Kala dźviuch tysiač demanstrantaŭ uziali ŭdzieł u akcyi pratestu ŭ centry Miensku. Razhonam kamandavaŭ asabista ministar unutranych spraŭ Uładzimier Navumaŭ.
Fotarepartaž Julii Daraškievič
Fotarepartaž Andreja Lankieviča
Kamentar Alaksandra Kłaskoŭskaha
***
Napiaredadni akcyi pradprymalnikaŭ 21 studzienia pa biełaruskich telekanałach krucili narezki ź minułaha mitynhu drobnych handlaroŭ, jaki prajšoŭ adzinaccać dzion tamu. Kamentatary BT i inšych telekanałaŭ paŭtarali, što apazycyja vykarystała pradprymalnikaŭ u svaich metach, a zatrymanymi paśla akcyi akazalisia «15‑17 hadovyja padletki». Taksama nieadnakroć havaryłasia, što pa fakcie niesankcyjanavanaha mitynhu 10 studzienia zaviedzienyja dźvie kryminalnyja spravy, pa jakich ciapier idzie śledztva.
Kali takim čynam ułady spadziavalisia źmienšyć kolkaść demanstrantaŭ novaj akcyi, to častkova ŭ ich heta atrymałasia. A 12 hadzinie na Kastryčnickaj płoščy znachodziłasia ŭsiaho niekalki socień čałaviek. Asablivaha impetu jany taksama nie prajaŭlali. Zdavałasia, što ŭsie čakali, chto ž voźmie na siabie inicyjatyvu. Tym časam z hukauzmacnialnikaŭ na płoščy tranślavalisia pieradačy Pieršaha kanału biełaruskaha radyjo.
Praz aryšty lideraŭ pradprymalnickaha ruchu — Alesia Taŭstyki, Alaksandra Makajeva, Anatola Šumčanki, Siarhieja Parsiukieviča, — nie było čałavieka, jaki zmoh pavieści natoŭp za saboj. Kala 40 chvilinaŭ ludzi stajali absalutna biez usialakaha dziejańnia. Tak było da toj pary, pakul słova nia ŭziaŭ namieśnik staršyni Partyi BNF Aleś Michalevič. Palityk skazaŭ, što nie jahonaja sprava vystupać na hetym mitynhu, adnak, kali lidery ruchu apynulisia za kratami, to jon maje prava havaryć ad ich imia. Michalevič zaklikaŭ ułady vyzvalić lideraŭ pradprymalnikaŭ, pravieści pieramovy i admianić ukaz № 760, a da pradprymalnikaŭ źviarnuŭsia z zaklikam dałučacca da apazycyjnych akcyj viasnoj 2008‑ha. U hety ž čas źjavilisia ściahi: niekalki bieł‑čyrvona‑biełych, niezarehistravanych ruchaŭ «Bunt» i «Za svabodu». Paśla vystupu byłoha palitviaźnia Siarhieja Skrabca handlary pierajšli da prystupak Pałacu respubliki, dzie ŭłasna i pačaŭsia mitynh.
Pradprymalnik z Vuzdy Viktar Kryval prapanavaŭ praciahnuć zabastoŭku pradprymalnikaŭ da kanca lutaha. Adna z pradprymalnic zaklikała patrabavać, kab vyjšaŭ Łukašenka. Prysutnyja pačali razam skandavać «Cara!». Praŭda, užo praz paru chvilin natoŭp družna hukaŭ «U adstaŭku», kali Alaksandar Cacura skazaŭ, što namieśnik ministra ekanomiki Andrej Tur i harant Kanstytucyi musiać syści sa svaich pasad.
Viktar Kryval zaklikaŭ ludziej razychodzicca: «Nas jašče niedastatkova šmat, kab iści da Administracyi. Kali nas budzie 20 tysiač, to my zmožam dyktavać svaje ŭmovy». Jon taksama paviedamiŭ, što pradprymalniki padtrymajuć akcyi apazycyi viasnoj hetaha hodu. U hety samy momant niechta huknuŭ: «Pojdziem da Sidorskaha». Ideja atrymała chutki raspaŭsiud siarod ludziej, i ŭžo praz paru chvilin kalona išła praspektam u bok płoščy Niezaležnaści.
Niedaloka ad «Makdonaldsu» ludzi vyjšli na prajeznuju častku, DPSniki spravicca ź imi nie zmahli, tamu praz paru chvilin padjechali aŭtazaki z specnazam. Nichto z mašyn nie vychodziŭ, ale i ich hroznaha vyhladu chapiła, kab ludzi znoŭ źviarnuli na tratuar. U kalonie išło bolš za dźvie tysiačy čałaviek.
Nie paśpieli ŭdzielniki akcyi padyści da Domu ŭradu, jak da ich padyšoŭ ministar unutranych spravaŭ Uładzimier Navumaŭ. Jon skazaŭ, što manifestanty "paralizavali ruch pa ŭsim horadzie", i kali praz 10 chvilin jany nie razyducca, to budzie ŭžytaja fizyčnaja siła. Niedaloka ad Peduniversytetu pašychtavali specnazaŭcy ŭ kaskach i ščytach.
Praz paru chvilin jany pačali adciaśniać ludziej ubok haścinicy «Miensk», pry hetym hrukali ŭ ščyty. Uładzimier Navumaŭ asabista kamandavaŭ praviadzieńniem razhonu akcyi. Niekalki razoŭ jon pakazvaŭ na tych ludziej, jakich treba zatrymlivać. Paśla hetaha niebarak ciahnuli i kidali ŭ aŭtazaki. Specnaz adsiek častku ludziej na płoščy Niezaležnaści, a druhuju pavioŭ pa praspekcie. Niedaloka ad budynku Mienharvykankamu stajali bajcy vajskovaj častki 32‑14, ale ich dapamoha pa razhonie mitynhu nie spatrebiłasia.
Uładzimier Navumaŭ pakinuŭ demanstrantaŭ na Haradzkim Vale, śledam za im źnikli i AMAPaŭcy. Niekalki socień čałaviek jašče dajšli da Kastryčnickaj płoščy, ale ich tam vycisnuli ŭ metro.
Pradprymalniki kažuć, što svaju aktyŭnaść ciapier jany napraviać na rehijony. Viktar Kryval zaklikaŭ drobnych handlaroŭ 28 studzienia nia spłačvać padatki za luty, a vyjści da har‑ i rajvykankamaŭ svaich haradoŭ, kab patrabavać admieny ŭkazu №760. Nastupnaja masavaja akcyja pradprymalnikaŭ u stalicy zaplanavanaja na 18 lutaha.
***
15.09 Akcyja faktyčna skončana. AMAP hruzicca ŭ aŭtazaki. Ludzi asobnymi hrupkami stajać na Kastryčnickaj.
14.59. Častka ludziej idzie ŭ bok Ratušy, toj chto nie spuściŭsia ŭ metro
14/57 AMAPaŭcy spuskajuć ludziej u metro i nie dajuć padymacca nazad.
14.53 Specnazaŭcy vyciaśniajuć ludziej z Kastryčnickaj, pierakryli dostup na płošču inšym minakam. Ludziej uziali ŭ karobačku: cisnuć, daviać, bjuć nahami, u tym liku i ludziej. Na pytańnie: Čamu nielha pakinuć płošču?", adkazvajuć: "Zahad prezydenta".
14.45 Kala 200 čałaviek dajšli da Kastryčnickaj, ale milicyi tut niama.
14.35 Častka ludziej zastajecca na Płoščy niezaležnaści, AMAP ich nie vypuskaje, a častka -- kala hatelu "Miensk". Hetych źbirajucca zavaročvać u bok vulicy Vaładarskaha.
Častku ludziej paviali na vulicu Vaładarskaha, bolšaja častka milicyi viarnułasia na Płošču Niezaležnaści, a Navumaŭ užo znachodzicca napieradzie jašče adnoj častki milicyjantaŭ da Ministerstva unutranych spraŭ -- viartajecca ŭ svoj ofis.
14.33 Navumaŭ idzie napieradzie amapaŭcaŭ i palcam pakazvaje, kaho zatrymlivać abo vychoplivać z natoŭpu. Karespandent pasprabavaŭ sfatahrafvać Navumava, adzin ź jaho achoŭnikaŭ skazaŭ: "Spriaċ, poka ja dobry".
14.25 AMAP užyvaje siłu. Jość zatrymanyja. Častka ludziej kinułasia ratavacca ŭ Čyrvony kaścioł. AMAP vyhaniaje ich z padvorka la kaścioła. Ludzi kolki razoŭ udaryli ŭ zvon, što staić la kaściołu.
14.22 AMAP pajšoŭ na ludziej, hrukajuć novymi dubinkami pa novych ščytach, vyciaśniajuć u bok Čyrvohana kaściołu. Ludzi kryčać «Hańba!»
14.17 Namieśnik kiraŭnika mienskaj milicyi Alaksandar Najdzienka papiaredziŭ žurnalistaŭ, kab tyja sychodzili, bo siła budzie ŭžytaja j suprać ich.
14.13 Mitynhoŭcy pryjšli na płošču, padychodziać da Domu ŭradu. Kala budynku pedahahičnaha ŭniversytetu vystrailisia amapaŭcy ŭ poŭnaj ekipiroŭcy. Uładzimier Navumaŭ persanalna papiaredziŭ demanstrantaŭ pra ŭžyćcio fizyčnaj siły j kryminalnuju adkaznaść.
14.05 Kalona padychodzić da płoščy Niezaležnaści
14.00 Manifestantaŭ vycieśnili na chodniki. Kalona kala KDB.
13.53 Kala HUMa vyjšli na prajeznuju častku. Pry hetym adbylisia sutyknieńni z daišnikami. Hałava kalony zaniała pałovu šyryni praspektu.
13.47 Natoŭp taki pajšoŭ u bok płoščy Niezaležnaści. Ciapier jon ruchajecca mima ŭniversama «Centralny». Skandujuć «Rabotu!», «Žyvie Biełaruś!», «Svabodu!». Spadziajucca na sustreču ź Sidorskim.
13.44Pradprymalnik Viktar Kryval zaklikaŭ ludziej nie vychodzić na praspekt. Kali nas budzie dvaccać tysiač, tady my zmožam vyrašać svaje prablemy. Jon taksama zaklikaŭ prysutnych vychodzić na Dzień voli.
13.27 Častka mitynhoŭcaŭ skanduje «Na praspekt» i padyšła da kraju praspektu Skaryny. Miž imi i prajeznaj častkaj — tolki rabotniki DAI. Častka zastałasia stajać kala Pałacu respubliki. Mitynh faktyčna skončyŭsia.
13.05 Alaksandar Cacura z Salihorsku paviedamiŭ, što nastupnaja akcyja pradprymalnikaŭ adbudziecca 18 lutaha, a taksama zaklikaŭ adpravić u adstaŭku Tura, a razam ź im i haranta kanstytucyi. Hramada skanduje «U adstaŭku!»
12:55 Pradprymalnik z Uzdy Viktar Kryval prapanavaŭ prapanavaŭ praciahnuć zabastoŭku pradprymalnikaŭ da kanca lutaha. Adna z pradprymalnic zaklikała patrabavać, kab vyjšaŭ Łukašenka. Prysutnyja pačali skandavać «Cara!»
12.50 Natoŭp pierajšoŭ da prystuak Pałacu Respubliki. Na płošču zajechała mašyna z hukaŭzmacnialnikam j adtul papiaredžvajuć pra adkaznaść. Na płoščy kala 1000 čałaviek. Mitynhoŭcy skandujuć «Svabodu!»
12.41 Michalevič zaklikaŭ ułady vyzvalić lideraŭ pradprymalnikaŭ, pravieści pieramovy i admianić ukaz №760, a da pradprymalnikaŭ źviarnuŭsia z zaklikam dałučacca da apazycyjnych akcyj viasnoj 2008‑ha. Źjavilisia ściahi: 3 bieł‑čyrvona‑biełyja, ściahi niezarehistravanych ruchaŭ «Bunt» i «Za svabodu».
12.41 Na płoščy kala 500-600 čałaviek. Uziaŭ słova Aleś Michalevič. Jon skazaŭ, što vystupać, viadoma, musili b lidery pradprymalnikaŭ, ale jany ŭsie znachodziacca na Akreścina.
12.20 Na płoščy šmat zamiežnych teležurnalistaŭ. Jany biaruć u prysutnych interviju.
12.15 Na płoščy zaraz kala troch socień čałaviek. Raściažak i ściahoŭ niama. Vystupleńniaŭ taksama. Ludzi pieramaŭlajucca mižsobku, ale huk z tranślataraŭ taki, što jany ź ciažkaściu čujuć navat adzin adnaho. Z aŭtarytetnych miž pradprymalnikaŭ asobaŭ zaŭvažany Ihar Lednik. Palitykaŭ nia bačna.
12.00 Na Kastryčnickaj płoščy ŭ hety momant niekalki dziasiatkaŭ čałaviek. Milicyi na płoščy taksama niašmat, ale vakolnyja dvary i kvartały zvykła zastaŭlenyja aŭtobusami z bajcami. aŭtobusy stajać . Na ŭsiu płošču praz hukaŭzmacnialniki hołasna viaščaje dziaržradyjo. Z palitykaŭ pakul nikoha niama. Značnaja častka prysutnych — moładź.
Ciapier čytajuć
Śviatłana Cichanoŭskaja zaviała treds. Što joj pišuć biełarusy?7
Kamientary