«Na jakuju chaleru piacizorkavy hatel, kali ja mahu pastavić namiot na ŭźbiarežžy akijana?» Biełarus pieššu padarožničaje pa śviecie
Jaŭhien Hucałaŭ nočyŭ u džunhlach, išoŭ pieššu ź Vieny da Stambuła i kročyŭ pa polskim Padlaššy ŭzdoŭž biełaruskaj miažy. Jon amatar dzikaha kiempinhu — i na hateli amal nie vydatkoŭvaje. Padarožnik raspavioŭ MOST, jak razumieŭsia z žycharami nievialikich viosak, jakija nie viedajuć anhlijskaj, i čamu biełaruskim emihrantam varta naviedać polska-biełaruskuju miažu.
Luboŭ padarožničać u Jaŭhiena ź dziacinstva, kali na kanikułach u vioscy razam ź siabrami chłopiec chadziŭ na rečku.
— Kaniešnie, hetyja padarožžy byli nie takimi praciahłymi i biez načlehu ŭ dzikaj pryrodzie, ale ja vyvučaŭ śviet i navakolle — u pryncypie ŭsio toje samaje, što ja rablu zaraz.
«Ja pavinien byŭ vypić try čarački rakii»
Luboŭ i cikavaść da dzikaha kiempinhu — adzinočnych padarožžaŭ pieššu z pałatkaj — Jaŭhien adkryŭ dla siabie ŭžo ŭ darosłym uzroście. Try miesiacy, naprykład, jon vandravaŭ aŭtaspynam pa Tajłandzie — biełarus zhadvaje, jak łaziŭ pa džunhlach i navat zastavaŭsia tam na niekalki načej.
Inšaje vialikaje padarožža Jaŭhiena — 2,5 tysiačy kiłamietraŭ pieššu ź Vieny da Stambuła.
— Byvaje, što ja katajusia pa haradach. Ale mnie, kaniešnie, bolš padabajecca farmat dzikaha kiempinhu: heta krajavidy, jadnańnie z pryrodaj. U adzinocie razumieješ, chto ty na samaj spravie — čaścinka hetaha suśvietu, — razvažaje Jaŭhien.
Šlach u Turcyju pralahaŭ praź Sierbiju. Biełarus z uśmieškaj zhadvaje, jak amal u kožnaj sierbskaj vioscy jaho sprabavali pačastavać rakijaj — mocnym bałkanskim ałkaholnym napojem.
— Adrazu zvali na padvorak abo da siabie na łaŭku. Ja, zhodna z tradycyjaj, pavinien byŭ vypić try maleniečkija čarački — pa 15‑25 hramaŭ kožnaja — i iści dalej. U vyniku ja spyniaŭsia prykładna na hadzinu, kab pahutaryć i zaradzić techniku.
«Z Partuhalii da mysa Hibrałtar išoŭ miesiac»
Jaŭhien prytrymlivajecca fiłasofii ultrałajt — heta značyć, u darohu jon biare zaplečnik, spalnik i namiot. Letni kamplekt hetych rečaŭ nie pieravyšaje ŭ biełarusa dvuch kiłahramaŭ.
U padarožžach Jaŭhien hatuje niekatoryja stravy na partatyŭnaj hazavaj plitcy, a pradukty nakštałt bułačak, miasa ci ryby nabyvaje ŭ kramach. Nočyć biełarus u namiocie, a raz u niekalki dzion, kali treba adpačyć, zdymaje haścinicu na adnu noč.
Pry takich umovach, raspaviadaje jon, padarožžy atrymlivajucca adnosna biudžetnymi. Časami pachody Jaŭhiena pakryvajuć sponsary — kampanii, čyju pradukcyju jon rekłamuje ŭ svaich sacsietkach.
— Z Partuhalii da mysa Hibrałtar ja išoŭ miesiac — i patraciŭ 200 jeŭra. Navat na finišy zastałosia jašče kala 20‑30 jeŭra. Na jakuju chaleru mnie patrebny piacizorkavy hatel, kali ja mahu pastavić namiot na ŭźbiarežžy Atłantyčnaha akijana z šykoŭnymi krajavidami, a vakoł nie budzie nikoha, — razvažaje biełarus.
«Zachodź, kali łaska, i žyvi»
Jaŭhienu składana pryhadać, kab padčas padarožžaŭ jon traplaŭ u niebiaśpiečnyja situacyi abo naryvaŭsia na kanflikty. Jon upeŭnieny, što paźbiehnuć hetaha dapamahaje pavažnaje staŭleńnie da kultury krainy.
— Prosta zastavacca čałaviekam. Kali idzieš da suśvietu z adkrytym sercam, to i suśviet, i ludzi buduć adkazvać tym ža. Tak, kaliści daŭno byli vypadki ź nievialičkimi kanfliktami, ale ludzi naŭprost byli pad uździejańniem ałkaholu.
Jaŭhien dadaje, što ŭ musulmanskich krainach da ludziej, jakija padarožničajuć pieššu, uvohule staviacca ź vialikaj pavahaj.
— U isłamie jość słova, jakoje možna pierakłaści jak «pałomnik». Ciabie ličać za hościa, pasłanaha Ałacham, — tamu pakładziena ŭsio samaje lepšaje: zachodź, kali łaska, i žyvi.
Biełarus padarožničaje pa miaścinach, žychary jakich pieravažna nie vałodajuć anhlijskaj movaj. Pieraadoleć moŭny barjer dapamahaje štučny intelekt, jaki pierakładaje słovy adrazu padčas razmovy.
— Nacisnuŭ knopku i razmaŭlaj — nijakich prablem nie baču, — kaža biełarus.
Išoŭ tatarskim šlacham i ŭzdoŭž biełaruskaj miažy
Paśla vymušanaj emihracyi ŭ Polšču Jaŭhien pačaŭ čaściej padarožničać i pa hetaj krainie. Naprykład, biełarus užo prajšoŭ z Kostšyna-nad-Odraj da Starharda-Ščecinskaha, a viasnoj z Varšavy pieššu dabraŭsia da Krakava.
Adno z apošnich padarožžaŭ Jaŭhien zładziŭ pa Padlaššy — rehijonie, jaki miažuje ź Biełaruśsiu. Šturškom stała znajomstva z profilem u sacsietkach biełaruski z Paleśsia, jakaja razam z mužam nabyła dom na Padlaššy.
— I ŭsio: [miascovaja] havorka — jak miod dla vušej. Mianie čapanuła, i ja zrazumieŭ, što pavinien być tam. Startavaŭ u Varšavie, a skončyŭ maršrut kala voziera Vihry. Z Sakułki išoŭ tatarskim šlacham da Krušynian (vioska na Padlaššy, dzie žyvuć etničnyja tatary. — MOST), a paśla — uzdoŭž [biełaruskaj] miažy, — uspaminaje Jaŭhien.
«Haspadar dastaŭ butelku samahonki, jakaja pa-miascovamu nazyvajecca bimbier»
Padarožža biełarusa doŭžyłasia 27 dzion. Za hety čas Jaŭhien tolki adnojčy pieranočyŭ u hateli, što mieścicca ŭ Łomžy. Niejak biełarus spytaŭsia ŭ miascovaha fiermiera, ci moža raźbić namiot pobač ź jaho ŭčastkam.
— Potym mianie zaprasili na viačeru, a paśla haspadar dastaŭ butelku samahonki, jakaja pa-miascovamu nazyvajecca bimbier, — kaža Jaŭhien.
Ciapier padarožnik raić usim, chto sumuje pa Biełarusi, jechać na Padlašša, bo mienavita ŭ hetym rehijonie možna adčuć siabie jak doma.
— Samabytnaść, kulturny miks, absalutna dzikaja, miedytatyŭnaja pryroda i adčuvańnie zapavolvańnia času, — pieraličaje hałoŭnyja pieravahi rehijona biełarus.
Kudy Jaŭhien adpravicca ŭ nastupny raz, jon pakul nie vyrašyŭ. Padarožnik kaža, što ŭ hetym pracesie jamu taksama padabajecca spantannaść.
— A jašče ja daŭno zrazumieŭ, što ŭsie vypadkovaści — nievypadkovyja, — uśmichajecca jon.
Ciapier čytajuć
«Retranślatary vyklučyć, źniać i pakazać nam, što jany źniatyja». Zialenski patłumačyŭ, čamu pastaviŭ ultymatum i što maje zrabić Minsk27
Kamientary
[Zredahavana]