Maładziečanskaja školnica, jakaja sustreła vypuskny ŭ invalidnym vazku: Budu pastupać na prahramista! A na CT ja vybrała biełaruskuju movu
10 červienia 18-hadovaja Ksiuša Karniłovič z Maładziečna praviała apošni dzień u svajoj rodnaj 8-j škole. Praŭda, naviedvać jaje, jak astatnija dzieci, jana nie zmahła: Aksana naradziłasia sa śpinnamazhavoj hryžaj.
U 18.00 u škole №8 pačynałasia ŭračystaje ŭručeńnie atestataŭ. My sustrelisia z Ksiušaj za 20 chvilin da pačatku mierapryjemstva, kab raspytać pra škołu i płany na darosłaje žyćcio paśla jaje.

Na niefarmalnaje śviatkavańnie vypusknoha dziaŭčyna nie pajšła.
«Doraha vielmi na stoł i muzykaŭ było skidvacca. Dy i daloka nie ŭsie adnakłaśniki zachacieli», — pryznajecca Ksiuša. U dziaŭčyny doŭhaja kasa, ledź nie da pojasa, ružovaja sukienka ŭ padłohu, lohki makijaž.
«Sukienku admysłova vybirała doŭhuju i pramuju. Kab zakryć nohi ŭ invalidnym vazku», — ščyra pryznajecca vypusknica.
Dziaŭčyna raskazvaje, jak prachodziła padrychtoŭka da viečara.
«Pračnułasia a 9-j ranicy. I da piaci hadzin całkam paśpieła sabracca. Pryčosku i manikiur rabiła mama, z makijažam dapamahła siabroŭka. Sukienku kupili zahadzia ŭ sekand-chendzie. Inšych koleraŭ tam nie było, ale, kab u mianie byŭ vybar, ja b vybrała siniuju sukienku. Heta moj lubimy koler».
Ksiuša ŭ faje siadzić nie adna, pobač — adnakłaśnicy-siabroŭki. Abmiarkoŭvajuć stroi.
Namieśnica dyrektara škoły Ludmiła Makarevič zaŭvažaje: «A Ksiuša nikoli nie byvaje pakinutaja. Jana ŭmieje vakoł siabie sabrać roznych ludziej».
«Ja nie ŭsich svaich adnakłaśnikaŭ viedaju, — kaža Ksiuša. — Usie 11 hadoŭ była na chatnim navučańni. A ŭ škołu nie chadziła tolki tamu, što tut niama nijakich umoŭ. Duracki «biezbarjerny asiarodak». Heta tak nazyvajecca».
Pandusam hanak škoły abstalavany, sapraŭdy. Ale dziaŭčyna ŭ invalidnym vazku kaža, što heta ničoha nie značyć.

«A bardziury? A leśvicy?». U aktavavuju zału škoły taksama viaduć niekalki prystupak.
Namieśnica dyrektara kliča Ksiušynych adnakłaśnikaŭ, kab tyja dapamahli padniać vazok navierch.
«Ja adna amal nie hulaju pa tych samych pryčynach. Chto mianie padymie na bardziur? U novaj kramie, što nie tak daŭno pabudavali pobač z maim domam, zrabili cudoŭny pandus. Ja mahu na jaho biez prablem zajechać. A voś dabracca da taho miesca nie mahu».
Da razmovy dałučajecca siabroŭka Ksiušy Viktoryja.
— Ksiuch, a pamiataješ, jak my pajšli hulać, i ja ciabie zaviezła ŭ piasok?
— Tak, fitnes tady byŭ i dla ciabie, i dla mianie, — śmiajucca dziaŭčaty.
U aktavaj zale Aksana siadzić u pieršym šerahu pobač sa svajoj kłasnaj kiraŭnicaj. Kali atestat uručajuć joj, dyrektar spuskajecca sa sceny, nachilajecca nad Aksanaj, vinšuje.

«Siaredni bał u mianie amal 8,5. Tolki dźvie siamiorki: pa matematycy i anhlijskaj movie. Ščyra kažučy, u 11 kłasie mianie nastaŭniki nie zasadžvali. Stavili i 8, i 9. Napieradzie CT, voś dzie žach».
Dla centralizavanaha testavańnia Ksiuša vybrała zdavać biełaruskuju movu, matematyku, fiziku i anhlijskuju movu.
«Fiziku ja choć i nie lublu, ale, kab pastupić na prahramista, jaje treba zdać. Čamu na prahramista? Nu a kudy jašče? Prahramistam ja zmahu pracavać doma. Dy i z kampami ź pieršaha kłasa znajomaja».
Aksana viadzie svoj jutub-kanał, dzie raskazvaje pra svaje zachapleńni. Pra pracy ź bisieru i skury, jakija zrabiła svaimi rukami. Raskazvaje, jakoje kino pahladzieła.
«Niešta ja zakinuła svoj kanał apošnim časam. Treba padumać, čym ja chaču staronku zapaŭniać. Zaniałasia kaśmietykaj. Mnie heta cikava, dy i hrošy jakija-nijakija. Vosieńniu adnoviacca treniroŭki pa fiechtavańni».
Paśla ŭručeńnia atestataŭ 11-kłaśnikam razdajuć pavietranyja šary i ŭsich źbirajuć la vychadu.
«Aby daždžu nie było», — kaža Aksana i žmurycca ad sonca.
Pakul mama Aksany chvalujecca, jak dabiarucca da centra, bo tam ža paŭsiul bardziury, Ksienin vazok padchoplivaje adnakłaśnica Vika.
«My siabrujem z 8 kłasa, — kaža Vika. — Z Ksiušaj vielmi lohka. Jana dobraja i vielmi cikavaja. Dumaju, što abaviazkova budziem sustrakacca paśla zakančeńnia škoły. Na viečary sustreč budziem prychodzić».
Na šlachu — prystupki.
«Jahor!». Heta kliča Vika, i da Ksiušy padychodzić chłopiec, jaki padchoplivaje razam ź jašče z adnym adnakłaśnikam vazok i padymaje na prystupki».
«Adčuvaju siabie pryncesaj. Jakuju padymajuć razam z tronam».

Na pytańnie, jaki samy doŭhačakany momant dnia, Ksiuša adkaža:
«Usio ž uručeńnie atestataŭ. Usio. Dalej sama. Biez škoły, biez urokaŭ, biez štodzionnych naviedvańniaŭ nastaŭnikaŭ. Ja nie asabliva sientymientalnaja, ale na svaim apošnim zvanku płakała. Dy i siońnia nie mahu vyznačycca z pačućciami. Mnie bolš radasna ci sumna?».

Kamientary