Demakratyja ad Karahanava

Ilvinaja dola enerhii palitykaŭ-demakrataŭ skiravanaja na zmahańnie z daŭno ŭžo biaskryŭdnym złom — savieckaj nastalhijaj, kamunistyčnaj mienšaściu. A realnaja niebiaśpieka zychodzić zusim ad inšych kołaŭ.

Ciapier ideju abjadnańnia Biełarusi j Rasiei prasoŭvajuć nie pad skisłym soŭsam adnaŭleńnia Savieckaha Sajuzu, a dziela «demakratyzacyi, liberalizacyi, dapamohi vašaj krainie stać dziejazdolnym hramadztvam i dziaržavaj» (Siarhiej Karahanaŭ, staršynia Rady pa zamiežnaj i abaronnaj palitycy Rasiei). Usio heta ŭpisana ŭ šyrejšuju teoryju «novaha pohladu na suverenitet». Voś koratka jaje sutnaść (pavodle artykułu S.Karahanava ŭ «Iźviestijach»). «Bolšaść dziaržavaŭ, što ŭtvarylisia ŭ vyniku nacyjanalna-vyzvolnaj baraćby ŭ 40—90-ja hady, akazalisia niazdolnyja naładžvać narmalnaje žyćcio na zajmanych terytoryjach. Vielmi šmat z hetych dziaržavaŭ i režymaŭ niedziejazdolnyja i buduć razvalvacca, mianiacca ŭžo ŭ ahladnaj perspektyvie». Aŭtar adnosić da takich krainaŭ i značnuju častku byłoha SSSR. «Bieznadziejna kryzysny stan vialikaje kolkaści dziaržavaŭ stavić pad pytańnie tradycyjnaje staŭleńnie da suverenitetu. Jak być z režymami, što masava parušajuć elementarnyja pravy čałavieka, stvarajuć pahrozu dla ŭsiaho śvietu?» Lozunh ab pravie nacyj na samavyznačeńnie adkidajecca aŭtaram, bo viadzie ŭ bolšaści vypadkaŭ da stvareńnia tych-taki «niedziejazdolnych režymaŭ». Aŭtar vyvodzić hetuju neaimperyjalistyčnuju teoryju z ułasnaha analizu dziejańniaŭ ZŠA i robić vysnovu, što rasiejskaja palityka supraćstajańnia dziejańniam ZŠA ŭ Iraku była pamyłkovaj. Tre było padtrymać, a ŭzamien za heta vyhandlavać sabie sastupki ŭ dačynieńni da zony rasiejskaha ŭpłyvu: «Kali rasiejskaja kirujučaja klasa nia choča šturchać krainu ŭ bok afrykanizacyi, h.zn. pa sutnaści da nacyjanalnaha samaźniščeńnia, — vybar adnaznačny. Nieabchodna ŭvieś čas paćviardžać samim sabie, z kim my chočam być — z dužymi j paśpiachovymi abo z kulhavymi i adstałymi». Darečy, toj samy vybar staić pierad Biełarusiaj. A chto ź biełaruskaj perspektyvy kulhavy i adstały, dobra napisaŭ Andrej Lachovič na staroncy 4.

U adroźnieńnie ad Ziuhanava, Karahanaŭ havoryć movaj, dobra zrazumiełaj na Zachadzie. Specyjalisty MVF (staronka 3) nastrojenyja na adnu tanalnaść ź im, a nie ź biełaruskimi retraintehratarami.

Što moža procistavić teoryi Karahanava biełaruskaja palityčnaja i kulturnaja elita, dla jakoj, jak dla niedziejazdolnaj, u raskładkach Karahanava miesca niama? Tolki nastojlivaje i ciarplivaje rastłumačeńnie, što Rasieja zacikaŭlenaja nie ŭ praviadzieńni demakratyčnych vybaraŭ i padziele ŭładaŭ u Biełarusi (kali b chacieli, daŭno b na ich nastajali) i nie ŭ zamienie Łukašenki na demakrata i liberała (jakija, viadoma, «jość», ale jakich čamuści «nielha nazvać»), a na ekspansii kapitału i zakanadaŭstva biaź źmieny palityčnaha klimatu ŭ Biełarusi. Što daroha da demakratyi nidzie nie byvała karotkaj i što nia budzie ŭstojlivaj demakratyi, pakul kančatkova nie sfarmujecca nacyja. Što karotkaja daroha Biełarusi da «demakratyi» ŭrešcie skončyłasia b trahiedyjaj dla cełaha rehijonu.

Barys Tumar

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0