«Usiu spravu žyćcia — usio razburyli». Što viadoma pra spravu vydańnia «Inteks-Pres», redaktary jakoha atrymali vialikija turemnyja terminy
Byłyja kiraŭniki niezaležnaj baranavickaj haziety «Inteks-Pres», a potym partału BAR24 Uładzimir Janukievič i Andrej Pakalenka asudžanyja za «zdradu dziaržavie».
Sud pryznačyŭ Janukieviču 14 hadoŭ pazbaŭleńnia voli i 3000 bazavych vieličyniaŭ (135 000 rubloŭ) štrafu, Pakalenku — 12 hadoŭ i 1000 bazavych (45 000). Sudovy praces prachodziŭ u zakrytym režymie. Radyjo Svaboda raskazvaje pra abodvuch žurnalistaŭ i vydańnie padrabiaźniej.
Biznes-biuleteń
Vydańnie «Inteks-Pres» zasnavali ŭ Baranavičach pradprymalniki ŭ 1994 hodzie. Pierš jano zadumvałasia jak biznes-biuleteń, jaki budzie znajomić čytača z raźvićciom biznesu ŭ rehijonie i ŭ krainie. Pieršy numar nakładam 4000 asobnikaŭ trapiŭ da čytača ŭ vyhladzie televizijnaha dadatku (tady hazeta naležała miascovaj telekampanii «Inteks»).
Z prychodam u 1996 hodzie na pasadu hałoŭnaha redaktara Uładzimiera Janukieviča tydniovik pieraŭtvaryŭsia ŭ paŭnavartasnaje hramadzka-palityčnaje vydańnie. Byli pierahledžanyja kancepcyja i dyzajn.
U 2001 hodzie na bazie redakcyi zasnavali TAA «Vydaviecki dom «Inteks-pres»». Adno za druhim pačali vychodzić źviazanyja z Inteks-Pres rehijanalnyja vydańni — «Hancavicki čas», «Lachavicki čas», «Niaśviski čas», «Miascovy čas» (Pinsk).
Hazeta Intex-Press nia raz zajmała pieršaje miesca ŭ niezaležnych žurnalisckich konkursach u naminacyjach «Najlepšaja rehijanalnaja hazeta», «Najlepšy sajt», była ŭznaharodžanaja šmatlikimi premijami.
«Ja chaleryk pa natury, sa mnoj składana pracavać»
Hałoŭny redaktar Uładzimier Janukievič pa pieršaj specyjalnaści inžyner, da prychodu ŭ medyjasferu pracavaŭ na Baranavickim bavaŭnianym abjadnańni. U 1996 hodzie ačoliŭ Intex-Press. Dla kiravańnia hazetaj spatrebiłasia jašče i ekanamičnaja adukacyja — skončyŭ «Narhas» (ciapier Biełaruski dziaržaŭny ekanamičny ŭniversytet).
Andrej Pakalenka napačatku pracavaŭ systemnym administrataram, doŭhi čas zajmaŭsia sietkami i raźvićciom sajtu. U 2018 hodzie ŭ «Pres-klubie» Uładzimir Janukievič dzialiŭsia z maładymi kalehami pryncypami svajoj pracy ŭ žurnalistycy:
«Treba, kab kadry byli zacikaŭlenyja ŭ raźvićci i pośpiechu vytvorčaści. Uciahnutaść — apošniaja tendencyja, jakaja stała dla mianie važnaj. Ja — technar, ja ŭsio vybudoŭvaju ŭ schiemach. Dla mianie zrazumieła ź fizyki, što ŭsiakaja praca robicca enerhijaj. Jakaja enerhija ruchaje pracaj čałavieka? Sensy. Dla adnaho čałavieka klučavoje słova — hrošy. U druhoha čałavieka sens — karjera, i klučavoje słova dla jaho — raźvićcio. Ja jamu pavinien u svajoj kampanii nadać umovy dla raźvićcia. I narešcie, treci sens dla mianie važny — heta kajf ad pracy. Kajf ad novych prajektaŭ… Ja chaleryk pa natury, sa mnoj składana pracavać. Ale ja lublu razumnych ludziej, ź jakimi taksama ciažka pracavać, adnak ź imi lohka vučycca i raźvivacca. Tamu kali baču razumnaha čałavieka, starajusia jaho ŭziać na pracu. Pracu my jamu znojdziem, prydumajem — čym jon pavinien zajmacca».
«Jon byŭ pieršym, chto kinuŭsia na dapamohu»
Alaksandar (imiony ŭsich surazmoŭcaŭ źmienienyja dziela biaśpieki) — adzin z tych kalehaŭ, chto znajomy z Uładzimieram Janukievičam ź siaredziny 1990-ch. Jon kaža, što Uładzimir byŭ adnym z samych čałaviečnych i spahadlivych ludziej u žurnalisckim asiarodździ.
«Vyniki prysudu šakujuć. Nijakim «zdradnikam Biełarusi» jon nia byŭ i nia moža być. Jon čysty i sumlenny, pajści nasupierak sumleńniu nia moža. Kali mianie taksama napatkaŭ padobny los, Uładzimir byŭ pieršym, chto kinuŭsia na dapamohu mnie, maim blizkim. I było adčuvańnie taho, što jon kłapocicca, uvohule toje, što pra mianie inšyja viedajuć i kłapociacca, pieražyvajuć, — nadavała sił u źniavoleńni. Uładzimir z paplečnikami stvaryŭ adnu z samych ustojlivych medyjastrukturaŭ u Biełarusi, na jakuju nie mahła paŭpłyvać dziaržava. A ciapier znajšli voś taki instrument upłyvu… Viedaju taksama, što jamu patrebna medyčnaja dapamoha. Dyj čałaviek užo va ŭzroście. Nie zabyvajmasia pra toje, što jahony los padzialaje i Andrej Pakalenka. Taksama mužny i pryncypovy čałaviek», — apaviadaje Alaksandar.
U kaleh spadziavańni tolki na salidarnaść žurnalisckaj supolnaści i hramadzkaści ŭ šyrokim sensie, biełaruskich i eŭrapiejskich palitykaŭ.
«Hieneratar, lakamatyŭ»
Byłaja kaleha Uładzimiera Janukieviča Hanna padkreślivaje, što ŭsio raźvićcio Intex-Press pačałosia mienavita pad kiraŭnictvam Janukieviča: jon stvaryŭ vialikuju spravu, jakaja achoplivała šmat rehijonaŭ.
«Viedajecie, byvajuć redaktary, jakija siadziać, kurać i pišuć nikomu nie cikavyja słupki. A jon byŭ vielmi sučasny, najmacniejšy, najvybitniejšy siarod redaktaraŭ. U jaho była misija — kazać ludziam praŭdu. I heta spałučałasia ź biznesam, jaki byŭ u Baranavičach adnym z najbolšych: reklamadaŭcy da nas išli cuham. Kali ŭ Baranavičach jamu stała ciesna — jon stvaryŭ abjadnańnie rehijanalnych vydaŭcoŭ, ceły vydaviecki dom. Jon byŭ hienerataram, lakamatyvam hetaha ruchu», — kaža Hanna.
Surazmoŭca dadaje, što na naradach, kali žurnalisty časam byli ŭ rospačy, što ž novaha prydumać, Uładzimir zaŭsiody mieŭ idei, jakija prapanoŭvaŭ. Jon uvieś čas ruchaŭsia, patrabavaŭ šukać temy, padkazvaŭ, dzie ich znachodzić. A kali vydańnie vykinuli z usich systemaŭ raspaŭsiudu — z padpiski praz poštu, ź «Biełsajuzdruku», zabaraniali kramam pradavać hazetu, — Uładzimir stvaryŭ pryvatnuju systemu raspaŭsiudu.
«Heta było ŭpieršyniu ŭ Biełarusi. U nas byli svaje paštaljony. Kali nas vykidali z drukarni, jon znachodziŭ inšuju drukarniu, kali nas vykidali ź niejkaj kramy, jon znachodziŭ inšuju kramu, jakaja jašče nia viedała, što nas nielha raspaŭsiudžvać. I my zaŭsiody znachodzili vyjście da čytača. Čytačy nas prosta abahaŭlali. Bo nas cikaviła žyćcio kožnaha čałavieka: nas cikavili małyja i vialikija prablemy Baranavičaŭ, nas cikavili nastroi ludziej, što jany dumajuć. Ludzi heta adčuvali. Ludzi viedali, kudy źviartacca — ja nie ŭjaŭlaju, kudy jany ciapier źviartajucca», — kaža Hanna.
Žurnalistka vielmi škaduje, što taki vialiki, vybitny biznes razburany, što 30‑hadovaja historyja Baranavičaŭ, jakuju jaje kalehi pisali kožny dzień, razburana i vytaptana.
«I spravu majho žyćcia, i spravu žyćcia Janukieviča — usio razburyli! U 65 hadoŭ jamu dajuć 14 hadoŭ turmy! Za što? Zrabili zakryty sud — bo jakaja tam «zdrada dziaržavie»? Čałaviek vioŭ adkryty biznes, da nas prychodzili pravierki, my płacili padatki, pracavali lehalna. Nichto nia moh ujavić, što taki paśpiachovy biznes tak lohka možna razburyć», — kaža Hanna.
«Jon da apošniaha zastavaŭsia ŭ Biełarusi»
Medyjamenedžarka, byłaja kaleha Alena ŭzhadvaje Uładzimiera jak čałavieka, jaki stajaŭ la vytokaŭ biełaruskaj niezaležnaj žurnalistyki.
«Jon žyŭ hetym, raźvivaŭ žurnalistyku nie adzin dziasiatak hadoŭ vielmi paśpiachova: «Inteks-Pres» byŭ uzoram najmahutniejšaha rehijanalnaha medyja — i jakasnaha źmiastoŭna, i jak biznes. Dla mnohich kalehaŭ hetaje medyja było prykładam, na jaki chaciełasia raŭniacca. Va Uładzimiera Janukieviča vočy hareli na žurnalistyku, na rodny rehijon, rodnuju krainu. Jon da apošniaha zastavaŭsia ŭ Biełarusi. I voś što my bačym — medyjamenedžaru, jaki zrabiŭ taki ŭniosak u raźvićcio rehijonu i krainy, vyniesieny taki žachlivy termin!
A jašče Uładzimir — čałaviek z superstryžniem, vielmi razvažlivy, pryncypovy, hatovy dzialicca i dapamahać. Ja spadziajusia, my budziem rabić usio mahčymaje, kab jon i inšyja našy kalehi jak maha chutčej apynulisia na voli», — kaža Alena.
Lizavieta prachodziła praktyku ŭ «Inteks-Pres», kali vučyłasia va ŭniversytecie. Jana ŭzhadvaje, jakoj upłyvovaj i aŭtarytetnaj była ŭ toj čas hazeta.
«Ludzi realna padpisvalisia, kuplali ŭ šapikach, čytali. U paraŭnańni ź dziaržaŭnaj rajonkaj «Naš kraj» «Inteks-Pres» byŭ vielmi sučasnym, paśpiachovym vydańniem.
Ja rabiła apytanki, jak žychary staviacca da źmienaŭ u horadzie, kamunalnych, ekanamičnych pytańniaŭ. I ludzi achvotna adkazvali — jany niedziaržaŭnuju hazetu bolš pavažali, čym tuju rajonku. Jašče my z fatohrafam rabili rubryku «Modnyja Baranavičy» — u što apranajucca žychary. Temy byli cikavyja dla ludziej!
Kalektyŭ byŭ vielmi pryjazny, siabroŭskija adnosiny ŭnutry redakcyi. Praktykantam dazvalali prajaŭlać šmat tvorčaści, fantazii, chacia hałoŭny redaktar byŭ aŭtarytetam — strohim, patrabavalnym. Ja šakavanaja — 14 hadoŭ za «zdradu dziaržavie»!» — nie chavaje emocyjaŭ Lizavieta.
Ciapier čytajuć
Što pościać biełaruskija sielebrycis, jakija apynulisia pad bombami i dronami ŭ krainach Bližniaha Uschodu7
Kamientary