca z-za surjoznych rečaŭ, jakija nie źjaŭlajucca hałoŭnymi siońnia. My musim skancentravać namahańni dziela taho, dziela čaho tut sabralisia, — kab viarnuć Biełaruś na šlach demakratyi», — hrymieŭ jon pad avacyju zali.

Uražvała, što Kalakin zusim nie havaryŭ pra siabie, a vyklučna pra važnaść zhurtavańnia vakoł adzinaha kandydata, chto b im ni staŭ.

Vystup Alesia Milinkieviča, jak i Labiedźkaŭ, pačaŭsia ź videaprezentacyi, adźniataj na jahonaj małoj radzimie — u Bierštach. «Budzie surjoznaja vajna, a na vajnie nie byvaje šmatuładździa», — skazaŭ jon. Tak jon adkazaŭ na patrabavańnie lideraŭ AHP pastavić dziejnaść štabu adzinaha kandydata pad kantrol orhanaŭ, stvoranych kanhresam.

Na dumku Milinkieviča, łukašenkaŭskaj uładnaj vertykali treba procipastavić idejnuju demakratyčnuju vertykal. Tolki tak možna pieramahčy. «Chto suprać žaleznaj dyscypliny, chaj toj za mianie nie hałasuje», — papiaredziŭ jon.

Milinkievič kantrastavaŭ z papiarednimi aratarami. Jon amal nie žestykulavaŭ, havaryŭ nia hučna, biaz chatnich narychtovak, i jaŭna chvalavaŭsia. Jon zrabiŭ akcent na tradycyjnych kaštoŭnaściach — svaboda, mova, kultura, biełaruskaja škoła, prystojnaść. «U 1991-m Biełaruś stała niezaležnaja. U 2006-m my zdabudziem Biełarusi svabodu. Nazaŭsiody!» — adrezaŭ jon u kancy. Zala vybuchnuła apladysmentami i zrabiłasia jasna, što Milinkievič na «pieradvybarach» sabraŭ najbolš prychilnikaŭ.

Šuškievič žartuje

Stanisłaŭ Šuškievič šmat žartavaŭ, čym dapamoh zali ačyścicca ad niepryjemnaha ŭražańnia, pakinutaha kanfliktam kamunistaŭ i maładafrontaŭcaŭ dy niedahavorkami-nieparazumieńniami pamiž kamandami Labiedźki i Milinkieviča. I, prademanstravaŭšy svaje virtuoznyja jakaści pramoŭcy, jon vyklikaŭ sapraŭdny furor rašeńniem źniać svaju kandydaturu na karyść pieramožcy. Zala plaskała stojačy.

Pačalisia pramovy prychilnikaŭ kandydataŭ. «Vy ŭsie čytali majo interviju? Ja skazaŭ, što pieramoža Milinkievič. Ale siońnia ja vystupaju za Anatola!» — uzarvaŭ aŭdytoryju Klimaŭ. Jaho padtrymaŭ Dabravolski.

Navukoviec Valancina Tryhubovič ahitavała za Milinkieviča. «Jamu zakidajuć, što jon nie havarki. Dy chiba my vybirajem harmanista dla kałhasnaj viečaryny?» — pytałasia jana.

U cełym ahitatary za Milinkieviča vystupali značna mlaviej za kankurentaŭ. Składałasia ŭražańnie, što kamanda haradziencaŭ nie rychtavałasia da debataŭ ci niedaacaniła supiernikaŭ.

Kamunisty łamali stereatypy

A voś ahitatary za Kalakina byli padabranyja filihranna. Pieršaj da trybuny vyjšła elehantnaja kabieta, što zrabiła akcent na vydatnych pramoŭnickich i čałaviečych jakaściach lidera kamunistaŭ. Druhim na scenie źjaviŭsia nastaŭnik z Maładačanščyny, deputat rajsavietu sp.Byčak. Jahony vystup na cudoŭnaj biełaruskaj movie (lepšaj za Viačorkavu, dajcie viery) abvierh stereatypy pra antybiełaruskaść šarahovych kamunistaŭ. Zala vitała jaho avacyjaj.

Kamunisty adzinahałosna padtrymali rezalucyju ŭ abaronu biełaruskaj movy. A S.Kalakin paabiacaŭ avałodać biełaruščynaj za dva miesiacy z dapamohaj staršyni Tavarystva biełaruskaj movy Aleha Trusava.

Labiedźka ŭ roli Tarasa Bulby

Nadyšła čarha adkazaŭ na pytańni. A.Labiedźka vykarystaŭ nahodu, kab apraŭdacca za ŭdzieł u kamandzie Łukašenki. «Kali delehaty ličać, što ja jaho sparadziŭ, prašu vas, jak Taras Bulba, dajcie mnie šaniec...». Znoŭ avacyja.

S.Kalakin byŭ vymušany tłumačyć, što sučasnyja kamunisty — zusim nie stalinisty.

Tolki Aleś Milinkievič nia mieŭ prablem sa škiletami ŭ šafie, tamu na pytańni adkazvaŭ upeŭniena. «A ci ty možaš?» — napisaŭ niechta ŭ adnoj z cydułak. «Mahu!» — adkazaŭ Milinkievič. Mahčyma, hety žart i pieradvyznačyŭ los Kanhresu. Spravu vyrašać litaralna niekalki hałasoŭ.

Vyrašali hałasy kamunistaŭ

Narešcie, hałasavańnie. Pieršy tur. Za S.Kalakina addajuć hałasy 152 čałavieki (18,7%), za A.Labiedźku — 263 (32,3%), za A.Milinkieviča — 383 (47,1%). 13 čałaviek prahałasavali suprać usich.

Hałoŭnaje pytańnie druhoha turu: za kaho kamunisty? Jak «NN» stała viadoma, CK PKB zahadzia vyrašyła ŭ vypadku druhoha turu padtrymać A.Labiedźku. Z ulikam partyjnaj dyscypliny kamunistaŭ heta schilała šali na karyść AHP.

Pakul padlikovaja kamisija ličyła, u zali rabili sabie pijar asobnyja delehatki i adzinokija palityki. Narešcie na scenu vychodzić Siarhiej Alfier, namieśnik staršyni AHP. «Alfier sumny — Tolik prajhraŭ!» — haruje moj susied z čyrvonym konikam na łackanie.

«Siarod 809 biuleteniaŭ vyjavili 3 niesapraŭdnyja. 391 hołas byŭ addadzieny za Anatola Labiedźku, 399 — za Alaksandra Milinkieviča». Zala ŭzarvałasia vopleskami, krykami «Žyvie Biełaruś!», zamilhacieli ŭspyški fotaaparataŭ — Milinkievič padniaŭsia sa svajho miesca i, vitajučy zalu, padniaŭ ruki.

Pieršyja słovy adzinaha: «Ja pryjšoŭ sa svajoju žonkaju, jakuju zavuć Ina», — patanuli ŭ apladysmentach.

Pieršy siarod roŭnych

Adziny kandydat pačaŭ z vykazvańnia pavahi da kankurentaŭ: «Siońnia ja pieršy siarod roŭnych. Vielmi spadziajusia na vas usich — niezaležna ad taho, jakija ŭ nas pohlady, nacyjanalnaści, jakoj movaj havorym, niezaležna ad taho, da jakoha chramu chodzim, jakija knižki čytajem. Tolki ŭ adzinstvie siła. Ja ŭpeŭnieny, što my projdziem da ahulnaj mety ahulnym šlacham, u hetym załoh našaj pieramohi, u hetym załoh budučyni našaj krainy. Heta śviatoje — vola, svaboda, Biełaruś! Žyvie Biełaruś!»

Słovy Milinkieviča piatnaccać razoŭ pierapynialisia apladysmentami. Najbolšyja prahučali paśla frazy «Ja śviata vieru ŭ pieramohu!» Zastałosia paspačuvać «Kramie», jakoj paśla skančeńnia Kanhresu daviałosia ihrać dla napaŭpustoj zali. Bolšaść delehataŭ pakinuli jaje ŭśled za adzinym kandydatam.

Padčas abviaščeńnia vynikaŭ było vidać, što A.Labiedźku nialohka dajecca ŭśviedamleńnie taho, što jon sastupiŭ. Jaho možna zrazumieć — u luboj krainie palityk, jaki adnojčy prajhraŭ pieradvybary, redka kali maje šaniec paŭtaryć sprobu. «Ja chaču jašče raz paćvierdzić, što abaviazacielstvy pa kaalicyi my vykanajem, — zapeŭniŭ lider AHP na pres-kanferencyi. — Ja nia moh prajhrać Milinkieviču. Dla mianie projhryš byŭ by tolki Łukašenku».

«Ja zadavoleny vynikami hałasavańnia, — kaža Aleś Ščarbak z Škłova, čalec BSDP «Hramada» Kazulina. — Milinkievič — svoj chłopiec, jon biełarusam charaktaram blizki».

Ina Kulej čakała muža la mašyny. «Alaksandar — mocny lider, jon moža! — skazała jana karespandentu «NN». — Jon zdolny vieści ludziej za saboju. A na mianie, viadoma, vialikaja adkaznaść, bo ŭžo zaŭtra jamu treba pačynać pracavać».

Narešcie, ź bieł-čyrvona-biełym ściaham na plačach na hanku pałacu źjaviŭsia sam kandydat. Jaho adrazu abstupili ludzi — staryja, moładź. Jon cisnuŭ ruki, adbymaŭsia, fatahrafavaŭsia na pamiatku. I kali jon užo siadaŭ u svajo nianovaje «Pežo-605», i pakul žonka praz hrud ludziej aściarožna vyvodziła aŭtamabil na vulicu hieroja revalucyi Łazno, pierad pałacam aŭtabudaŭnikoŭ nie ścichała natchnionaje «Žyvie Biełaruś!».

∎

Tryadzinstva kandydataŭ

A.Milinkievič prapanavaŭ kiraŭniku AHP A.Labiedźku ŭznačalić Nacyjanalny kamitet (cienievy ŭrad). Kiravać vybarčym štabam adziny kandydat prapanavaŭ druhomu z svaich raniejšych supiernikaŭ — lideru PKB S.Kalakinu.

▶

Vajtovič pieraacaniŭ siły

U hazecie «Narodnaja vola» byŭ nadrukavany zvarot ruchu «Za vyzvaleńnie Biełarusi ad dyktatury». U im było napisana, što kaardynatarami ruchu buduć u Miensku Źmicier Daškievič z «Maładoha frontu», a na Haradzienščynie — Aleś Zarambiuk, deputat Mastoŭskaha rajsavietu. Miž tym chłopcy, jak nam stała viadoma, nie davali zhody i čuć nia čuli pra takija idei. Na jakich ža aktyvistaŭ raźličvaje Vajtovič, kali navat kaardynataraŭ nia maje?

▶

Milinkievič praciahnie Łukašenkaŭ kurs

U interviju rasiejskaj słužbie radyjo «Svaboda» adziny kandydat paabiacaŭ: «Toje dobraje, što było pry Łukašenku, budzie zachavanaje. Jon nia daŭ raskraści, i my nie dadamo raskraści. Jon vypłačvaŭ pensii, niachaj nievialikija, ale ŭ čas, i my heta pradoŭžym». Ale biezzakońnia, jakoje panavała pry Łukašenku, pry novaj uładzie nia budzie, dadaŭ jon.

▶

...ale nie daje harantyj Łukašenku

U pramovie na Kanhresie A.Labiedźka paabiacaŭ Łukašenku harantyi asabistaj biaśpieki, deklaravaŭšy biaśpieku prezydenckaj siamji i kapitałam — u vypadku, kali toj admovicca ad ułady.

Aleś Milinkievič paličyŭ patrebnym papravić paplečnika na pres-kanferencyi: «Harantyi biaśpieki možna davać tolki tamu čałavieku, jaki nie zrabiŭ złačynstva. Kali budzie dakazana, što chtości ź siońniašnich kiraŭnikoŭ dziaržavy ŭčyniŭ złačynstvy, ja nie mahu dać takich harantyj».

▶

…i hatovy ličycca z Rasiejaj

Lider Abjadnanych demakratyčnych siłaŭ Biełarusi zajaviŭ u interviju hazecie «Moskovskij komsomolec», što «hatovy ŭličvać hieapalityčnyja intaresy Rasiei». Intehracyja dla jaho — važna, ale niezaležnaść — jašče važniejšaja. «Bo lepš žyć asobna ŭ katedžach, čym razam u kamunałcy».

▶

Labiedźku na pierapravie nie mianiajuć

Palitrada AHP 5 kastryčnika nie pryniała adstaŭki A.Labiedźki. Jon pahraziŭ sychodam, kali častka aktyvistaŭ partyi zbuntavałasia suprać vynikaŭ Kanhresu. Na dumku A.Labiedźki, takija nastroi padahrajuć łukašysty. Vyniki forumu demsiłaŭ jon ličyć spraviadlivymi, a zachavańnie adzinstva — hałoŭnaj zadačaj: «AHP try hady budavała most, jaki złučyŭ palityčnuju prastoru ŭ adno cełaje. My nia možam z budaŭnika pieratvarycca ŭ minera».

▶

Kalakin: Chto vyjdzie z kaalicyi, toj siabie pachavaje

S.Kalakin miarkuje, što ŭrešcie bolšaść aktyvu AHP budzie pracavać u adzinaj kamandzie. A chto choča razvalić kaalicyju, toj «choča zrabić vialikaje pachavańnie svajoj partyi, svaich lideraŭ i astatniaha. Toj, chto choča dapamahčy Łukašenku zastacca pry ŭładzie, toj moža dumać takimi katehoryjami. Bo pracavać my budziem nie na Milinkieviča, Kalakina ci Labiedźku, pracavać my budziem na demakratyju ŭ Biełarusi». S.Kalakin zaznačaje, što A.Milinkievič – samastojny palityk, biespartyjny, jaki imkniecca «zbalansavać intaresy ŭsich subjektaŭ kaalicyi».

▶

«Iźviestija»: Vybar Milinkieviča lahičny

Upłyvovyja rasiejskija «Iźviestija» — pra vyniki Kanhresu: «Milinkievič nie naležyć ni da jakoj partyi. Rašeńnie delehataŭ zrabić staŭku na novuju, niezaśviečanuju fihuru ŭjaŭlajecca całkam lahičnym».

▶

Paźniak krytykuje Milinkieviča

Zianon Paźniak u interviju radyjo «Svaboda» skrytykavaŭ A.Milinkieviča. Na dumku Z.Paźniaka, asabistyja nacyjanalnyja pohlady A.Milinkieviča nia majuć značeńnia: «Heta palityka. Čałaviek u adnoj hrupie ź ludźmi, jakija jeździać u Maskvu (i prosiać u Maskvy padtrymku — Red.). I jon nie vykazvajecca z hetaj nahody. Aceńvać treba voś pavodle hetych pavodzinaŭ». Lider KCHP—BNF zajaviŭ, što sam maje namier udzielničać u prezydenckich vybarach.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0