Usio pra rakaŭ

Zhodna z Praviłami viadzieńnia rybałoŭnaj haspadarki i rybałoŭstva z 15 kastryčnika ŭ krainie ŭstupiła zabarona na łoŭlu vuzkapałaha raka. Dziejničaje jana pa 15 lipienia nastupnaha hoda.

Pavodle słoŭ vučonaha sakratara Instytuta zaałohii NAN, adnaho ź niamnohich u krainie śpiecyjalistaŭ u hetaj halinie Anatola Alachnoviča, u Biełarusi sustrakajucca dva vidy abaryhiennych rakaŭ — šyrakapały i daŭhapały (jon ža vuzkapały, roznyja na pieršy pohlad nazvy tłumačacca varyjantami pierakładu), a taksama amierykanski pałasaty rak, što źjaviŭsia ŭ nas u kancy 20-ch hadoŭ minułaha stahodździa (jon trapiŭ u vadajomy Jeŭropy ŭ 1890—1913 hadach).

Šyrakapały rak u Biełarusi davoli redki, raspaŭsiudžany jon pieravažna ŭ paŭnočnych i paŭnočna-zachodnich rajonach. Z 1981 hoda šyrakapały rak znachodzicca ŭ Čyrvonaj knizie Respubliki Biełaruś, jaho zdabyča zabaroniena. Amierykanski pałasaty rak byŭ znojdzieny ŭ paŭnočna-zachodniaj častcy Hrodzienskaj vobłasci. Hety vid traplaje ŭ vodnyja sistemy Biełarusi pa sistemie rek, jakija biaruć pačatak u Polščy. U mnohich vadajomach pałasaty rak stvaryŭ samaadnaŭlalnyja papulacyi i jaho ŭžo varta razhladać jak vid, što naturalizavaŭsia. Adnak pałasaty rak maje nievialikija pamiery i ćviordy chicinavy pakroŭ, tamu jaho nielha razhladać jak kaštoŭny pramysłovy vid.

Dazvoleny termin łoŭli daŭhapałaha raka ŭ Biełarusi składaje try miesiacy ŭ hod, a minimalnyja pamiery asobin, dazvolenych da zdabyčy, vyznačany ŭ pamiery 9 santymietraŭ. Anatol Alachnovič razam z inšymi kalehami-śpiecyjalistami prapanuje ŭniesci niekatoryja źmianienni ŭ Praviły łoŭli rakaŭ u vadajomach Biełarusi.

— Achoŭvać rakaŭ nie aznačaje zachoŭvać ich papulacyi ŭ niekranutym vyhladzie. Nieabchodnaj źjaŭlajecca takaja achova rakaŭ, jakaja zabiaśpiečvaje adnaŭleńnie zapasaŭ i niepieraryŭnuju padtrymku ich vysokaj kolkasci z adnačasovym maksimalna mahčymym vyłavam pramysłovaj častki papulacyi, — ličyć Anatol Vasiljevič.

Dziela hetaha prapanujucca źmianienni ŭ Praviły viadzieńnia rybałoŭnaj haspadarki i rybałoŭstva. U pryvatnasci, rekamiendujecca zachavać bieź źmianieńnia najmienšy pamier vyłaŭlenych asobin daŭhapałaha raka (9 santymietraŭ), adnak, u adpaviednasci sa standartyzacyjaj pramysłovaj miery, pryniataj va ŭsich jeŭrapiejskich krainach, pry vyznačenni minimalnaha pramysłovaha pamieru lepš pierajsci da vymiareńnia ahulnaj daŭžyni cieła raka (u Praviłach, takim čynam, pavinien być ukazany minimalny pamier daŭhapałaha raka, roŭny 10 santymietram).

U bolšasci jeŭrapiejskich krain u Praviłach rybałoŭstva ŭličvajecca poł asobin, što adłoŭlivajucca: praviły vyłavu samcoŭ (poł lohka vyznačajecca pa budovie pieršych dźviuch par brušnych nožak) bolš libieralnyja, vyłaŭ samak — całkam zabaronieny.

— U Praviłach viadzieńnia rybałoŭnaj haspadarki i rybałoŭstva Respubliki Biełaruś zabaronny pieryjad łoŭli składaje 9 miesiacaŭ. Prykładna takija ž terminy na łoŭlu rakaŭ isnujuć u susiednich krainach: Litvie, Estonii, Polščy, Finlandyi. Ale heta nie abaviazkovaje praviła dla ŭsich krain, — praciahvaje Anatol Alachnovič. — U Hiermanii, naprykład, terminy zabarony na łoŭlu samcoŭ i samak adroznivajucca. Ahulnaj źjaŭlajecca zabarona na łoŭlu rakaŭ u pieryjad vychadu ličynak, ale nie paŭsiudna ŭvodzicca zabarona na łoŭlu rakaŭ u pieryjad sparvańnia i adkładki jajek.

U Biełarusi sparvańnie daŭhapałaha raka adbyvajecca ŭ kancy vosieni, a adkładka jajek — u pačatku zimy. Jajki vynošvajucca samkaj na praciahu ŭsioj zimy i viasny. Ličynki "vykloŭvajucca" ŭ pieryjad z kanca maja pa červień. Hetyja abstaviny i prapanujecca ŭličyć, padyšoŭšy dyfierencyravana da terminaŭ zabarony na łoŭlu daŭhapałaha raka: dla samak zabaronu na łoŭlu ŭstanavić z 15 kastryčnika pa 15 červienia, dla samcoŭ — z 1 krasavika pa 15 červienia.

Adnačasova ŭ Praviłach prapanujecca adlustravać adnosiny da čužarodnych vidaŭ rakaŭ, dazvoliŭšy ich adłoŭ na praciahu hoda biez abmiežavańniaŭ abjomu vyłavu, i paralelna zabaranić jaho raśsialeńnie.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0