Jak ja siadzieŭ z synam Kulej

Siastra, jakaja praviała kolki načej na Płoščy, śćviardžała, što tam pierabyvali ŭsie maje adnaklaśniki z Kastrycy! Ciapier mnie nia budzie soramna pierad maimi budučymi dziećmi, piša Źmicier Pankaviec.

Dahetul u vuličnych akcyjach apazycyi ja nia ŭdzielničaŭ. Zadavolvaŭsia replikami z kanapy pra toje, što mitynhi z kožnym hodam drabniejuć, a na ich chodziać adny i tyja ž ludzi. Hetym razam nie pryjechać u Miensk nie dazvoliła sumleńnie, choć rozum pamiataŭ słovy adnaho vusataha dziadźki pra toje, što destabilizataram sytuacyi adkruciać, jak kačaniatam, hałovy. Ja pieraadoleŭ strach i pryjechaŭ na Płošču. Pra što zusim nie škaduju.

«Napišycie jamu pamiakčej»

Siastra, jakaja praviała kolki načej na Płoščy, śćviardžała, što tam pierabyvali ŭsie maje adnaklaśniki z Kastrycy! Takoj ludzkoj jednaści ja nia bačyŭ nikoli!

Pryčym pry takoj kolkaści i ciakučcy ludziej u lahiery nie było ni kradziažoŭ, ni bojek. Paraŭnajcie sa zvyčajnaj dyskatekaj i znajdzicie 10 adroźnieńniaŭ. Chłopcy mužna trymali hadzinami łancuhi, a miłyja dziaŭčaty raznosili harbatu i ježu. I dzie tyja kultavyja admarozki-alkaholiki, jakija štodnia milhajuć na BT?

Pradčuvańnie taho, što ŭ noč na 24 sakavika pavinna adbycca niešta niadobraje, źjaviłasia tady, kali na Płošču pačali padychodzić śmiećcieŭboračnyja traktary. Ale nichto nie syšoŭ, usie trymalisia razam.

Strašennyja aŭtazaki padyšli raptoŭna, i praź imhnieńnie patryjoty ŭžo apynulisia ŭnutry mašyn.

Nichto nia viedaŭ, kudy nas viazuć. Navat kali nas vysadzili la ściany na Akreścina, mała chto viedaŭ, što heta kultavy specprymalnik. Bolšaść, jak i ja, upieršyniu pryjšli adstojvać svaju svabodu.

Praz čatyry hadziny stajańnia na marozie niejki siaržant urešcie pavioŭ mianie składać pratakoł. Inšy siaržant akazaŭsia ziemlakom, ź Viesiałova. My razhavarylisia. Staršyna potym machnuŭ u moj bok rukoj: «Napišycie na hetaha pamiakčej». I AMONaŭcy nie prypisali mnie ni vykrykvańnia antydziaržaŭnych lozunhaŭ, ni supracivu milicyi. Ale heta nie dapamahło ŭ sudzie. Praź niekalki dzion sudździa Śviatłana Hančar prysudziła 10 sutak aryštu – jana štampavała prysudy jak na kanvejery.

Miensk – Žodzina

Na Akreścina ŭ kamery było 16 čałaviek na 6 spalnych miescaŭ. Tut ja paznajomiŭsia z salihorskim pradprymalnikam sp.Šyłam – čytačom «Našaj Nivy». Nikoli raniej nia bačyŭ nastolki načytanaha i erudavanaha čałavieka. Sp.Šyła raskazaŭ, što pryjechaŭ na plac praź dziaciej, jakija skazali, što abaviazany tam być. Pryjemna, što niekatoryja sukamerniki, daviedaŭšysia majo proźvišča, kazali, što čytali maje dopisy ŭ «NN».

Pa abiedzie niekatorych pačali advozić na sudy. Šaścioch nakiravali ŭ Žodzina. My byli pierakananyja, što nas viazuć tudy na prysudy, bo mienskija sudy nie spraŭlajucca, i ŭviečary my budziem znoŭ na Akreścina. Nadziva marudnaja daroha skončyłasia la bramy SIZA, dzie było napisana «...atel», pačatak słova ja nie zaŭvažyŭ. Zhadalisia słovy haranta Kanstytucyi, što ŭsich apazycyjaneraŭ jon źmiaściŭ u haścinicy.

Šmon pry ŭvachodzie. Mianty tak i nie znajšli bieł-čyrvona-biełaha značka ŭ kišeni džynsaŭ. Paśla vobšuku my pajšli doŭhimi chałodnymi kalidorami. Padumałasia, što taki hradus budzie i ŭ kamerach. Ale, na ščaście, najhoršyja prahnozy nia spraŭdzilisia, i ŭ kamerach było ciopła. Byli j matrac z koŭdraj, praź niekalki hadzinaŭ prynieśli j bializnu. Viačery ja tak i nie dačakaŭsia – valiŭsia z noh ad stomlenaści, nia spaŭšy kala 40 hadzin.

Salihorac spaŭ na stale

Nazaŭtra achoŭniki praviali bolš daskanały nadhlad kamery – nas było šaściora – dy zvadzili achvotnych u duš. Stas Pačobut i Dzianis Puhač abjavili haładoŭku. Ich pieraviali ŭ asobnyja kamery. Pierad imi ŭ adzinočku pasadzili mužčynu sa Smalavičaŭ, jaki, aproč haładoŭki, pastajanna patrabavaŭ advakata dy admaŭlaŭsia vykonvać zahady milicyjantaŭ. Nas zastałosia troje, praź niekatory čas zajšli achoŭniki: «Vam, mabyć, sumna? Pieraviadziom vas u inšyja miescy». Nas spuścili na pavierch nižej, u kameru №87.

Tam užo byli siamiora chłopcaŭ (dvoje taksama trymali haładoŭku), ale tolki adny svabodnyja nary. Mnie pašancavała, i ich zaniaŭ ja. 18-hadovamu salihorcu daviałosia ŭvieś termin spać na stale. Što praŭda, i moj «łožak» byŭ nia samy zručny – ścienki nie było ni z adnaho z bakoŭ, i pieršyja nočy bajaŭsia zvalicca.

Pieršyja dni, da aŭtorka, žyli vyklučna na chlebie i vadzie, tolki adnojčy dali dosyć prystojny harochavy sup. Kašy, rasolnik ci boršč jeści było niamožna. Nu i sumnaviadomy «hit» – bihas.

U kamery sabrałasia cudoŭnaja kampanija. Adukavanaja i razumnaja moładź (maładziejšamu było 18, starejšamu – 30). Pasiadzieć ź imi było nadzvyčaj pryjemna. Užo ŭ pieršy dzień my źlapili z chleba šachmaty, raskreślili pole, u adnaho chłopca akazaŭsia ałovak. Siońnia doma na palicy ŭ mianie krasujucca pieška, ładździa i karol.

Syn pa mianušcy «Pšek»

Vielmi chutka ŭva ŭsich sukamernikaŭ źjavilisia mianuški. Pieršym jaje atrymaŭ barysaŭski chłopiec z Mastackaj vučelni imia Hlebava, jaki ŭvieś čas panikavaŭ i byŭ samym zaniepakojenym. Tamu jon staŭ «Kitajcam». Mienski prahramist pakazaŭ nadzvyčajnyja viedy hieahrafii Afryki padčas hulni ŭ «Harady», tamu i staŭ «Afram». Astatnija byli bolš banalnyja: ja – «Žurnalist», biełaruski student, jaki vučycca ŭ Polščy – «Pšek», chłopiec ź Śvietłahorsku – «Raścik», student BDUiRa – «Chakier», palitolah-druhakurśnik – «Advakat», bo zapatrabavaŭ jaho na sudzie, samy małodšy – «Mały».

Čytali knižki, jakija pieradali rodnyja i prynieśli z turemnaj bilijateki achoŭniki, i hazety. Naprykład, čytaŭ kazki Ŭłasa Daraševiča. Niekatoryja kazačnyja siužety nahadvali biełaruskuju sytuacyju. Inšyja čytali Zoščanku, Mamina-Sibiraka, Remarka.

Naviny pra śviatkavańnie Dnia Voli nadavali aptymizmu. U piatnicu, 31 sakavika, u kamery źjavilisia dva asobniki «Našaj Nivy», jakija byli začytanyja ledźvie nie da dzirak.

U aŭtorak pačalisia charčovyja pieradačy. Usim. Uvieś stoł byŭ zastaŭleny kaŭbasoj, salami, miasam, sokam, piečyvam, sadavinaj, čakaladam, arechami i šmat čym jašče. Stolki ježy razam možna ŭbačyć tolki na śviatočnych stałach.

Achoŭniki nadzvyčaj prystojna stavilisia da nas, adzin major navat razmaŭlaŭ z nami pa-biełarusku. Jany dazvalali nam lažać uvieś dzień na narach i zaŭsiody byli karektnyja.

Na čaćvierty dzień raptam vyśvietliłasia, što Pšek – syn Iny Kulej, jaki staraŭsia nie afišavać siabie. Ja, darečy, pieršym raskusiŭ jaho.

Dzie nahavoryśsia, jak nie ŭ turmie

U kamery my spračalisia, ale nikoli nie svarylisia. Havaryli pra ŭsio: palityku, sport, avijacyju, ekanomiku, historyju. Sapraŭdy, dzie budzie jašče šaniec tak nahavarycca, jak nie ŭ turmie? Asabliva pałkija razmovy pačynalisia paśla adboju, kali vyklučali śviatło. Było navat viesieła. Da poŭnaha ščaścia nie chapała tolki hitary, kab stvaryć atmasferu nie viaźnicy, a, naprykład, pachodu. Strach sastupiŭ miesca ŭpeŭnienaści ŭ pravilnaści taho, što my robim – i my niekali pieramožam. Ułady sprabujuć raźvivać u krainie ekaturyzm, ale pakul tut mahčymy turyzm «palityčny».

Apošnija sutki byli samyja doŭhija i niespakojnyja. A 3.30 my, jak kažuć, «adtapyrylisia». A ŭ kamery zastałosia jašče čaćviora chłopcaŭ, jakim treba było adsiedzieć jašče 5 sutak. Na voli mianie sustrakali maci, siastra, dziadźka, pravaabaroniec Aleś Abramovič.

Ciaham usich 10 sutak my adčuvali ludzkuju salidarnaść. I nivodzin nie rasčaravaŭsia ŭ svaim zmahańni. Ciapier mnie budzie nia soramna hladzieć u vočy svaim budučym dzieciam.

Kastryca, Barysaŭ

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0