Astrolah Maryja Piatroŭskaja: Dla Horadni vielmi važnaje značeńnie maje adnaŭleńnie krapasnych ścien, starych budynkaŭ. Horad nielha źniščyć i tyja, chto ŭklučyć «prahramu» jaho razbureńnia, buduć pakaranyja.
Miarkujecca, što heta karta budzie vydadziena ŭ kalarovym palihrafičnym varyjancie z mnostvam ilustracyj i adpaviednymi tłumačeńniami. A pakul — niekatoryja padrabiaznasci dla čytačoŭ «Źviazdy».
— Maryja Alaksandraŭna, chiba ž jość niešta ahulnaje pamiž horadabudaŭnictvam i astrałohijaj?
— Aviestyjskaja astrałohija zachoŭvaje klučavyja viedy ab usich śfierach našaha žyćcia i navakolnaha śvietu, vučyć tłumačeńniu Božych niabiesnych znakaŭ, što čytajucca pa ruchu płaniet i zorak. Usio žyvoje ŭ našym śviecie, maje arhaničnuju suviaź z Kosmasam, prajekcyju Niabiosaŭ. I toje, jak na Ziamlu prajecyrujecca zorkavaje nieba, vyvučaje adzin z patajemnych nakirunkaŭ u astrałohii — zorkavaja hieahrafija albo astrahieahrafija. Našy prodki nikoli nie budavali chram albo horad u vypadkovym miescy, aryjentujučysia tolki na pryhažość piejzaža ci łandšaftu. Pieršy kamień zakładvaŭsia pa asablivych prymietach, jakija adpaviadajuć charaktaru nacyi i kasmičnym rytmam.
Vializnaje značeńnie maje i forma horada. Naprykład, Maskva była zadumana z pačatkami kalcavoj zabudovy, staradaŭni Vaviłon ujaŭlaje saboj paŭkoła ŭ formie pavuciny, Rym — kalco...
— A Hrodna?
— Na hrodzienskaj ziamli heta tradycyja taksama atrymała svajo razvićcio. Historyja zachavała dla nas imia Piatra Miłanieha, dojlida z Turava, jaki abjadnaŭsia z połackimi palinfatvaralnikami i ramiesnikami. Heta supracoŭnictva pryviało da ŭzniknieńnia samabytnaj haradskoj architektury XII stahodździa. Pry płaniroŭcy Hrodna byŭ vykarystany pryncyp vieraciana. Heta značyć, što vulicy pastupova ściakajucca adna da adnoj i nakiroŭvajucca da bierahoŭ Niomana i Haradničanki. U centry vieraciana — Rynkavaja płošča. Asnoŭnaja centralnaja častka horada znachodzicca ŭ łahčynie, druhaja častka — na pahorku. Łandšaftny malunak ukazvaje na prajaŭleńnie Miesiaca, Saturna, Jupitera. A sam horad narodžany pad zadyjakalnym znakam Raka. U aviestyjskaj tradycyi heta krab ź vialikimi klušniami i rybinym chvastom, jaki znachodzicca la krynicy. Inšy vobraz — krab, što krucicca na kole, jakoje słužyć simvałam achoŭnaha pola. Hetyja dva vobrazy raskryvajuć misteryju Raka, jakaja, z adnaho boku, źviazanaja ź nieabchodnaściu pabudovy abarony, a z druhoha — zaklikaje da zachavańnia čyscini vytokaŭ, vyvučeńnia dobrych tradycyj minułaha, svaich karanioŭ.
Na terytoryi horada znachodziacca siem enierhietyčnych centraŭ, jakija źviazany ź Miesiacam, Vienieraj, Mierkuryjem, Soncam, Marsam, Jupiteram, Saturnam.
My razhledzim nieba Miesiaca — samaje blizkaje kasmičnaje cieła da Ziamli, jakoje vielmi mocna na jaje ŭpłyvaje. Jano pakazvaje nakirunak šlachu našych prodkaŭ, tam naša hienietyka. Voś pieršaha nieba — heta kultavy centr horada, samaje staražytnaje miesca, jakoje vykonvaje misiju zachavalnika ehrehara miascovasci. Hety centr nikoli nie ssoŭvajecca i nie mianiajecca, zaŭsiody znachodzicca ŭ adnym miescy. U Hrodnie hetym centram źjaŭlajecca Śviata‑Barysahlebskaja (Kałožskaja) carkva. I kali heta miesca razburajecca, nie padtrymlivajecca, to razburajecca albo zhasaje i horad. Tamu treba, jak zrenku voka, bierahčy reštki runičnych piśmionaŭ, jakija zastalisia na Kałožy i majuć svoj sakralny sens.
Nazva horada havoryć sama za siabie — Haradzien, Harodnia, Hrodna, što aznačaje aharodžu, abaronu, Varu ad našeścia zła. Heta miesca achoŭvajecca izedam Vajiu (anioł‑achoŭnik), jaki źjaŭlajecca zastupnikam usich stychij. U fondach muzieja horada jość staražytnaja fihurka rycara ŭ łatach, na daśpiechach jakoha paznačany simvał znaka Raka ź jaho pryznačeńniem procistajać usim źniešnim uździejańniam.
Darečy, Sonca ŭ haraskopie Hrodna znachodzicca ŭ vośmym hradusie Raka, tatemičnym simvałam jakoha źjaŭlajecca Sarna. Našy prodki viedali tatemičny kalandar i ŭmieła im karystalisia. Sarna — hornaja kazula, jakaja ŭzbirajecca pa kručach. U dalejšym hety simvał transfarmavaŭsia ŭ bolš zrazumiełaha dla našaj miascovasci Alenia. Vyšejšy zrez hetaha hradusa — tatalnyja pieramieny ŭ žycci, nižejšy — padzieńnie ŭ biezdań. Misteryja hetaha hradusa dyktuje žyćcio na miažy fołu, pravału, pieraadoleńnia pieraškod, jakoje ŭłasciva horadu. Što i paćviardžajecca chranałohijaj histaryčnych padziej z mnostvam dramatyčnych i trahičnych momantaŭ. Ale horad zdoleŭ vypracavać sistemu abarony, jakaja zaŭsiody budzie davać jamu mahčymaść «pranosicca nad biezdańniu».
A ciapier — pra toje, što aznačaje dla našaha horada... matylok.
— U simvaličnym kantekście?
— Tak, ale ŭ peŭnym sensie ŭzajemaźviazana i z haradskim abliččam. U karcie Hrodna vielmi značny žanočy pačatak, jakim kiruje Miesiac — pravadnik kasmičnaha koda čałavieka, tonkaja matryca. Naradžeńnie horada źviazana z 16‑m miesiacavym dniom, u simvolicy jakoha raskryvajecca mif ab Psichiei. Jana była čystaja, biazvinnaja, žyła ŭ spakoi i harmonii z navakolnym śvietam. Ale nieznarok paraniła siabie strełami Amura, dazvoliła ŭvajsci ŭ siabie spakušeńniu, žadańniu i adsiul usie jaje pakuty, śmierć i dalejšaje adradžeńnie.
Dyk voś, adnym z simvałaŭ hetaha dnia źjaŭlajecca matylok, jaki dziŭnym čynam adlustravaŭsia ŭ abliččy horada z vyšyni kasmičnaha palotu. Uvažliva pahladzieŭšy na kartu, možna ŭbačyć kanfihuracyju z tułava matylka (raka Nioman) i čatyroch kryłaŭ pa abodva jaho baki. A pad kryłom matylka — kukałka ŭ vyhladzie staroha horada, jakaja ŭ luby momant hatova pieraŭtvarycca z kokana ŭ jašče adnaho matylka.
Simvaličny sens u tym, što žycharam horada nielha paddavacca nizkim instynktam, viesci biessensoŭny ład žyćcia.
— Ale jakaja ž moža być suviaź pamiž haraskopam naradžeńnia čałavieka i haraskopam horada, dzie jon žyvie?
— Raźmiaščeńnie płaniet u haraskopie naradžeńnia čałavieka i ŭ haraskopie horada moža stvarać umovy dla ich uzajemnaha pryciahnieńnia. Albo, naadvarot, schilać čałavieka i horad da ŭzajemnaha addaleńnia, kali ich losy razychodziacca ci naohuł nikoli nie pierasiakajucca. Horad, dzie žyvie čałaviek, moža sadziejničać realizacyi jaho haraskopu, jaho losu.
— Jak ža ab hetym daviedacca?
— Hetamu słužyć sinastryja — nakładańnie haraskopaŭ dla suparaŭnalnasci losaŭ ludziej. Treba naniesci kaardynaty płaniet haraskopa čałavieka na astrałahičnuju kartu horada i praviesci linii pamiž płanietami. U horadzie budzie niekalki linij, kožnaja ź jakich, pavodle staražytnaj astrahieahrafičnaj tradycyi, maje svaju nazvu. Adna z ich, pamiž Marsam i Saturnam — heta linija roka, katastrof. Jana budzie dziejničać tady, kali čałaviek pierasiakaje hetu liniju. Tamu dla kožnaha čałavieka možna hetu liniju zahadzia vyznačyć i pastaracca nie byvać u tych miescach, dzie jana prachodzić. Adnak kali Mars i Saturn u haraskopie dobryja, to znachodžańnie na hetaj linii budzie sadziejničać kancentracyi i aktyvizacyi asabistaj enierhii čałavieka.
Druhaja linija na karcie horada, jakaja abjadnoŭvaje płaniety Vienieru i Jupicier, nazyvajecca linijaj ščaścia i daje čałavieku harmoniju z navakolnym śvietam, dabrabyt i ŭpeŭnienaść u sabie. Na hetaj linii lepš za ŭsio žyć albo čaściej jaje pierasiakać.
Spadziajomsia, što Astrałahičnaja karta Hrodna dazvolić ubačyć prajaŭleńnie niabiesnaha zakona — zadyjaka na prastory horada. Padkaža haradžanam, dzie im lepš žyć i pracavać, paraić spryjalnyja dla adpačynku i adnaŭleńnia sił miescy. A taksama prymusić zadumacca nad ułasnym losam, dapamoža razabracca ŭ sabie i stać ščaslivym. Darečy, takaja zahadka na padstavie analizu mnohich losaŭ: čamu ludzi, jakija naradzilisia ŭ Hrodnie, najlepš prajaŭlajuć svaje zdolnasci, stanoviacca viadomymi, jak praviła, užo za miežami jaho terytoryi, jaho Vary?
— Paśla znajomstva z Astrałahičnaj kartaj ci nie pačniecca siarod hrodziencaŭ praces masavaj mihracyi z adnaho mikrarajona horada ŭ inšy, preč ad linii roka i bližej da svajoj linii ščaścia? Heta ž stolki pracy prybavicca ŭ ryełtaraŭ...
— Nikoli nie treba kidacca ŭ krajnasci. Zorki viedajuć, ale nie abaviazvajuć. Astrałahičnaja karta i ŭvohule astrałohija — heta nie dohma, nie cisk na śviadomaść čałavieka, a pohlad, kab dapamahčy jamu adkryć samoha siabie, lepš daviedacca ab svaich zdolnaściach i pastaracca ich realizavać, kaniešnie, z peŭnymi pieraściarohami.
— A što, z punktu hledžańnia astrołaha, važna dla arhanizma horada i pavinny ŭličvać jaho žychary?
— Naš horad znachodzicca jašče ŭ stadyi farmiravańnia i jaho razvićcio pavinna isci harmaničnym šlacham. Dla Hrodna vielmi važnaje značeńnie maje adnaŭleńnie krapasnych ścien, starych budynkaŭ. Horad nielha zniščyć i tyja, chto ŭklučyć «prahramu» jaho razbureńnia, buduć pakaranyja. Pakolki Sarna — heta simvał imhniennaj adpłaty, simvał Urana. A Rak — ačyščalnik tradycyj. Załoham adradžeńnia horada, kab Sarna pieraskočyła praź biezdań, źjaŭlajecca zachavańnie i ačyščeńnie jaho vodnych krynic, pošuk staražytnych śviatych kałodziežaŭ.
Ciapier čytajuć
Zahinuŭ biełaruski dobraachvotnik Vasil «Dzir» Rapicki9
Kamientary