Pačaŭsia sud pa «spravie troch prafiesaraŭ» BNTU: siamiejnaja para navukoŭcaŭ admoviłasia ad advakataŭ i choča abaraniać siabie sama
U minskim haradskim sudzie pačaŭsia sud pa spravie vykładčykaŭ Biełaruskaha nacyjanalnaha techničnaha ŭniviersiteta, jakich abvinavačvajuć u prysvajeńni hrašovych srodkaŭ.
Spačatku ŭ spravie fihuravali čaćviora vykładčykaŭ univiersiteta – troje prafiesaraŭ z kafiedry «Mašyny i technałohija liciejnaj vytvorčaści» miechanika-technałahičnaha fakulteta BNTU i žonka adnaho ź ich. Ale prafiesar Davyd Kukuj zahinuŭ u aŭtamabilnaj avaryi. Tamu ŭ suda zastalisia tolki troje abvinavačanych.
Heta 74-hadovy Uładzimir Sobaleŭ, jaki, darečy, paśla niaščasnaha vypadku (jon zahareŭsia na ŭłasnaj kuchni) maje vialikija prablemy sa zrokam i słycham. U śniežni 2015 jon atrymaŭ invalidnaść 2-j hrupy i pakinuŭ pasadu prafiesara.
Taksama ŭ spravie abvinavačvajucca Alaksandr Čyčko, jaki praciahvaje pracavać u BNTU na pasadzie prafiesara, i jaho žonka Volha, dacent Respublikanskaha instytuta vysokich technałohij BNTU.
Svajoj viny nie pryznaje nichto ź fihurantaŭ spravy.
Cikava, što i muž i žonka Čyčko vyrašyli admovicca ad advakataŭ.
«Pa-pieršaje, ja daviedaŭsia, kolki kaštujuć pasłuhi kvalifikavanaha śpiecyjalista. Heta doraha, bolš za 6 miljonaŭ za pasiadžeńnie. A ŭ mianie miesiačny zarobak 6 miljonaŭ, — kaža Alaksandr Čyčko. – Pa-druhoje, našaja sprava vielmi śpiecyfičnaja, heta vuzkaja śpiecyjalizavanaja halina, u jakoj advakat prosta nie budzie mieć dośviedu. A pa-treciaje, u hetaj spravie advakat moža akazać admoŭny upłyŭ, naprykład, kali budzie supracoŭničać sa śledčymi», – kamientuje svajo rašeńnie Alaksandr Čyčko.
Čyčko padali chadajnictva ab spynieńni kryminalnaj spravy. Jany śćviardžajuć, što byli prosta vykanaŭcami rabot, pryčym vykonvali ich u pazapracoŭny čas. A kryminału ŭ ich dziejańniach nie było.
«A nam chočuć prypisać złoŭžyvańnie paŭnamoctvami. Jak imi možna złoŭžyvać, kali anijakich paŭnamoctvaŭ my nie mieli?» — aburajucca navukoŭcy.
«Ja padam ceły tom skarhaŭ. Bo toje, što tut napisana – tolki małaja kolkaść taho, što rabili ŭ dačynieńni da nas. Małaja častka niezakonnaści», – kaža Alaksandr Čyčko.
U pavodzinach Alaksandra Čyčko možna zaŭvažyć chvalavańnie, ale ŭ cełym jon trymajecca spakojna, navat, možna skazać, upeŭniena.
«Hrošy my adpracavali jak treba. Pryčym hrošy za try hady składajuć nie takuju vialikuju sumu, prykładna pa 2 miljony na miesiac na 2—3 čałaviek. Tym bolš jany [śledčyja] ličby nie ŭmiejuć składvać: tam na 10 miljonaŭ zavysili, tam na 100… A ŭvohule, tam stolki pamyłak… Ja ich pradstaŭlu paźniej, jany ździviacca! – padzialiŭsia svaim mierkavańniem z «Našaj Nivaj» Alaksandr Čyčko. – Kali mianie buduć dapytvać, ja budu davać poŭnyja adkazy, kab jany razabralisia. Prakuror – narmalny čałaviek, prosta jaho padstavili, jamu padkinuli hetuju spravu. Prosta śledčym treba apraŭdać niejak 2,5 hoda svajoj pracy».
I jon, i Sobaleŭ ličać, što ŭ spravie prysutničajuć aryfmietyčnyja pamyłki ź ličbami. Navukoŭcy ŭpeŭnienyja, što heta robicca, kab «padahnać» ich spravu pad ciažkaje złačynstva.
Chadajnictva Čyčko ab spynieńni kryminalnaj spravy sud adchiliŭ.
Nahadajem, što «sprava prafiesaraŭ» pačałasia ŭ 2013 hodzie. Navukoŭcaŭ abvinavacili ŭ kradziažy 200 miljonaŭ biudžetnych srodkaŭ. Na toj čas heta było bolš za 65 tysiač dalaraŭ u ekvivalencie. Śćviardžałasia, što troje prafiesaraŭ stvaryli złačynnuju hrupu admysłova dla hetaha.
U 2007 hodzie prafiesarski skład kafiedry, aznajomiŭšysia z tym, što treba biełaruskim mietałurham, uziaŭsia raspracavać try prahramnyja kompleksy dla ich.
Halinovaja kamisija ŭ składzie bolš za dziesiać čałaviek razhledzieła hetyja zajaŭki i ŭchvaliła ich. Paśla hetaha prafiesara i atrymali toje finansavańnie ź biudžetu. U 2010 hodzie raboty byli zavieršany. Kamisija znoŭ ža ich pryniała, nie vykazaŭšy zaŭvah. Ale ŭ 2011 hodzie źjaviłasia zaklučeńnie inšych śpiecyjalistaŭ, što vykananaja prafiesarami praca na samaj spravie nie maje nijakaj vartaści i što ŭ joj vykarystany staryja, užo apłačanyja raniej napracoŭki.
Cikava, što jakraz u 2011 hodzie Alaksandr Łukašenka i Kamitet dziaržaŭnaha kantrolu padniali pytańnie ab lipavych navukovych rabotach. Maŭlaŭ, dziaržava vydzialaje vielizarnyja srodki na biełaruskuju navuku, a jana vydaje pradukt, jaki nie maje praktyčnaj kaštoŭnaści.
I ŭ 2011 hodzie KDK pačaŭ aktyŭna zajmacca prafiesarami. Stvarajecca śpiecyjalnaja kamisija, jana paćviardžaje, što raspracoŭki staryja. Prafiesary ličać, što ŭ kamisiju ŭvajšli ludzi, jakija znachodziacca ź imi ŭ niepryjaznych adnosinach.
U BNTU pastupaje ŭkazańnie pakryć naniesienuju dziaržavie škodu. Rektar patrabuje hetyja hrošy z prafiesaraŭ. Vykonvajučy ŭkazańnie rektara, prafiesary amal całkam kampiensujuć tak zvanuju škodu i traplajuć u jurydyčnuju pastku: raz pakryli, značyć, pryznali fakt.
Siońnia prafiesaraŭ abvinavačvajuć u złoŭžyvańni słužbovymi paŭnamoctvami, što pryviało da škody ŭ bujnym pamiery. Im pahražaje da 10 hadoŭ źniavoleńnia z kanfiskacyjaj majomaści.
Kamientary