Pra navučańnie ŭ EHU raspaviadaje prafesar, dekan fakultetu mastactvaŭ i historyi kultury Alaksandar Kaŭbaska.
Prahrama «Historyja Biełarusi i kulturnaja antrapalohija» Eŭrapiejskaha humanitarnaha ŭniversytetu šmat u čym unikalnaja. Užo samo saboju vyvučeńnie historyi našaj krainy ŭ Vilni spryjaje jaje razumieńniu va ŭsiaśvietnych kantekstach. Navučańnie studentaŭ adychodzić ad taho modulu, u jakim budujucca vučebnyja plany histfakaŭ u Miensku ci Horadni. Da taho ž, pad šychty prahramy sabralisia najbolš viadomyja navukoŭcy. Varta nazvać imiony Hienadzia Sahanoviča, Andreja Kištymava, Alesia Smalenčuka, Siarhieja Chareŭskaha. Bolšaja častka dyscyplinaŭ vykładajecca pa‑biełarusku, niekatoryja zaprošanyja vykładčyki čytajuć na zamiežnych movach.
Bolš padrabiazna pra navučańnie ŭ EHU raspavioŭ prafesar, dekan fakultetu mastactvaŭ i historyi kultury Alaksandar Kaŭbaska.
«Naša Niva»: Spačatku praktyčnaje pytańnie: kudy pojdzie na pracu vypusknik litoŭskaha ŭniversytetu, skončyŭšy prahramu «Historyja Biełarusi»?
Alaksandar Kaŭbaska: Pakul my nia mieli nivodnaha vypusku, heta tolki treci nabor na bakalaŭrskija prahramy, ale vidavočna, što studenty z takoj šyrokaj adukacyjaj — historyka‑kulturalahičnaju, mohuć być zapatrabavanyja i ŭ jakaści vykładčykaŭ, daśledčykaŭ, supracoŭnikaŭ muzejaŭ. Dla ludziej, schilnych da navukovych daśledavańniaŭ, u nas pačała pracavać mahistarskaja prahrama «Interpretacyja i achova kulturnaj spadčyny». My prymajem 15 čałaviek, jakija za 2 hady robiać tvorčy prajekt, prachodziać šerah dyscyplinaŭ, što daśledujuć sutnaść, filazofiju, źmiest kulturnaje spadčyny, jaje isnavańnie ŭ siońniašnim śviecie i sposaby i mechanizmy jaje interpretacyi. Minuły hod pakazaŭ, što takaja prahrama cikavaja dla biełaruskich vypusknikoŭ. Da nas z achvotaju pryjšli ludzi z roznych sfer, z turbiznesu. My taksama pravodzim niefarmalnaje navučańnie, prymajučy studentaŭ piataha kursu VNU.
«NN»: Ci možna skazać, što metadalohija, jakuju zasvojvajuć vašyja studenty, alternatyŭnaja metadalohii biełaruskich VNU?
AK: Heta, biezumoŭna, krok napierad u paraŭnańni sa staroj metadalohijaj. My spadziajemsia, što našyja studenty buduć nia tolki viedać fakty, ale i karystacca sučasnymi metadami ŭ ich interpretacyi. U toj ža čas nielha vyłamać z kalena całkam novuju tradycyju i, adjechaŭšy za miažu, pačać usio z čystaha arkuša.
Darečy, u planach supracoŭnikaŭ prahramy vydańnie specyjalizavanaha štohadovaha časopisu, u jakim buduć drukavacca pracy našych vypusknikoŭ, vykładčykaŭ, daśledčykaŭ. Dumaju, jon budzie isnavać na adnym poli ź «Biełaruskim histaryčnym ahladam».
Što tyčycca padručnikaŭ, to kursy, zajaŭlenyja ŭ prahramie, šmat u čym aŭtarskija, i my prapanujem vykładčyku vybar — karystacca hatovymi padručnikami ci zrabić rydery na padstavie ŭłasnych publikacyj, tekstaŭ.
Niefarmalny ŭ nas padychod i da kursavych, dyplomnych pracaŭ, temy jakich student vybiraje samastojna, u adpaviednaści sa svaimi zacikaŭlenaściami.
«NN»: Jak, pa‑vašamu, vypuskniki EHU buduć zdolnyja adaptavacca da ciapierašniaha biełaruskaha akademičnaha asiarodku?
AK: Bajusia, što nie. Kali hety asiarodak vykidaje takich navukoŭcaŭ, jak Sahanovič, Kištymaŭ, Tarasaŭ. My, naadvarot, pryciahvajem hetych ludziej da vykładańnia, vidavočna, ustupajučy ŭ kanflikt ź ciapierašnim histaryčnym asiarodkam. Ja tolki spadziajusia, što i tut nia ŭsio budzie stajać na miescy. Źmiena adnoj asoby — dyrektara instytutu ci staršyni Akademii navuk — moža surjozna paŭpłyvać na navukovyja aryjenciry. Ale ŭpeŭnieny, što našyja hadavancy naturalna ŭlijucca ŭ eŭrapiejski navukovy kantekst.
«NN»: Ci nie baiciesia vy, što mnohija abituryjenty ŭsprymajuć EHU jak sposab uciačy ź Biełarusi za miažu?
AK: Studenty, biezumoŭna, uzvažvajuć usie varyjanty. EHU daje realnuju mahčymaść navučacca dalej u Eŭropie, i ŭ takim žadańni niama ničoha kiepskaha. Inšaja sprava, što vypuskniku EHU pryjdziecca pieraadolvać peŭny dyskamfort, sutyknuŭšysia z pobytavymi ci administracyjnymi realnaściami ŭ škołach ci ŭstanovach Biełarusi. Heta i kanflikt pamiž unutranaj svabodaju i niejkimi idealahičnymi abmiežavańniami. Nakolki ludzi daduć rady hetym prablemam, zaležyć ad kožnaha ź ich. My ŭpeŭnienyja, što navučajem ludziej dla Biełarusi.
«NN»: Možam my spadziavacca, što biełarusistyka stanie adnym z asnoŭnym napramkaŭ navučalnaj i daśledčyckaj dziejnaści EHU?
AK: My ŭ bližejšy miesiac razam sa spadarom Smalenčukom musim raspracavać prahramu raźvićcia biełarusistyki va ŭniversytecie i zaćvierdzić jaje na bakalaŭrskaj radzie i na Senacie. U źviazku sa stvareńniem Instytutu histaryčnaj biełarusistyki, metadalahičnymi seminarami, vydańniem časopisu, źjaŭleńniem hrupy studentaŭ, jakija svaim isnavańniem i pohladami patrabujuć navučańnia na biełaruskaj movie, spadziajusia, što tak i budzie.
Usiu dadatkovuju infarmacyju pra navučańnie na historyi ŭ EHU možna atrymać u doktara histaryčnych navuk Alaksandra Smalenčuka praz e-mail [email protected]
-
Fiaduta — Kaleśnikavaj: Mašańka, ci viarniciesia na Miesiac, ci nie vučycie žyć tych, chto stamiŭsia nabivać huzy ad čarhovaha nastupańnia na hrabli
-
Minsku treba vydušyć ź siabie pravincyjnaść i viarnuć nachabstva i blask Vialikaha Horada
-
Kamu jašče što moža stać treba «dla nacyjanalnaj biaśpieki» i jak tut być Biełarusi
Kamientary