AB USIM PATROCHU
Novy strajk pradprymalnikaŭ
Siońnia ŭ Biełarusi 146 tysiač pryvatnych pradprymalnikaŭ. Zaŭtra zamiest ich mohuć źjavicca 146 tys. biespracoŭnych.
Z 1 kastryčnika hetaha hodu pačali dziejničać novyja mytnyja praviły, pavodle jakich pradprymalniki pavinny płacić vialiki padatak za ŭvoz u Biełaruś z terytoryi Rasiei tavaraŭ, vyrablenych u trecich krainach. Kab paźbiehnuć štrafu, kožny pradprymalnik pavinien mieć kala 12 dakumentaŭ. Ale bolšaść handlaroŭ biaruć u Rasiei małyja partyi tavaraŭ, a to i ŭvohule adzinkavyja asobniki. Patrebnych papieraŭ im prosta nie dajuć – zanadta drobnyja klijenty. Kantralory atrymali zahad pačać z 1 listapada pravierki na rynkach, kab apisvać majomaść pradprymalnikaŭ dy pieradavać śpisy mytnikam, jakija buduć spahaniać hrošy. Bolšaść drobnych handlaroŭ patrebnych papieraŭ nia maje, i tamu atrymlivajecca, što z usich svaich tavaraŭ jany pavinny płacić myta. U minułuju subotu była vialikaja abłava na rynku ŭ Ždanovičach, u niadzielu “treśli” rynak “Dynama”. Ale pakul staličnyja pradprymalniki tryvajuć hety ździek, ichnyja kalehi z rehijonaŭ pačali zmahacca za svajo prava spakojna zarablać hrošy. Rečavyja rynki Połacku j Navapołacku spuścieli, stajać, jak paviedamlaje hazeta “Narodny pradprymalnik”, Vierchniadźvinsk, Hłybokaje, Dokšycy, Miory, častkova Brasłaŭ dy Pastavy. Akcyju raspačaŭ Niezaležny prafsajuz pryvatnych pradprymalnikaŭ Połacku i Navapołacku. Listy ŭva ŭładnyja struktury ničoha nie dali. Apošniaje pasiedžańnie ŭ Radzie ministraŭ, na jakim razhladali prablemu abkładańnia pradprymalnikaŭ padatkami, uvohule viałosia biez pratakołu. Pieramovy zaraz prypynienyja, bo ŭsie prapanovy nakiravanyja ŭ administracyju Łukašenki, dzie 11 listapada adbudziecca admysłovaja narada “pa raźvićci pradprymalnictva”. Praŭda, nivodnaha pryvatnaha pradprymalnika na toj naradzie nia budzie, adno akuły biełaruskaha biznesu.
Pradprymalniki pastanavili nie pracavać ceły miesiac. Na 20 listapada planujuć usiebiełaruskuju adnadzionnuju akcyju niavypłaty padatkaŭ. Kali ŭłada i tady nia spynić pieratrusaŭ, abdzirałaŭki dy štrafaŭ, dyk u śniežni ci studzieni pradprymalniki pačnuć paŭnamaštabny strajk.
Aleś Kudrycki
recha padziejaŭ
Paŭluk Bykoŭski
Vybary, jakim nie pašenciła
Kastryčnickim vybaram nie pašenciła. Adpačatku ŭ hramadztvie isnavała razumieńnie, što vybary ŭ Pałatu pradstaŭnikoŭ — tolki padrychtoŭka da pryznačanych na 2001 h. prezydenckich vybaraŭ. Hramadztva viedała, što abvieščana adna hulnia, a adbyvajecca inšaja.
ABSE i inšyja mižnarodnyja pasiaredniki prykłali značnyja namahańni, kab stvaryć umovy dziela vyrašeńnia narodžanych u listapadzie 1996 h. kanstytucyjnych supiarečnaściaŭ u Biełarusi. U jakaści kampramisnaha varyjantu jany prapanavali pravieści volnyja, demakratyčnyja i adkrytyja parlamenckija vybary z udziełam abodvuch bakoŭ kanfliktu. Mierkavałasia, što parlament u vyniku budzie pryznany abodvuma bakami i z dapamohaj hetaha orhana lha budzie pastupova vyrašyć prablemu.
Kiroŭny režym uspryniaŭ dziejańni mižnarodnych pasiarednikaŭ jak umiašalnictva ŭva ŭnutranyja spravy Biełarusi i amal adkryta sabatavaŭ ažyćciaŭleńnie prapanavanaha varyjanta. U svaju čarhu apanenty Alaksandra Łukašenki vystavili čatyry umovy svajho ŭdziełu ŭ vybarach. Hetyja patrabavańni, choć i padtrymanyja ABSE, a priori nie mahli być vykananyja kiroŭnym režymam, pakolki siarod ich było patrabavańnie pašyryć parlamenckija paŭnamoctvy.
U vyniku hetym parlamenckim vybaram nie pašenciła. Jany pazbavilisia nia tolki prydumanaha im eŭrapiejskimi strukturami zvyšsensu (vyrašeńnie kanstytucyjnych supiarečnaściaŭ), ale j narmalnaha sensu parlamenckich vybaraŭ, kali pradstaŭniki roznych palityčnych siłaŭ zmahajucca za prava farmavać dziaržaŭnuju palityku ci chacia b upłyvać na jaje. Z 97 abranych deputataŭ tolki 16 uvachodziać u partyi, pryčym u asnoŭnym pradstaŭlajuć nieisnujučyja palityčnyja siły (de jure — partyja, a de facto – prystasavańnie, kab praściej abrać taho ci inšaha pradprymalnika).
Ciapier da vysnovaŭ.
Viedajučy pra vykarystany ŭładami administracyjny resurs, niemahčyma rasceńvać vybary jak śviedčańnie šyrokaj padtrymki nasielnictvam abranaha kiroŭnym režymam kursu — naadvarot, hetkaje śćvierdžańnie treba pastavić pad peŭny sumnieŭ.
Viedajučy pra nierazborlivaść u srodkach bolšaści abranych na hetych vybarach deputataŭ, niaciažka ŭjavić, kamu buduć karysnyja zakony, jakija jany prymuć, i dla kaho tam buduć pakinutyja prałazy.
Viedajučy pra nieabchodnaść pierachodu abranaha deputata ŭ trochmiesiačny termin da pracy ŭ parlamencie na prafesijnaj asnovie, zastajecca škadavać, što papularnyja pedahohi, daktary i supracoŭniki pravaachoŭnych orhanaŭ admoviacca ad pracy pa asnoŭnaj specyjalnaści — jany vyrašyli pierakvalifikavacca ŭ palitykaŭ i z dapamohaj uładaŭ zrabili heta.
BT vačyma biełarusa
BT paśla revalucyi
Z 8 listapada ŭ čarhovy raz abnovicca vyhlad pieršaha j adzinaha biełaruskaha telekanału. Z novych prahramaŭ pavahu avansam vyklikaje tolki “Viečarovy ekspres”, muzyčna-infarmacyjna-zabaŭlalny prajekt kamandy začynienaha “Abiboka” z udziełam dy-džeja “Radyjo Roks” Taciany Sulimavaj dy Lavona Volskaha. Kulturnyja naviny maje aśviatlać prahrama “Planeta Art”. “Sustrečy ŭ Trajeckim” buduć pradstaŭlać “ludziej mastactva j kultury”. “Budni” dy “Adyseja kamandy Kuchto” vychodzić buduć. Zastajucca i dahetulašnija karaleŭskija palavańni, zornyja rostani dy tajnyja spružyny palityki. Chiba što ŭ pieršy ž tydzień abiacajuć ažno try dobryja filmy – česki “Kola”, hišpanski “Niebiaśpieka kachańnia” dy juhasłaŭski “Čornaja kotka, bieły kot”. I ŭsio pa-rasiejsku…
Našyja prahramy pačynajuć vieści rasiejskija viadučyja (aktorka Jakaŭleva ŭ prahramie “Vialiki śniadanak”). Nacyjanalny kanał zastajecca hłyboka “respublikanskim”.
Arciom Łukjanovič
sport
Penalci ź sierabrysta-bronzavym adlivam
Za srebra nacyjanalnaha futbolnaha čempijanatu da samaha kanca išła baraćba pamiž mienskimi dynamaŭcami dy letašnimi čempijonami z barysaŭskaha BATE. Za čatyry tury da finišu mienčuki apiaredžvali hulcoŭ ź bierahoŭ Biareziny až na 6 ačkoŭ. Ale ŭ asabistym pajadynku ŭ Barysavie haspadary adkałašmacili haściej - 3:1, udvaja skaraciŭšy svajo adstavańnie. Družyna Jurja Puntusa, jaki ŭžo pryvučyŭ nas da pieramohaŭ moładzievaj zbornaj, adčuła pach bieła-błakitnaj kryvi kolišniaha fłahmana. Pa-sapraŭdnamu puścić hetuju kroŭ moh u nastupnym, 28-ym tury viciebski «Lakamatyŭ», adnak nievierahodnym čynam «Dynama» ŭratavałasia na apošnich chvilinach, vyrvaŭšy na svaim poli ničyju 2:2. A BATE, viedama ž, vyjhraŭ, ale ad salidnaj pieravahi chłopcaŭ Paŭła Radnionka zastałosia ŭsiaho tolki adno ačko…
Pieradapošni tur źvioŭ «Dynama» dy BATE z aŭtsajderami — słonimskim «Kamunalnikam» dy mahiloŭskim «Tarpeda-Kadzina». Barysaŭcy doma biez asablivych prablemaŭ zabivajuć 4 «suchija» hały ŭ bramu biednych haściej, a voś «Dynama» ŭ Słonimie ledź pieramahaje «kamunalnikaŭ», dziakujučy adzinamu ŭ hulni hołu z penalci…
4 listapada. Apošni tur. Los srebra vyrašajecca ŭ Miensku. Na «Dynama» haspadary prymajuć čempijonaŭ z Mazyra, jakija prosta kroŭ z nosu chočuć uziać revanš za chatniuju parazu ŭ pieršym kole pieršynstva. Barysaŭcy na «Tarpeda» zmahajucca suproć «mazaŭcaŭ». Paśla pieršaha tajmu na «Dynama» — 0:0, i tut na hałoŭnuju arenu krainy prychodzić navina, što BATE na apošnich chvilinach pieršaha tajmu z penalci zabiŭ hoł dy viadzie ŭ liku 1:0. Stała jasna — hości tarpedaŭcaŭ naŭrad ci addaduć viktoryju (tak urešcie i stałasia), a «dynamaŭcam» treba abaviazkova pieramahać. Adnak «Słavija» mieła svaje plany — dvojčy prajhraŭšy mienčukam z «Dynama», možna było b pastavić pad sumnieŭ spraviadlivaść svajho čempijonskaha tytułu. Tamu «Słavija» nastojliva šukała pośpiechu la bramy Jurja Afanasienki. I narešcie damahłasia svajho. Zrešty, ci byli realnyja padstavy dla pryznačeńnia penalci, ci nie, skazać ciažka, ale sp.Dajlid z vyciahnutaj rukoj dy raspalenym śvistkom u rocie kinuŭsia ŭ bok adzinaccacimetrovaj adznaki. Praŭda, adrazu ž braznuŭsia vobziemlu, čym krychu padsaładziŭ horyč niekalkich tysiač prychilnikaŭ mienskaj kamandy. Raman Vasiluk udaram z kropki pastaviŭ na srebnych nadziejach «Dynama» vialiki dy tłusty pytalnik. Padumałasia, što mienčuki zaraz «papruć» dy adyhrajucca, ale, na dziva, hetaha nia zdaryłasia. Pa sutnaści, tolki pad kaniec hulni miač moh-taki zavitać u mazyrskuju bramu, adnak zamiest hetaha pacałavaŭsia sa štanhaj. A voś futbalisty z Paleśsia jašče jak minimum dvojčy mahli strasianuć sietku za śpinaj Afanasienki. Ale ličby na starym dynamaŭskim tabło zastalisia niaźmiennymi — 0:1 — revanš haściej, druhoje miesca BATE dy bronzavy finiš mienskaha «Dynama».
U nastupnym sezonie u vyšejšym dyvizijonie zamiest 16 buduć hulać 14 kamandaŭ. Z elity vylecieli «Lida», słonimski «Kamunalnik» dy mahiloŭskaje «Tarpeda». Adziny kvitok navierch atrymała kamanda Ludasa Rumbucisa - FK «Maładečna».
Bahdan Arłoŭ
Kamientary