Biełaruś praz 100 hadoŭ
Za dźvie hadziny ad Vašynhtonu
Leta 2101 h. Uschodniaja miaža Eŭrapiejskaj kanfederacyi. Žaŭniery Biełaruskaha korpusu eŭravojska patrulujuć pamiežnyja rajony na lohkich latalnych aparatach. La kantrolnaha punktu łunajuć sini z žoŭtymi zoračkami i bieł-čyrvona-bieły ściahi. Na ekranach ichnych videafonaŭ-akularaŭ pamirhvaje paviedamleńnie: “Uvaha! Nahadvajem, što z 1 červienia 2101 h. paleńnie tytuniu tut zabaronienaje ŭ suviazi z paharšeńniem ekalahičnaj sytuacyi. Antytytuniovyja plastyry možna atrymać u kožnaj kramie”.
U kramach, kaviarniach i restaracyjach ludzi zamiest hrošaj i kredytnych kartak karystajucca sensarnymi panelami, prykłaŭšy palec da jakoj, možna pieravieści patrebnuju sumu sa svajho rachunku na inšy abo zapłacić. Za 45 chvilinaŭ palotu na fłajery ad Mahilova lažyć 15-miljonny mehapolis Miensk, bujny transpartny centar. Pavietranyja ciahniki dalatajuć adsiul da Vašynhtonu za 2 hadziny, kasmaporty kožny dzień adpraŭlajuć dziasiatki kaśmičnych karabloŭ-“čaŭnakoŭ” z rabočymi na budoŭli Miesiaca... Tyja budoŭli — samy prybytkovy zaniatak, tamu achvotnych zaŭsiody chapaje.
Miensk — adzin z najbujniejšych infarmacyjnych centraŭ Eŭropy. Na paŭdniovy zachad ad Miensku, miž Niaśvižam, Miram i Navahradkam, znachodzicca adna z eŭrapiejskich turystyčnych zonaŭ. Nanova adbudavanyja ŭsie staražytnyja zamki j pałacy Biełarusi. La Navahradzkaha zamku adbyvajucca viadomyja na ŭvieś śviet rycarskija festy.
Na poŭdni Biełarusi jašče možna pabačyć mahutnyja ijanizatary pavietra — napamin pra Čarnobyl, užo amal zabyty. 30-kilametrovaja “zona” jašče isnuje, ale jana daŭno nie achoŭvajecca. Zdarajecca, siudy zachodziać zubry, jakich šmat raspładziłasia ŭ nacyjanalnych parkach Eŭropy.
Usia Biełaruś zabudavanaja dvuch- i trochpaviarchovymi damkami ź lohkaha materyjału. Zastałosia tolki niekalki łapikaŭ vornaj ziamli: hienetyčnyja adkryćci dazvalajuć vyrablać nieabchodnuju kolkaść praduktaŭ na 2—3% ad ahulnaj terytoryi. Zatoje šmat miesca advodzicca pad hieneratary enerhii pavietra i pad pašy: čystaje, naturalnaje miasa lubiać i ŭ XX st.
Darečy, piva ź Biełarusi — adno z najlepšych i najpapularniejšych u Eŭropie, bo padziamielnyja vody tut — samyja čystyja na kantynencie. Biełaruskaje Paazierje, jakoje hruntoŭna pačyścili paŭstahodździa tamu, paśla hlabalnaha paciapleńnia stałasia papularnym chałodnym kurortam.
Staražytny Połacak zrabiŭsia navukovym centram. Połacki ŭniversytet rychtuje specyjalistaŭ u halinach kaśmičnaj inžyneryi, medycyny, ekalohii, sučasnych medyjatechnalohijaŭ. Jahonyja kolišnija vypuskniki sprajektavali pieršuju ŭ śviecie mižplanetnuju kaśmičnuju stancyju, daśledujuć hieny stareńnia (siaredniaja praciahłaść čałaviečaha žyćcia składaje 150—160 hadoŭ), raspracavali systemu ačystki pavietra ŭ haradach.
Usie ŚMI daŭno vychodziać tolki ŭ elektronnym varyjancie, i tolki ŭ muzejach zachoŭvajucca papiarovyja hazety i časopisy, apošnija ź jakich raspaviadajuć pra budaŭnictva kasmaportu pad Viciebskam.
Usio idzie svaim chodam... A biełaruskaje vydańnie “Naša Niva” vyrašyła adnavić raspačaty kaliści prajekt “Biełaruś praz 100 hadoŭ”. CHCHIII stahodździe — budziem zahadvać!
Jan Macur
Novy prajekt “Našaje Nivy”
2101 hod. Jakoj budzie Biełaruś praz 100 hadoŭ? Jakoj budzie dziaržava i jaki dziaržaŭny ład? Jakimi buduć harady? Jaki horad budzie stalicaj Biełarusi? Jakimi miežy krainy? Što biełarusy buduć jeści? Jakimi buduć biełaruskija hrošy? Jakim transpart? Jakimi srodki masavaj infarmacyi? Jakaja litaratura budzie čytacca? Ci zastanucca teatry? Jakija imiony buduć samymi papularnymi? Jakimi stanuć lasy i reki? Ci možna budzie kupacca ŭ zabrudžanych siońnia aziorach? Jakija źviary źniknuć, jakija novyja raśliny zaviaducca? Što budzie z čarnobylskaj zonaj? U jakich cerkvach buduć malicca ludzi? Što jany viedaćmuć pra 2001 hod? Što budzie z nami?
Štotydnia — fantazii pra budučyniu Viečnaj Biełarusi, ese, prahnozy i futuralahičnyja artykuły ŭ rubrycy “Biełaruś praz 100 hadoŭ”. Z hetaha vyjdzie cełaja kniha! Čakajem Vašych dopisaŭ. Budziem zahadvać.
Kamientary