Jakija prafiesii štučny intelekt chutka zamienić na 90%: vyniki novaha daśledavańnia
Analityki kampanii Anthropic sabrali źviestki, jakuju dolu pracoŭnych zadač štučny intelekt užo siońnia zdolny ŭziać na siabie ŭ roznych prafiesijach.

Amierykanskaja kampanija Anthropic, jakaja śpiecyjalizujecca na biaśpiecy i raspracoŭcy ŠI, apublikavała maštabnaje daśledavańnie pra ŭpłyŭ technałohij na rynak pracy. Kampanija, zasnavanaja ŭ 2021 hodzie byłymi supracoŭnikami OpenAI, viadomaja svaim siamiejstvam vialikich moŭnych madelaŭ Claude, jakija niepasredna ŭpłyvajuć na transfarmacyju sučasnych pracoŭnych pracesaŭ.
Aŭtary ŭvodziać pryncypova novy pakazčyk — naziranuju ŭraźlivaść (observed exposure). U adroźnieńnie ad papiarednich daśledavańniaŭ, jakija aceńvali tolki toje, što ŠI tearetyčna moža rabić, hety mietad spałučaje tearetyčnyja madeli z realnymi danymi pra toje, jak ludzi vykarystoŭvajuć Claude u prafiesijnych metach (na asnovie Anthropic Economic Index). Spravazdača hruntujecca na analizie miljonaŭ zadač, supastaŭlenych z bazaj danych O*NET, jakaja apisvaje kala 800 unikalnych prafiesij u ZŠA.
Prorva pamiž teoryjaj i praktykaj
Daśledavańnie vyjaŭlaje istotny razryŭ pamiž tearetyčnym patencyjałam ŠI i jaho realnym prymianieńniem. Na adpaviednaj dyjahramie pradstaŭleny dva pakazčyki (adpaviedna, sini i čyrvony kolery): tearetyčny patencyjał ŠI (jakuju častku zadač u prafiesii ŠI ŭ pryncypie moža vykonvać) i realnaje vykarystańnie siońnia.

Danyja pakazvajuć, što ŠI jašče daloki ad dasiahnieńnia svaich maksimalnych mahčymaściej. Naprykład, u takich śfierach, jak IT, biznes, finansy i administravańnie, ŠI tearetyčna moža paskoryć vykanańnie 90—96% zadač. Adnak na praktycy ŭ tych ža IT-śpiecyjalnaściach realny achop składaje pakul tolki 33%.
Hety razryŭ tłumačycca zakanadaŭčymi barjerami, patrabavańniami da biaśpieki, nieabchodnaściu čałaviečaj vieryfikacyi i pavolnaj dyfuzijaj technałohij u karparatyŭny siektar.
Chto znachodzicca pad udaram?
Daśledavańnie paćviardžaje, što ŠI ŭpłyvaje na zusim inšyja katehoryi rabotnikaŭ, čym papiarednija chvali aŭtamatyzacyi. Kali pramysłovyja robaty zamianiali fizičnuju pracu, to ŠI ŭ pieršuju čarhu zakranaje «biełyja kaŭnieryki».
Samymi ŭraźlivymi prafiesijami nazvanyja prahramisty, supracoŭniki słužbaŭ padtrymki i finansavyja analityki.

Na advarotnym baku śpiektra — prafiesii, dzie ŠI praktyčna biaśsilny. Heta praca, jakaja patrabuje fizičnaj prysutnaści i składanaj matoryki: kuchary, miechaniki, ratavalniki, barmeny.
Pry hetym kala 30% usich pracoŭnych miescaŭ u ZŠA pakul majuć nulavy achop z boku ŠI.
Sacyjalna-demahrafičny partret uraźlivaha rabotnika
Aŭtary vyjavili vyraznuju zakanamiernaść: rabotniki ŭ śfierach, najbolš schilnych da ŭździejańnia ŠI, istotna adroźnivajucca ad inšych. Jany:
- majuć vysoki ŭzrovień adukacyi: dola ludziej z navukovymi stupieniami tut u čatyry razy vyšejšaja;
- zarablajuć u siarednim na 47% bolš;
- čaściej źjaŭlajucca žančynami (na 16% bolš u paraŭnańni ź niaŭraźlivymi śfierami).
Ci pačałosia biespracoŭje?
Aŭtary supastavili svaje danyja z prahnozami Biuro statystyki pracy ZŠA na 2024—2034 hady. Stanam na pačatak 2025 hoda daśledčyki nie znajšli dokazaŭ sistemnaha rostu biespracoŭja siarod uraźlivych prafiesij. Dynamika zvalnieńniaŭ u hetych siektarach pakul supadaje z ahulnarynačnymi trendami.
Adnak zafiksavana tryvožnaja tendencyja, jakaja tyčycca moładzi 22—25 hadoŭ. Choć tyja, chto ŭžo maje pracu, jaje nie hublajuć, mahčymaść uładkavacca na novuju pracu dla maładych śpiecyjalistaŭ u ŠI-ŭraźlivych śfierach prykmietna źniziłasia. Danyja pakazvajuć na 14% padzieńnie tempaŭ najmu moładzi ŭ hetyja prafiesii paśla relizu ChatGPT.
Heta śviedčyć ab tym, što kampanii pačynajuć vykarystoŭvać ŠI dla vykanańnia bazavych, rucinnych zadač, jakija tradycyjna daručalisia «junijoram» (pačatkoŭcam). Takim čynam, pad udaram apynajucca ŭ pieršuju čarhu vypuskniki vyšejšych i siarednich śpiecyjalnych navučalnych ustanoŭ, dla jakich uvachodny paroh u prafiesiju stanovicca vyšejšym.
Prahnozy i budučynia
Biuro statystyki pracy ZŠA ŭžo pačynaje ŭličvać hetyja źmieny: prafiesii z vysokaj naziranaj uraźlivaściu da ŠI majuć bolš nizkija prahnozy rostu zaniataści. Pavodle raźlikaŭ, kožnyja dadatkovyja 10% achopu zadač štučnym intelektam źnižajuć prahnoz rostu zaniataści ŭ hetaj prafiesii na 0,6 pracentnaha punkta.
Anthropic adznačaje, što hetaje daśledavańnie — tolki pieršy krok. Raspracavanaja mietadałohija dazvalaje rehularna abnaŭlać danyja i adsočvać, jak pašyrajecca «čyrvonaja zona» realnaha vykarystańnia ŠI. Heta dapamoža ekanamistam i dziaržaŭnym orhanam svoječasova adroźnivać hłybokija strukturnyja źmieny ad časovych vahańniaŭ rynku i rychtavać adpaviednyja miery padtrymki dla pracoŭnaj siły.
Časam niečakanaja historyja biełaruskich himnaŭ: «My vyjdziem ščylnymi radami», «Pahonia», «Žyvie Biełaruś», «Radzima maja darahaja», «Mahutny Boža» (ź VIDEA)
Kamientary
Reliz ČatŽPT saŭpaŭ sa spynieńniem ZIPR. Što pryviało da kryzysu ŭ śviecie ;). Kaniešnie kampanii-raspracoŭščyki ŠI vam hetaha nie skažuć, ale sprava nie ŭ tym što ŠI taki dobry. Sprava ŭ tym što dostupu da tannych hrošaŭ niama zaraz ;)