Maksim Strycha. Jakoju pračniecca Ŭkraina 32 kastryčnika paśla vybaraŭ?

Jakoju pračniecca Ŭkraina 32 kastryčnika paśla vybaraŭ?

31 kastryčnika ŭva Ŭkrainie adbuducca prezydenckija vybary. Biełaruś uvažliva sočyć za imi. Tam žyvuć našy siabry, našy stratehičnyja partnery. Siońnia svaimi prahnozami j nazirańniami dzielacca našy kijeŭskija siabry: palitolah i krytyk, doktar fizyka-matematyčnych navuk Maksim Strycha i redaktar almanachu «Fiłosofśki studiji», žurnalist ukrainskaj słužby radyjo «Svaboda» Vital Panamaroŭ.

Hetuju prezydenckuju kampaniju va Ŭkrainie pa eŭrapiejskich standartach nielha nazvać sumlennaj dy adkrytaj. Biezumoŭna, u šmat jakich krainach SNH paniaćcie ab demarkatyčnych pracedurach jašče bolš efemernaje, a panavańnie jakohaś «baćki» i «turkmenbašy» — šče bolš aŭtarytarnaje. Adnak, navat što da Rasiei, Ukraina jaŭna prajhrała. Bo baraćba aliharchaŭ u Maskvie, prynamsi, robić mahčymym vykazvańnie roznych hledziščaŭ na nacyjanalnych telekanałach. Va Ŭkrainie, z-za jejnaj specyfiki, usie «mocnyja ludzi» dziaržavy aryjentujucca na ciapierašniaha prezydenta. I tamu ničoha padobnaha na maskoŭskuju pieradvybarčuju baraćbu ź jejnymi debatami, palemikaju dy sensacyjnymi adkryćciami nia vyjšła.

Adkryćci, praŭda, byli. Parlamenckaja śledčaja kamisija na čale z H.Amielčankam publična ahałosiła fakty strašennych finansavych machinacyjaŭ dy złoŭžyvańniaŭ narodnaha deputata A.Voŭkava, kolišniaha zahadčyka harodninnaj bazy, jaki siońnia źjaŭlajecca adnym z najupłyvovych palitykaŭ Ukrainy i ačolvaje adzin z troch vybarčych štaboŭ Ł.Kučmy. Čaho vartyja ŭžo tolki dyjamentavyja karali koštam u 400 tysiačaŭ dalaraŭ, prydbanyja A.Voŭkavym u Belhii ŭ jakaści ścipłaha padarunku dačce Ł.Kučmy... Ale ni hetyja, ni inšyja prykryja dla prezydenta rečy nie mahli prahučać ni pa adnym z troch nacyjanalnych telekanałaŭ. A nakładaŭ apazycyjnych uładzie hazetaŭ jaŭna zamała. Z pryčyny nizkaha žyćciovaha ŭzroŭniu bolšaści nasielnictva dy strašenna darahoj palihrafii tolki dva apazycyjnyja vydańni — «Silski visti» i parlamencki «Hołos Ukrainy» — majuć nakład pa-nad 100 000 asobnikaŭ. I ŭ hetym ich poŭnaściu pierakryvaje tanny praprezydencki tabloid «Fakti» z nakładam bolš miljonu.

Jaŭnaj pravakacyjaj vyhladaŭ i zamach na N.Vitrenku. Vykarystańnie hranataŭ RHD śviedčyć: lidera «prahresyŭnych sacyjalistaŭ» nichto j nia dumaŭ prybirać. Tre było tolki trochu kryvi, kab dyskredytavać adnaho z hałoŭnych kankurentaŭ Ł. Kučmy — A.Maroza, na miascovy vybarčy štab jakoha śpisali ŭsiu adkaznaść za niaŭdały terakt.

U takich umovach uładam mahła b efektyŭna procistajać tolki ščylna zhurtavanaja apazycyja. Adnak zhurtavanaści demakratam, jak zaŭždy, brakavała.

Vybarčuju kampaniju Ł.Kučmy kansultujuć hrupy rasiejskich imidžmejkieraŭ, jakija adrazu ž vyrašyli pieranieści va Ŭkrainu madel rasiejskich vybaraŭ 1996 hodu. I kab harantavać pieramohu Ł.Kučmy, ułady siońnia robiać usio, kab vyvieści ŭ druhi tur šeraha lidera ŭkrainskich kamunistaŭ P.Simanienku.

Albo ultraaktyŭnuju i ultrarevalucyjnuju N. Vitrenku (z nadziejaj na toje, što jejnyja abiacanki pasłać usich refarmataraŭ zdabyvać uran usio ž taki nastrašać vybarcaŭ).

Adnym z najvažniejšych faktaraŭ stała i tryvałaje daviadzieńnie da nasielnictva praz nacyjanalnyja telekanały vynikaŭ apytańniaŭ, jakija musili śviedčyć nastupnaje: u druhi tur mohuć patrapić tolki hetyja try kandydaty, i tamu ŭ choć u čymści pamiarkoŭnych dy razvažlivych vybarščykaŭ prosta nia budzie inšaha vyjścia, jak prahałasavać za Ł.Kučmu.

Tym časam, vyniki niezaležnych sacyjalahičnych apytańniaŭ śviedčyli zusim ab inšym. Sapraŭdy, vychad u druhi tur Ł. Kučmy harantavany, jon źbiare bolš za 20% hałasoŭ — bo nadta ž užo vialikija hrošy i vysiłki pakładzienyja na jaho kampaniju. Na druhoje miesca amal z adnolkavym pravam mohuć pretendavać, majučy kožny pa 13—14% prychilnikaŭ, Ja.Marčuk, A.Maroz, P.Simanienka dy N.Vitrenka. I kali vychad u druhi tur kahoś z apošnich dvuch napeŭna tki robić Ł.Kučmu prezydentam na druhi termin, to z Marčukom ci Marozam zmahacca Kučmu značna ciažej (tym bolš, što ŭ druhim tury kamandy Marčuka i Maroza ŭžo napeŭna skaardynujuć svaje dziejańni).

Siońnia naŭrad ci možna prahnazavać vynik ukrainskich vybaraŭ. Adnak, ad taho, jakoju pračniecca Ŭkraina «32 kastryčnika», zaležyć jaje šlach raźvićcia na čas, mahčyma, bolš praciahły za nastupnaje piacihodździe.

Ł.Kučma pry ŭładzie niasie niebiaśpieku kančatkovaha zamacavańnia «łacinaamerykanskaha» scenaru raźvićcia Ŭkrainy, — z aŭtarytaryzmam i karupcyjaj dy halečaj bolšaści narodu. Jaho adroźnieńnie ad biełaruskaha palahaje chiba tolki ŭ tym, što Ł.Kučma nie źbirajecca skasoŭvać nacyjanalnuju symboliku i staranna na ludziach karystajecca ŭkrainskaj movaj (i za heta, jak kažuć, dziakuj...)

Jaki šlach abiare dla siabie Ŭkraina — chutka pabačym. Da «32 kastryčnika» zastajecca tydzień.

Maksim Strycha