Taćcianu z Rečycy asudzili za «sadziejničańnie ekstremisckaj dziejnaści»
46‑hadovaja žycharka Rečycy Taćciana Šarak doŭhi čas pracavała ŭ bjuci-śfiery.
Taćciana Šarak — vypusknica Homielskaha dziaržaŭnaha ŭniviersiteta imia Francyska Skaryny. U 2003 hodzie žančyna abaraniła dypłom na ekanamičnym fakultecie pa śpiecyjalnaści «ekanomika i kiravańnie».
U Taćciany dvoje niepaŭnaletnich synoŭ. Pracuje jana majstrychaj pa naroščvańni vałasoŭ u Rečycy.
Niadaŭna žančynu asudzili ŭ Homielskim abłasnym sudzie. Jaje abvinavacili pavodle častak 1 i 2 artykuła 361‑4 Kryminalnaha kodeksa Biełarusi — «sadziejničańnie ekstremisckaj dziejnaści». Zvyčajna hety artykuł źviazany sa spravaj Hajuna.
Taćcianie prysudzili chatniuju chimiju.
«Ekstremizmam» ułady Biełarusi ličać padpiski na niezaležnyja kanały, ŚMI, najaŭnaść spasyłak na ich u sacyjalnych sietkach ci najaŭnaść u sacsietkach abo na rečach biełaruskaj nacyjanalnaj, dałukašenkaŭskaj simvoliki. Da «ekstremizmu» zaličvajuć taksama praktyčna ŭsialakuju krytyku ŭładaŭ, aficyjnych histaryčnych naratyvaŭ ci prajavy salidarnaści z Ukrainaj.
Šmatlikija kryminalnyja spravy apošniaha času pa artykule ab «sadziejničańni ekstremizmu» byli źviazanyja sa «spravaj Hajuna».
«Biełaruski Hajun» — manitorynhavy OSINT-prajekt, jaki byŭ stvorany ŭ 2022 hodzie, kali Rasija praź Biełaruś napała na Ukrainu. Prajekt adsočvaŭ vajennuju aktyŭnaść rasijskich i biełaruskich vojskaŭ, abapirajučysia na infarmacyju ad biełarusaŭ. Kaardynavała jaho dziejnaść hrupa aktyvistaŭ na čale z Antonam Matolkam.
«Sprava Hajuna» pačałasia paśla taho, jak siłaviki zatrymali aktyvistku, jakaja niekalki hadoŭ žyła ŭ Biełarusi ŭ padpolli. U jaje mabilniku znajšli spasyłku na dałučeńnie ŭ bot Hajuna, jakuju joj dasyłali ŭ samym pačatku isnavańnia prajekta. Fatalnaja pamyłka była ŭ tym, što spasyłka była biesterminovaja. A tamu siłaviki zmahli padklučycca da bota i vypampavać adtul usiu infarmacyju. Jany atrymali paviedamleńni akaŭntaŭ, jakija pisali ŭ bot, a taksama ichnija ID i imiony karystalnikaŭ.
Zasnavalnik «Hajuna» Anton Matolka adrazu paśla ŭzłomu patłumačyŭ, jak adbyłasia ŭciečka infarmacyi, i abviaściŭ pra zakryćcio prajekta.
Pavodle padlikaŭ abjadnańnia siłavikoŭ «Biełpoł» i pravaabaroncaŭ, viadomyja imiony 9594 ludziej, jakija padpali pad palityčna matyvavanyja kryminalnyja spravy. Usiaho tyja ci inšyja palityčnyja represii (kryminałki, administratyŭki, zvalnieńni, pieratrusy) začapili kala 500 tysiač biełarusaŭ. Niekalki socień tysiač ludziej vymušanyja byli pakinuć krainu.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary
Vo-piervych, provał s "Čiernoj knihoj Biełarusi" (ČKB). Śpiecsłužbam HUBOPiK iznačalno była nie nužna baza dannych ČKB sama po siebie — hłupo dumať, čto oni iskali tam śpiski sobstviennych sotrudnikov. Cielju infiltracii ahienta Artura Hajko była opierativnaja razrabotka istočnikov. Im nužno było vyjaviť konkrietnych ludiej vnutri Biełarusi, kotoryje ślivali informaciju. Iz-za połnoho otsutstvija vierifikacii so storony ČKB Hajko połučił dostup k administrirovaniju i smoh dieanonimizirovať informatorov. Po etoj žie schiemie viełaś razrabotka Sof́ji Sapiehi: jejo vieli čieriez kontrol čatov ČKB, a jejo "iakoby parień" Roman Protasievič, sudia po vsiemu, v procieśsie razrabotki ispolzovałsia śpiecsłužbami kak opierativnyj viektor dla kontrola jejo pieriemieŝienij i jejo pośledujuŝieho vymanivanija pod ariest.
Vo-vtorych, "dieło Hajuna". Ostaviť v sistiemie administrirovanija bota aktivnuju, biessročnuju ssyłku dostupa, kotoruju siłoviki smohli ispolzovať pośle zadieržanija odnoho iz učastnikov, — eto dietskaja ošibka. Śpiecsłužbam dažie nie prišłoś primieniať słožnyj chakinh — im bukvalno ostavili otkrytuju dvieŕ. V itohie riežim połučił hotovyj maśsiv mietadannych i ID-adriesov tysiač riealnych ludiej vnutri strany, prievrativ ich v lehkije cieli dla začistki.
Dla struktur ISANS eto užie vtoroj provał stratiehičieskoho urovnia. Śpiecsłužby riežima nie diełajut ničieho śvierchjestiestviennoho — oni prosto polzujutsia absolutnym diletantstvom "ekśpiertov" diemsił v voprosach informacionnoj hihijeny, za kotoroje prostyje biełarusy płatiat hodami tiuŕmy.