Asablivaści centralizavanaha testavańnia hetaha hodu: ekśpierymienty i parušeńni
U sioletnim centralizavanym testavańni brali ŭdzieł vypuskniki adrazu dvuch patokaŭ — 11 i 11' kłasaŭ.
Adnoj ź jaskravych asablivaściaŭ centralizavanaha testavańnia hetaha hodu, było toje, što ŭ im udzielničali vypuskniki adrazu dvuch patokaŭ: 11 i 11'.
I tamu z prahramy ŭstupnych ispytaŭ byli vyklučany temy, jakija školniki byłych 11' kłasaŭ nie prachodzili. Mikałaj Fiaśkoŭ, dyrektar Ustanovy adukacyi «Respublikanski instytut kantrolu viedaŭ», upeŭnivaje, što ŭmovy testavańnia dla abodvuch patokaŭ byli adnolkavyja.
«Kali brać statystyku siarednich bałaŭ u tych, chto skončyŭ 11 i 11' kłasy, vialikaj roźnicy my nie zaŭvažyli. Jak zaŭsiody istotnaja roźnica bačnaja ŭ vynikach tych, chto vučyŭsia ŭ himnazijach i licejach, u paraŭnańni z tymi, chto skončyŭ škoły ŭ minułym hodzie ci raniej».
Jašče adna asablivaść — heta ekśpierymient na bazie Hrodzienskaha ŭniviersiteta i BDUIR , jaki dazvolić u budučym pravodzić rehistracyju na CT pa pryncypie adnaho vakna.Heta važna nie tolki, kab palehčyć praces rehistracyi udzielnikaŭ, ale i kab paźbiehnuć parušeńniaŭ praviłaŭ i rehistracyi «dvajnikoŭ».
U hetym hodzie z bolej čym 175 tys. zarehistravanych na biełaruskuju i ruskuju movy, 68 čałaviek było zarehistravana i na tuju i na druhuju, što źjaŭlajecca parušeńniem praviłaŭ. Adnak nikoha nie vyhnali ź ispytu. Dla ich dziejničaŭ pryncyp tolki pieršaj adznaki. Vyniki druhoha ispytu (ruskaj movy) hetym ludziam nie addali.
Takim ža čynam pastupili i z tymi 25 abituryjentami, chto nasupierak praviłam, zarehistravaŭsia na 4 ispyty. Hetym abituryjentam vydali tolki vyniki pieršych troch. Navat, kali vynik apošniaha byŭ samym bliskučym.
Jość spadziavańni, što pryncyp adnaho vakna vyklučyć takija prykłady parušeńniaŭ praviłaŭ niepasredna ŭ momant rehistracyi. I heta zekanomić niervy jak abituryjentam, tak i supracoŭnikam instytutu kantrolu viedaŭ.
Stobalnych vynikaŭ u hetym hodzie atrymali 206 čałaviek, ź ich 122 pa biełaruskaj movie. Niama nivodnaha prykładu, kab adzin čałaviek atrymaŭ stobalnyja vyniki pa dvuch ci bolej pradmietach.
Adzinaje supadzieńnie hetaha hodu — 4 vypuskniki liceju BDU zdali chimiju na 100. Adnak hetyja vyniki, jak kaža Mikałaj Fiaśkoŭ, mocna nie ździŭlajuć, bo licej daŭno viadomy svajoj hruntoŭnaj padrychtoŭkaj u halinach fiziki i chimii.
Testy na biełaruskaj movie vybrali pryblizna 4-6 % abituryjentaŭ zarehistravanych pa ŭsich pradmietach, akramia dvuch testaŭ pa historyjam. Pa suśvietnaj historyi na biełaruskaj movie zdavali ispyt 10 % zarehistravanych na hety pradmiet, a pa historyja Biełarusi — 62 %.
«My pradastavili mahčymaść sdavać testy na biełaruskaj movie ŭsim, chto zachacieŭ. Navat, kali čałaviek byŭ adziny, my pierakładali dziela jaho nieabchodnuju kolkaść varyjantaŭ testaŭ » (bo zahadzia nieviadoma, jaki varyjant hetamu čałavieku patrapić — NN).
Razvažajučy pra siarednija bały pa centralizavanamu testavańniu hetaha hodu Mikałaj Fiaśkoŭ kaža:
«Vyniki amal takija ž, jak i ŭ minułym hodzie, chacia paraŭnoŭvać i nie vielmi karektna. Ja miarkuju, ale mahu i pamylacca, što suadnosna prachadnyja bały na tych ža fakultetach, što i ŭ minuły hod buduć pryblizna takija ž».
Adnak pry vybary śpiecyjalnaści i fakulteta Mikałaj Ściapanavič nie raić aryjentavacca vyklučna na ličby prachadnych bałaŭ minułaha hodu. Nielha zabyvaca na toje, što abituryjenty ŭvieś čas bajacca iści na fakultety i śpiecyjalnaści, dzie konkurs byŭ vialiki, i padajuć dakumienty ŭ inšyja miescy. Tamu jość ryzyka, što tam, dzie letaś prachadny bał i konkurs byli maleńkimi, u hetym hodzie moža być zusim naadvarot. Jon raić prosta sačyć za situacyjaj i nie zabyvacca, što dakładnyja vyniki stanuć zrazumiełymi tolki ŭ apošnija dni padačy dakumientaŭ u VNU.
Kamientary