ALIMPIJADA-2002
Medal i “škandal”
Biełarusy prasłavilisia rekordami. Na alimpijskim turniry Aleh Mikulčyk zakinuŭ pieršuju ŭ XXI st. šajbu, Źmicier Pankoŭ — samuju chutkuju šajbu na hetych hulniach. I biełaruskaja kamanda stała pieršaj, złoŭlenaj u Sołt-Łejk-Syty na dopinhu. Dahetul 300 dopinh-testaŭ davali admoŭny vynik.
Julija Paŭłovič (šort-trek) nie zmahła prabicca ŭ finał spabornictvaŭ i nie pastaviła nijakaha rekordu. Zatoje ŭ niadzielu jejnaja dopinh-proba dała stanoŭčy vynik. Najaŭnaść anaboliku nandrałonu (mužčynski harmon) u mačy pieravysiła normu ŭ 380 razoŭ! Dopinh-testy byli apiačatanyja i składzienyja ŭ kantejner, ale adzin z supracoŭnikaŭ medsłužby ŭskryŭ hruz, kab pakłaści tudy nieabchodnyja dakumenty, dy naležnym čynam nie zapiačataŭ kantejneru. Arhanizatary vyrašyli ŭ paniadziełak pravieści druhuju dopinh-probu i zaprasili ŭ labaratoryju razam z Paŭłovič šefa biełaruskaj misii Jarasłava Baryčku, kab paźbiehnuć abvinavačańnia ŭ padtasoŭkach. (Zbornaja Rasiei padała pratest na toje, što ŭ bijatlanista Paŭła Rastoŭcava padčas dopinh-testu “vysmaktali” ažno try prabirki kryvi. Voś jon, źniasileny, i nia zdoleŭ zdabyć medala.) Ale ni spartoŭka, ni Baryčka na paŭtorny dopinh-test nie źjavilisia.
Kiraŭnictva MAK paličyła, što Jarasłaŭ Baryčka ŭkryvaje spartoŭku. Jamu zahadali pakinuć hulni, a Paŭłovič dyskvalifikavali. Aprača taho, Biełaruś pazbavili datacyi MAK da kanca hodu, a heta 120 tys. dalaraŭ.
Dniom raniej za mužčynaŭ spaborničali žančyny-frystajlistki. Asol Śliviec siarod ich nie było: jana ŭ subotu nie prajšła kvalifikacyi. Pieršy skačok vyvieŭ Ału Cupier na 2-je miesca (96,73 bała), ale ŭ druhoj sprobie (u akrabatycy vyniki sumujucca) biełaruska pryziamliłasia na śpinu, i sudździ dali tolki 68,19 bała, ahułam — 164,92, i ŭ vyniku apošniaje 9-je miesca. A pieramohu śviatkavała minijaciurnaja (48 kh) aŭstralijka Alisa Kemplen. Druhoje i treciaje miescy ŭ kanadak Veroniki Brener i Dejdry Džon.
Mužčyny-bijatlanisty nie prynieśli nam radaści. U sprynterskaj honcy na 10 km Aleh Ryžankoŭ byŭ 11-m z časam 26.05,5, a Vadzim Sašuryn —12-m (26.05,9). I heta pry tym, što abodva nivodnaha razu nie spudłavali na dvuch ahniavych rubiažoch! (Za kožny promach davaŭsia štrafny kruh — 150 m). Alaksiej Ajdaraŭ byŭ tolki 37-m (z dvuma promachami i časam 27.06,4), a Alaksandar Syman — 56-m (27.45,3 i try promachi). A pieršaje miesca zaniaŭ Ole-Ejnar Bjorndalen, jaki sabraŭ zołata va ŭsich indyvidualnych honkach! Voś jaho b u Biełaruś zamiest druhahatunkovych rasiejskich spartoŭcaŭ. Da taho ž Bjorndalen vałodaje firmaj, što šyje vopratku dla łyžnikaŭ i bijatlanistaŭ.
U honcy pieraśledu ŭ subotu Sašuryn zaniaŭ 10-je miesca, adstaŭšy ad Bjorndalena na chvilinu 25 sekundaŭ i spudłavaŭšy tolki adnojčy, a Ryžankoŭ, jaki adstaŭ ad lidera na 2 chviliny 33 sekundy, byŭ 19-m. Bronzavy medalist Nahana Alaksiej Ajdaraŭ 6 razoŭ dasyłaŭ kuli ŭ “małako” i tolki čatyry razy paceliŭ. Jak vynik — 48 miesca. Alaksandar Syman — 49-y. Prablema ŭ słaboj funkcyjanalnaj padrychtoŭcy biełarusaŭ. Nie staje našym siłaŭ biehčy dystancyju.
U spryncie na 7,5 km Volha Nazarava była 14-j z časam 22.14,9. Zołata atrymała Kaci Vilhielm z časam 20.41,4. U subotniaj honcy pieraśledu na 10 km Nazarava pryjšła 11-j, a 18 lutaha ŭ žanočaj estafecie 4ch5 km biełaruski skončyli siomymi. Pryčym Volha Nazarava zajmała 2-ju pazycyju, ale ni Jaŭhienija Kucapałava, ni Alena Chrustalova nia zdoleli vytrymać tempu.
U mužčynskaj łyžnaj estafecie 4ch10 km biełaruskaja zbornaja zaniała 15-je miesca z 15-ci mahčymych. Našy adstali ad pieramožcaŭ narvežcaŭ na 9 chvilinaŭ, a ad kazachaŭ, što pryjšli pieradapošnimi, — na 4,5 chviliny. Hledačy, jakija ŭžo pačali razychodzicca sa stadyjonu, miarkujučy, što spabornictvy daŭno skončylisia, byli ździŭlenyja źjaŭleńniem na finišy biełaruskaha łyžnika. A my śmiajalisia ŭ Nahana z kienijca, što pryjšoŭ da finišu praz paŭtary hadziny paśla skančeńnia honki.
U chutkasnym biehu na kańkach na 500 m Anžalika Kaciuha była 5-j. Na 1000-metroŭcy — jejnaj ulubionaj dystancyi — Anžalika pakazała alimpijski rekord (1.15,03). Ale jejny vynik palepšyli, adna za adnoj, jašče 11 kańkabiežak. U vyniku — 12-je miesca.
Z mužčynskimi kańkami jašče horaj. Ihar Makaviecki i Alaksiej Chatyloŭ u biehu na 1000 m zaniali adpaviedna 41-je i 42-je miescy. “Padtrymaŭ” ich fihuryst-adzinočka Siarhiej Davydaŭ, jaki pakazaŭ tolki 21-y vynik. Źjeździli ŭ Ameryku na ekskursiju za našy hrošy.
Zatoje biełaruskija chakieisty, natchnionyja vializnym bieł-čyrvona-biełym ściaham, jakim vitajuć ich na trybunach amerykanskija biełarusy, dali mahčymaść adčuć honar za našu krainu. Projhryšy rasiejcam 4:6, finam i amerykancam 1:8 akazalisia nia bolš čym taktyčnym chodam. Čaćviertaje miesca ŭ hrupie vyvieła nas u čverćfinale na švedaŭ.
21 lutaha dadomu mieła vylecieć vialikaja hrupa biełaruskich spartoŭcaŭ i treneraŭ z 59 čałaviek — chakieisty, bijatlanisty j kańkabiežcy. Najaŭnaść u hetym śpisie chakieistaŭ aznačała, što ŭ štabie biełaruskaj delehacyi nia vieryli ŭ pośpiech kamandy ŭ čverćfinalnym matčy proci Švecyi. Albo prosta bajalisia suroku.
Los matču vyrašyŭ kidok Kopacia. 4:3! Biełarusy ŭ paŭfinale!
U apošnija dni Alimpijady naŭrad ci što biełarusam “śviecić”. U čaćvier nas čakaje žanočaja łyžnaja estafeta 4ch5 km, dzie vystupiać Śviatłana Nahiejkina, Natalla Kalinoŭskaja i, vierahodna, siostry Ziacikavy. U čaćvier skončacca spabornictvy žančynaŭ-fihurystak. U subotu adbuducca mužčynskija łyžnyja honki na 50 km. Apošnija spabornictvy Alimpijady, u jakich biaruć udzieł našyja spartoŭcy, — žanočyja honki na 30 km u niadzielu. A ŭ paniadziełak a 6-j ranicy BT pakaža ŭračystaje zakryćcio Alimpijady.
Edvard Ludovič
cytata tydnia
Niama na śviecie spraviadlivaści...
“Pad prykryćciom baraćby za čyściniu ŭ sporcie zmahajucca suprać takich krainaŭ, jak naša. U nas niama svaich labaratoryjaŭ, i tamu nas buduć “dušyć” nadalej. U MAK isnuje systema akredytavanych labaratoryjaŭ z centram u Lazanie. Asnovu składajuć 100 miljardaŭ biudžetu Alimpijskaha kamitetu.
Z adnaho boku, jany mocna zmahajucca, a ź inšaha, majučy svaje labaratoryi, eksperymentujuć. Kali ja rychtavaŭ ludziej, to prykładnyja terminy vyviadzieńnia steroidaŭ z arhanizmu viedaŭ. Ale našyja, tak by mović, “cacki” paraŭnalna ź ichnymi absalutna biaskryŭdnyja. U labaratoryjach možna dasiahnuć nieabchodnych terminaŭ vyviadzieńnia pad kankretnaha čałavieka. Heta sapraŭdnyja labaratornyja daśledavańni, i dozy tam indyvidualna padabranyja. A tak imitujuć baraćbu, ale vyklučna dziela taho, kab hetyja 100 miljardaŭ krucilisia, prynosili prybytak. Heta industryja alimpijskaha ruchu. U farmakalohii Zachad u paraŭnańni z nami rušyŭ na pakaleńnie napierad.
Užyvajuć usie. Havorka idzie pra terminy vyviadzieńnia. Da kožnych spabornictvaŭ rychtujucca novyja metodyki. Kali jašče niadaŭna anaboliki ła-vilisia 20 dzion, to zaraz ich nie adsočyš užo praź niekalki dzion. Samy stary, metandrestynoł, łovicca ciaham 42-ch dzion. Naturalna, jon siabie adžyvaje. Značycca, patrebnyja novyja leki. Adpaviedna, u kaho bolej hrošaj, u taho bolej šancaŭ zastacca pa-za padazreńniami. U dadzienym vypadku dopinh-kantrol metanakiravany. Kali b jon byŭ abjektyŭny i spraviadlivy – heta adno. A tak jon skiravany”.
Lekar nacyjanalnych kamandaŭ Biełarusi Valery Białan, radyjo “Svaboda”, 20 lutaha
Dziŭnaja sprava Paŭłovič
Z ranicy ŭ aŭtorak infarmahienctvy raspaŭsiudzili sensacyju. Biełaruskaja alimpijka zaśpietaja na dopinhu, a šef biełaruskaj misii pazbaŭleny akredytacyi.
Niamieckaja hazeta Tageszeitung charaktaryzuje historyju jak “charakterny vypadak dopinhu” z typovaj na jaho reakcyjaj. “Jak zaŭždy, małazrazumiełaja historyja. Novaje tut, što MAK hetym razam pryznačyŭ nia-zvykła žorstkaje pakarańnie”. Tageszeitung pieraścierahaje: nia varta dumać, što ŭ Sołt-Łejk-Syty tolki adna ŭdzielnica ŭžyvała dopinh.
Spiegel adznačaje, što ŭ dačynieńni da Biełarusi pryniatyja “samyja žorskija sankcyi za historyju NAK”. Vice-prezydent niamieckaha Alimpijskaha kamitetu Tomas Bach kamentuje heta tak: “Prapanoŭvałasia navat vyklučyć uvieś biełaruski Alimpijski kamitet, ale ŭrešcie ad hetaha kroku ŭstrymalisia, kab takoje rašeńnie “nie zakranuła” inšych spartoŭcaŭ, i syšlisia na pazbaŭleńni alimpijskaha Miensku subsydyjaŭ”.
Varšaŭskaja Rzeczpospolita aceńvaje spravu jak “dosyć zahadkavuju”, nazvaŭšy artykuł “Nie było piačatki”. Hazeta padkreślivaje, što pry ŭziaćci analizaŭ byli dapuščanyja pracedurnyja parušeńni, bo skrynka z analizami nie była naležnym čynam apiačatanaja.
Biełaruski “Priessboł” daŭ zahałovak redakcyjnamu artykułu “Mini-sterstva NAKu i hańby”. “Razam z antydopinhavym, my taksama nie vytrymlivajem testaŭ na stałaść, razvažnaść, mu-draść, cyvilizavanaść, narešcie”, — piša redaktar.
Biełaruskija spartoŭcy na hulniach vyklikali vializnuju sympatyju. Amerykancy cełym stadyjonam skandavali “Be-larus” padčas našych matčaŭ suprać švedaŭ, rasiejcaŭ, finaŭ. Apošni ska-ndał padpsavaŭ vo-braz Biełarusi. Dahetul ža biełaruskaja zbornaja źbirała tolki stanoŭčuju “presu”.
Adny rasiejskija ŚMI vielmi choładna pastavilisia da vychadu biełaruskaj chakiejnaj zbornaj u nastupny raŭnd (maŭlaŭ, nu, na što im raźličvać?). Kamentatary na NTV, ORT, RTR paviedamili pra heta litaralna adnym radkom: “Biełarusam pašancavała”. Padrabiazna napisaŭ pra hulniu biełaruskaj ladovaj družyny Sport-Ekspriess. U artykule “Biełarusi — vinšavańni, Ukrainie — dziakuj” Słava Małamud škaduje ŭkraincaŭ, jakija, maŭlaŭ, pakazaŭšy dobruju hulniu, nie prabilisia ŭ asnoŭnuju hrupu.
Dalej žurnalist piša pra hulniu Biełaruś—Francyja: “Čyrvona-zialonyja ničoha zvyšnaturalnaha pakul nie pakazali. Vysokatechničnaja, chutkasnaja kamanda, a razhramić francuzaŭ nia zdoleła. Dyj 4 hały ŭ dvuch matčach (try ź ich — u bolšaści) — pakaźnik daloka nie pierakanaŭčy. I kab nie bliskučaja hulnia hałkipiera Šabanava z novakuźnieckaha “Metalurha”, całkam mahli “siabry” addać punkty i Ŭkrainie, i Francyi. Adčuvajecca ŭ biełarusaŭ niejkaja skavanaść, nervovaść, što kamandzie vieteranaŭ nie ŭłaściva. Adnak pieramožcaŭ nia sudziać. Dyj da apošniaj hulni sa švajcarcami možna pastavicca jak da treniroŭki, što ŭ haračych umovach alimpijskaj lichamanki — redkaja raskoša”.
U rasiejskich ŚMI praciahvajecca masavaja histeryja vakoł chakieju. Ni ŭ Lilechamery, ni ŭ Nahana rasiejskaja zbornaja nie ŭziała chakiejnaha zołata, i apošnimi tydniami rasiejskamu čytaču i hledaču nastojliva davodzicca, što hetym razam jana musić jaho ŭziać. Tak treba krainie, sportu, prezydentu. Pucin asabista błasłaŭlaŭ chakieistaŭ pierad adjezdam, a jany, udziačnyja, padaravali jamu kašulu z numaram “1”, paabiacaŭšy, što pad hetym numaram u rasiejskaj zbornaj bolš nichto hulać nia budzie.
E.Ł.
Raźličylisia za futboł
Alimpijada kančajecca dla nas aptymistyčna. Chakieisty paradavali. Daŭno ŭžo nie było ŭ nas pieramoh u hulniovych vidach sportu. Kali j byli, dyk niejkija chutčej kryŭdnyja, jak ź letuvisami ŭ handboł, — takija vo aptymistyčnyja trahiedyi, kali pieramoha ŭžo ničoha nie vyrašaje…
I taktyka našymi chakieistami była vybranaja pravilnaja. Choć abarona ŭ nas ciapier — samaje słabaje miesca, zatoje bliskuča zhulali Šabanaŭ i Miezin.
Matč chakieistaŭ z Ukrainaj byŭ dvojčy, a moža j trojčy pryncypovym. Adna sprava — sam turnir, druhaja — tre było razabracca za prajhrany futboł. I jašče — lakalnaja bitva ŭ ahulnakamandnym supraćstajańni. Vosiem hadoŭ tamu pad bieł-čyrvona-biełym ściaham našyja alimpijcy vystupili lepš za ŭsie postsavieckija zbornyja, akramia Rasiei. Čatyry hady tamu ŭ Nahana byŭ pravał. Ci zmožam my apiaredzić tuju ž Ukrainu pa ahulnaj kolkaści alimpijskich medaloŭ ciapier, kali adna Alesia Zubryłava moža prynieści joj bolš punktaŭ, čym našyja paŭkamandy?
A.U.
Nacyjanalny skład zbornaj
Kali nia ŭličvać chakieistaŭ (19 z 23 udzielnikaŭ ich kamandy naradzilisia ŭ Biełarusi), 19 čałaviek pachodziać ź Biełarusi, 19 — z Rasiei i adna (ale chto — Ała Cupier!) — z Ukrainy. Kańkabiežcy (uklučna z šort-trekam), frystajlisty — “našy”, bijatlanisty, akramia Alaksandra Symana, — usie rasiejcy, tolki ŭ łyžach bolš-mienš raŭnavaha (8:6 na karyść rasiejcaŭ). Cikava budzie prasačyć, chto vystupić lepš.
A.U.
Sport novaja relihija
10 tezaŭ pra toje, jak i čamu sport pierajmaje funkcyi relihii
1. Tamu, u kaho bolš niama Boha, treba mnostva hierojaŭ.
2. Sport – adpaviednaja siońniašniamu času forma pakłanieńnia i nadańnia sensu navakollu.
3. Raniej ludzi źbiralisia razam u cerkvach, siońnia – na stadyjonach.
4. Sport, jak i relihija, pachodzić z tradycyjaŭ palaŭničych kamiennaha vieku.
5. Roŭnaść pierad Boham zamianiajecca roŭnaściu šancaŭ i mahčymaści dla pieramožcy i pieramožanaha pamianiacca miescami.
6. Sport prapanuje najlepšy šlach da ŭdaskanaleńnia čałavieka.
7. U sporcie čałaviek adolvaje śmierć, pieramahajučy ludziej.
8. Spartoviec – vobraz čałavieka, jaki pakutuje j adnačasova pieramahaje.
9. Jak i relihija, sport procistaić aśvietnictvu j prahresu.
10. Sport – zaklučnaja stadyja evalucyi relihii ad pakłanieńnia pryrodzie da pakłanieńnia rozumu i, urešcie, ciełu. U sporcie toj, chto prynosić achviaru, achviaruje samoha siabie.
Johan Skocak, www.rpi.at
Kamientary