Polski Instytut u Minsku, Biełaruski Sajuz mastakoŭ, Biełaruskaja Dziaržaŭnaja Akademija mastactvaŭ zaprašajuć 6 maja a 17-j hadzinie na adkryćcio vystavy hrafiki Andžeja Strumiły “Ziamli majho Baćki”. Viernisaž adbudziecca ŭ halerei “Akademija” pa adrasie: Minsk, vuł. Surhanava, 14.
Vystava praciahniecca da 31 maja.
Andžej Strumiła:
- U dziacinstvie ja ŭjaŭlaŭ sabie, što vysoka nad nami znachodzicca nieba-raj, poŭnaje kalarovych ptušak, i što strała, vysoka vypuščanaja z dobraha łuka, viarnuŭšysia, pryniasie nam pad nohi cuda-ptušku.
Moža, ŭžo nadyšoŭ toj čas i strała viartajecca. Tym časam ja pieražyŭ vajnu, straciŭšy baćku, krainu dziacinstva i iluzij. U centry jaje ja malavaŭ xvoi i vyvučaŭ ladziašy, što źvisali z dachu. Taksama ja malavaŭ alejem kapyty kania maršała Varašyłava.
Paśla vajny ja zapisaŭsia studentam № 15 u Dziaržaŭnuju vyšejšuju škołu vyjaŭlenčaha mastactva ŭ Łodzi i na prośbu maci pastupiŭ taksama na humanitarny fakultet univiersiteta ŭ Łodzi. U Łodzi ja mieŭ pryjemnaść spatkać Uładzisłava Streminskaha. Ja abaviazany jamu tym, što upieršyniu śviadoma raspluščyŭ vočy. Sa Streminskim my razmaŭlali nie tolki pra mastactva. My ŭspaminali Minskuju ziamlu, ź jakoj pachodziŭ i jon, i moj baćka, i našy svajaki.
Askietyčny, pryhožy tvar Streminskaha ja vyrazna baču da siońniašniaha dnia, niahledziačy na toje, što ad času jaho sumnaha pachavańnia minuła ŭžo paŭstahodździa. Ja nie mahu skazać, što zaŭsiody byŭ jaho viernym vučniem. Ale ja niaŭxilna nabližajusia da biełaha maŭčańnia.
Ja skončyŭ fakultet žyvapisu Akademii vyjaŭlenčaha mastactva ŭ Krakavie. Maim kaleham byŭ Andžej Urubleŭski. Andžej pražyŭ niadoŭha, ale jaho “Rasstreł” zastajecca dla mianie najlepšym tvoram tych, chto sprabavaŭ padniać ciažar vajennaha lixalećcia, a moža i ŭvohule najlepšym z namalavanych našym pakaleńniem. I niachaj heta ličycca maim kreda.
Ja šmat bačyŭ u žyćci. Padarožžy cieraz hory, pustyni, stepy, tajhu, džunhli, mary, akijany, praz cyvilizacyi i čas navučyli mianie talerantnaści, pamiarkoŭnaści i nablizili da prymireńnia ź losam. Mastactva padałosia mnie aktam žyćcia nastolki naturalnym, jak i ŭsio inšaje, što znachodzicca pamiž naradžeńniem i śmierciu. Ja abminu tut pieralik taho, što ja zrabiŭ za niekalki dziesiatkaŭ hadoŭ pracy ŭ halinie žyvapisu, malunka, hrafiki, knižnaj ilustracyi, arhanizacyi vystavaŭ, scenahrafii, fatahrafii, paezii. Abminu i ŭznaharody i pośpiechi, a taksama parazy, prynižeńni i razhromy, jakich los, što dbaje pra raŭnavahu, nie paškadavaŭ.
Nie raz ja byŭ vymušany rabić rečy drobiaznyja, nieadpaviednyja, čužyja samomu sabie. Niekalki hod ja pracavaŭ asistentam i prafiesaram žyvapisu. Dva hady ja byŭ čynoŭnikam Arhanizacyi Abjadnanych Nacyj u Ńju-Jorku, kirujučy tam majsterniaj hrafičnaha prajektavańnia. Manchetan daŭ mnie ŭsio, što moža dać cyvilizacyja horada. Ja ahledzieŭ sotni halerejaŭ, tysiačy vystavaŭ pad devizam “I am the best”, jakija u kryku pakazvajuć trahiedyju isnavańnia. Paśla ŭsiaho hetaha nie zastajecca ničoha bolš vartaha, čym maŭčańnie. Zasynajučy pad Brooklin Bridge, u dumkach ja byŭ nad miažoj majoj Litvy.
Šmat hadoŭ častku svaich sił ja pryśviačaŭ “stvareńniu asiarodździa čałavieka”, pracujučy ŭ halinie achovy krajavidu paŭnočna-ŭschodniaj Polščy, jakaja blizkaja majmu sercu taksama i tamu, što nahadvaje kraj dziacinstva.
Časam niečakanaja historyja biełaruskich himnaŭ: «My vyjdziem ščylnymi radami», «Pahonia», «Žyvie Biełaruś», «Radzima maja darahaja», «Mahutny Boža» (ź VIDEA)
Kamientary