Ci maje Milinkievič budučyniu?

U kruhłym stale, jaki adbyŭsia 24 sakavika, uziali ŭdzieł filozaf Aleś Ancipienka, hałoŭny redaktar časopisu «ARCHE» Valer Bułhakaŭ, niezaležny palitolah, aktyvist kamandy Milinkieviča Aleś Łahviniec, filozaf, redaktar internet-sajtu «Našie mnienije» Janaŭ Paleski.

Valer Bułhakaŭ: Niahledziačy na haračyja zapeŭnivańni ŭ vialikim zruchu ŭ biełaruskim hramadztvie padčas vybaraŭ, zhodna ź ich aficyjnymi vynikami, elektarat demakratyčnych siłaŭ pamienšyŭsia prykładna na 600–700 tys. čałaviek. Vychodzić, Hančaryk 5 hadoŭ tamu byŭ značna bolš paśpiachovym kandydatam ad demakratyčnych siłaŭ, čymsia adziny kandydat – Milinkievič – sioleta.

Aleś Ancipienka: Tut maje sens źviarnuć uvahu na toje, jak aśviatlałasia vybarčaja kampanija ŭ dziaržaŭnych medyjach. Kali padčas kampanii vybaraŭ u parlament i referendumu 2004 h. usio ž pryznavałasia isnavańnie apazycyi, to ciapier pasył byŭ inšy: apazycyi i jaje reprezentantaŭ u krainie niama. Jość tolki paśpiachovaje raźvićcio krainy, jakoje ŭznačalvajecca Alaksandram Ryhoravičam Łukašenkam. Vyniki vybaraŭ faktyčna adlustroŭvajuć hety medyja-pasył: jość tolki adzin lider, adzin hieroj nacyi, i nikoha, roŭnaha jamu, niama i być nia moža. Jak by abjektyŭnaje raźvićcio padziejaŭ, pośpiechi i dasiahnieńni, u našaj krainie vypradukavali z Alaksandra Ryhoraviča kiraŭnika novaj jakaści. Kali raniej jon byŭ usienarodna abrany, to ciapier jon prosta ŭsienarodny. A značyć, i vybirać nia treba. Bolš za toje, pavodle taho, jak dziaržaŭnyja medyi aśviatlali vybarčyja kampanii alternatyŭnych pretendentaŭ na pasadu prezydenta, vybirać nie było z kaho, kandydat byŭ tolki adzin.

Mianie nie ździŭlaje, čamu źnikli 600 tys., jakija zamanifestavali padčas minułych prezydenckich vybaraŭ svaju padtrymku Hančaryku. Biełaruskim hramadzianam, jakija jašče nia stracili zdolnaści ździŭlacca, napierad patłumačyli, što za pradstaŭnika apazycyi prahałasuje mizernaja kolkaść vybarcaŭ. Ahučvalisia sacyjalahičnyja źviestki, pavodle jakich Alaksandar Ryhoravič źbiare jak najmieniej 76 % hałasoŭ. A padtrymka A. Milinkieviča razam z A. Kazulinym była na miažy statystyčnaj pamyłki. Tak tyja vybarcy, jakija mahli mieć sumnieŭ, adpaviednym čynam «adukoŭvalisia». Napierad adbyvałasia madelavańnie vynikaŭ vybaraŭ.

Heta aznačaje, što vyniki vybaraŭ karelujucca z toj zakładzienaj schiemaj, jakuju pakazvała biełaruskim hramadzianam biełaruskaje telebačańnie i pradukavali inšyja dziaržaŭnyja medyi.

Janaŭ Paleski: Padčas hetaj vybarnaj kampanii (jakuju treba nazyvać vybaračnaj, pavodle analohii z «uboračnaj») časta vykarystoŭvaŭsia sacyjalahičny kancept padtrymki, jaki mnie chaciełasia b dekanstrujavać. Instytut Hiełapa, kali admaŭlaŭsia ładzić tut daśledavańni, zusim razumna tłumačyŭ, što tut u pryncypie nia stvoranyja ŭmovy dla sacyjalahičnych zamieraŭ. Z takim samym pośpiecham možna pryjści ŭ turmu i apytać źniavolenych, ci ŭsio dobra ŭ ich z absłuhoŭvańniem i ci padtrymlivajuć jany palityku administracyi. U nas nia stvoranyja ŭmovy dla pradukavańnia palityčnych mierkavańniaŭ. Tamu havaryć pra padtrymku Łukašenki ci Milinkieviča nia maje sensu.

Z druhoha boku, ja salidaryzujusia z tymi kamentatarami, jakija, kažučy pra pierabor uva ŭžyvańni siły, zapałochvańnia i h. d. u hetaj vybarčaj kampanii, ličać heta śviedčańniem taho, što ŭłada razumieje, što padtrymka ŭ jaje nievialikaja. U inšym razie nia treba było b takoha masavaha nastupu na toje, što nazyvajecca hramadzkaj śviadomaściu, jakoj (u dadatak) jašče byccam i nie isnuje.

Valer Bułhakaŭ: Mnie zdajecca, takija razvahi viaduć nas u tupik. Jość ułada i jość apazycyja. Ułada ažyćciaŭlaje svoj prajekt. I što b ni rabiła apazycyja, jana z samaha pačatku była asudžanaja, hruba kažučy, na 5 %. I jana atrymlivaje hetyja svaje 5 %. Hetkaje myslleńnie zatušoŭvaje prastoru apazycyjnaj aktyŭnaści, a sam dyskurs pra apazycyju robicca abstraktnym. Vychodzić, nijakaha značeńnia nia majuć pytańni, nakolki byŭ praduktyŭny aljans Kazulina i Milinkieviča, kolki škody pryniesła pamyłka kamandy Milinkieviča, kali jana zabyłasia ŭ adviedzieny zakonam termin apublikavać pieradvybarnuju prahramu ŭ dziaržaŭnych medyjach, i masa inšych?

Aleś Łahviniec: Pytańnie nakont ličbaŭ, napisanych apazycyi, jak miernika vahi apazycyi dla mnie prosta śmiešnaje. Apelavańnie da ich moža mieć sens tolki ŭ tym vypadku, kali my kažam pra pavodziny ŭłady. Heta značyć, kali my abmiarkoŭvajem, što ŭłada robić. Tak, jana adminusoŭvaje jašče 600 tys. – heta adnaznačna. Ale kali my analizujem dynamiku taho, što adbyvajecca ŭ asiarodździ demakratyčnych siłaŭ, dyk relevantnaść henych ličbaŭ nulovaja. Ličby, jakija ciapier abviaścili, dalokija ad rečaisnaści. Ja byŭ navat vielmi ŭściešany, kali pabačyŭ, što pa Miensku pavodle aficyjnych źviestak padtrymka Łukašenki siahała 69–72 %, pryčym druhim pa Miensku amal paŭsiudna pastavili Hajdukieviča z 5–6 %, Milinkievič ža byŭ tolki treci z napisanymi 4 %. Chto pavieryć u hetyja ličby?

Tak, heta lapsus, što nie paśpieli zanieści ŭ dziaržaŭnyja hazety tuju ž prahramu Milinkieviča. Chacia ŭ mianie jość sumnievy, što jana była b nadrukavanaja ŭ kolkaści, roŭnaj realnamu nakładu hetych hazetaŭ. Mahła b być taja ž samaja drobnaja podłaść, jakuju demanstruje ciapier ułada.

Aleś Ancipienka: Čamu nie było b? U «Saŭbielii» była prahrama Kazulina...

Aleś Łahviniec: Jana pavinna była być nadrukavanaj pa zakonie. A kolki numaroŭ razyšłosia – chto-niebudź moh ličyć?

Aleś Ancipienka: Nu, padpisčykam dajšła. A ja kupiŭ. Tak što tut nia treba...

Aleś Łahviniec: Dobra, kali tak. Druhaja reč – toje, što hramadztva našaje vielmi mocna padzielenaje. Jano padzielenaje na praktyčna roŭnyja častki. Kali brać praktyčnyja, realnyja rečy, pa vyniku zboru podpisaŭ ja zaŭvažyŭ, što čverć ludziej u Miensku, niahledziačy na ŭsie zapužvańni, zhadžajecca padpisvacca za adnaznačna alternatyŭnaha kandydata. Ja skažu bolš: tam, dzie ludzi mieli tolki adnu ŭlotku pra Kanhres demakratyčnych siłaŭ, jany adrazu kazali: «Ja čytaŭ, i ja budu padpisvacca».

Valer Bułhakaŭ: Ja b acharaktaryzavaŭ taki padychod jak usprymańnie apazycyjaj hramadztva, a nie jak usprymańnie apazycyi hramadztvam. U takim ž styli razvažaŭ sp. Janaŭ Paleski, kali havaryŭ, što na samaj spravie łukašenkaŭskaja padtrymka nie była vialikaja...

Janaŭ Paleski: Ja nia tak skazaŭ. My nia viedajem, jakaja jana była. My nia možam aceńvać kolkasna, ale možam havaryć pra jakasnuju padtrymku. Kali hety Novy horad na placy, jaki štodnia źbiraŭ paŭtary tysiačy (ličba jaho ŭmoŭnaha «nasielnictva» chistałasia) isnavaŭ sapraŭdy, to ŭ padtrymku Łukašenki prychodzili niejkija žančyny.

Tut my bačym padtrymku adno siłavuju. Siłavyja struktury źmiatuć hety haradok, ale ž – nie padtrymka źmiacie!

Valer Bułhakaŭ: Jak na mianie, Łukašenka karystajecca padtrymkaj bolš jak 50 % biełaruskaha nasielnictva. A siłavy varyjant śviedčyć pra toje, što ŭłady źmianili raniejšyja praviły. Majučy padtrymku balšyni biełarusaŭ, jany chočuć jaje pavialičyć pravieranym represiŭnym metadam.

<...>

Całkam artykuł čytajcie ŭ časopisie «ARCHE»'4

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0