Viačasłaŭ Siŭčyk: Kali mianie aryštujuć, nie chaču, kab nazyvali «achviaraj režymu»

Vidomij biłoruśkij politik, odin ź iniciatoriv porujnovanoho biłoruśkoho Majdanu, źbirajeťsia poviernutisia z Kijeva na baťkivŝinu. U Minśku joho vžie čiekajuť diesiať dib za hratami, ale vin usie odno pojidie.

Vjačiesłav Sivčik je odnim iz natchnieńnikiv «biłoruśkoho Majdanu». Joho vikradali śpiecsłužbi z namietovoho taboru, vin kilka raziv pierieživ imitaciju rozstriłu, koli navproti stojali ludi v čornich maskach zi «stvołami», piśla bierieźnievoji akciji opoziciji vin, po-źviriačomu pobitij, potrapiv do likarni j tilki za dopomohoju soratnikiv uniknuv arieštu pri vipiści. Oś užie tri misiaci, jak vin pieriebuvaje v Kijevi. Kažie: cie nie jemihracija, ja poviernusia, nie choču buti Poźniakom. Poviernutisia na baťkivŝinu Sivčik źbirajeťsia 16 lipnia, choča dobrie rozumije, ŝo v Minśku joho čiekaje virok sudu (zaočnij) i, vidpovidno, 10 dib arieštu za orhanizaciju namietovoho mistiečka piśla priezidientśkich viboriv. Biłoruśkij diemokratičnij tabir obražienij na Sivčika za joho słova, skazani v jefiri Radio «Svoboda»: «Opozicija zdała płoŝu Kalinovśkoho (tak učaśniki akciji protiestu pieriejmienuvali Žovtnievu płoŝu, cientr oporu. — Ried.)».

— Vjačiesłavie, čomu vi źvinuvačujetie biłoruśkich diemokrativ u tomu, ŝo voni zdali płoŝu Kalinovśkoho? Či nie vnosiať vaši słova rozkoł u j biez toho niestrunki riadi opoziciji?

— Biłoruśka politična opozicija mohła b nie tilki prijednatisia, a j očoliti narodnij protiest. Ćoho nie vidbułosia. Altiernativni Łukašienku kandidati v priezidienti ŝiro nie znali, ŝo robiti, koli viborčij «fars» zakinčiťsia. Voni bilš-mienš normalno povodilisia vprodovž dobi po viborach, ta j to prodiemonstruvali povnu vidsutnisť bud́-jakich prietienzij na lidierstvo, tomu ŝo i nie dumali brati na siebie vidpovidalnisť za narodnij protiest. Koli voni počali zhortati namietovie mistiečko, cie nie buło vipadkovistiu (jak i zhoda z cim častini pidlehłoho mieni aktivu taboru) — cie buła politična pozicija oficijnoji łukašienkivśkoji opoziciji...

— Čomu vi nazivajetie opoziciju «łukašienkivśkoju»?

— Tomu ŝo cia opozicija buła sformovana łukašienkivśkim hiebistśkim riežimom za dopomohoju riepriesij, kontrolu finansovich potokiv, ahienturi toŝo. Miž inšim, viklučieńnia z opozicijnich partij — tiež javiŝie sistiemnie. Ja nie proti opoziciji, nie proti bud́-koho z jiji lidieriv, ja hotovij pidtrimati bud́-jaku riealnu protiestnu propoziciju. Ale ja nie zhodien pidtrimuvati źbir pidpisiv pro vidklikańnia dieputativ (nie dla toho jich obirali) abo inšu imitaciju burchlivoji dijalnosti. Kardinalno źminiti situaciju v našij krajini možie tilki diecientralizovanie silnie pidpilla, opir riežimovi. Ciej opir možie hruntuvatisia tilki na biłoruśkij nacionalnij idieji. Tomu odna z političnich zadač — cie pierietvorieńnia łukašienkivśkoji političnoji opoziciji v biłoruśku opoziciju. Ŝob cie buli nie ludi «biez Rodiny i fłaha», a sierjoźni dijači, ŝo majuť čiesť stojati pid pravdivim bilim-čiervono-bilim praporom našoho narodu. Ŝob cie buli nie błaźni, jaki pišu čołobitni Putinu, a priedstavniki intieriesiv biłoruśkoho narodu. I todi prodovžieńnia płoŝi Kalinovśkoho musiť buti.

— Vi zajavili pro poviernieńnia. Ale vdoma vam zaočno prisudili 10 dib arieštu i, jak vi rozumijetie, diesiaťma dniami ariešt možie j nie obmiežitisia. Zienon Poźniak 10 rokiv tomu u schožij situaciji virišiv na baťkivŝinu nie poviertatisia...

— Ja nikoli v žitti nie porušuvav zakoniv, choča buv sieried pieršich politvjaźniv łukašienkivśkoho riežimu. Jedinie, čoho b u razi arieštu chotiłosia, — ŝob mienie nie nazivali «žiertvoju riežimu». Posadiať — budu siditi. Budu siditi za Biłoruś, za śvij narod. A rišieńnia nie jemihruvati ja prijniav śvidomo ŝie v 1996 roci. Vodnočas nie chotiv bi, ŝob mienie protistavlali Poźniaku. Joho politična jemihracija — cie nadbańnia biłoruśkoji naciji. Ot samie pamjatajuči oči Poźniaka — tie, jak vin divivsia na biłoruśku dielehaciju, ŝo poviertałasia z Varšavi dodomu v 1998 roci, — ja pieriekonavsia, ŝo v kožnoho svoja dola. Ŝo stosujeťsia štučnoji problemi «poviernieńnia Poźniaka», jaku tak lubiť obhovoriuvati hiebistśka ahientura, to ŝie v 1996 roci ja napisav Zienonu Stanisłavoviču lista (samie todi joho rišieńnia prositi političnij pritułok užie buło zdijśnienie), die visłoviv svoje rozumińnia cijeji problemi. Mieni zdajeťsia, ŝo Zienon Poźniak jak biłoruśkij lidier, jak politik zobovjazanij buti v Minśku v momient, koli pidnimuťsia biłoruśki masi. A robiť vin dla Biłorusi bahato vsi 10 rokiv vimušienoji jemihraciji.

— Vaš prohnoz: ŝo budie dali z učaśnikami biłoruśkoho Majdanu?

— Riežim budie j nadali daviti biłorusiv, tomu učaśniki płoŝi Kalinovskoho buduť potraplati pid kriminalni j administrativni spravi,jich viklučatimuť z VNZ i źvilniatimuť z roboti. Ale sumnivajusia, ŝo budie vidkrita kriminalna sprava ŝodo faktu orhanizaciji sprotivu na samij płoŝi Kalinovskoho. Choča zaraz imovirnisť kriminalnoji spravi stosovno namietovoho mistiečka zrostaje, tomu ŝo zradnictvo kilkoch ludiej iz «našich» možie priźviesti do spokusi dobiti Majdan čieriez okriemu kriminalnu spravu. Ale točno znaju: ja briechati nie budu i mienie nie złamajuť.

— Chto i ŝo zmožie, nariešti, objednati biłoruśkij narod? Cini na haz? Zahroza niezaležnosti?

— Ot samie na płoŝi Kalinovskoho i narodžuvałasia biłoruśka nacija. Osoblivo vnoči (a nam vidklučali śvitło) vidno buło, jaki biezzachiśni , ale zavziati j mužni biłorusi. Tilki ośmiśleni diji možuť objednati našu naciju. Najbližčie taktičnie zavdańnia — boroťba proti płaniv inkorporaciji Biłorusi v Rosiju. Cie možuť pidtrimati široki masi. Ciu robotu možna orhanizovuvati v bud́-jakij krajini (u nas dužie bahato biłorusiv, vitisnutich v jemihraciju).

— Znaju, ŝo vi stali iniciatorom zboru pidpisiv hromadian riźnich krajin proti učasti lidieriv krajin «Vielikoji visimki» u pietierburźkomu samiti. Ale ź ćoho pitańnia isnuje j inša pozicija. Tak, priedstavniki biłoruśkoji intielihienciji źviernulisia v posolstva «simki» iz prochańniam rozhlanuti na samiti tak zvanie biłoruśkie pitańnia — pro diemokratizaciju krajini i nievtručańnia Rosiji v jiji spravi. List intielihienciji pidpisali takož politiki —Šuškievič, Lebied́ko. Vi nie prijmajetie ciu idieju?

— U politici nie možna pomilatisia ne tilki z formuluvańniami, ale naviť z komami v dokumientach. «Błahimi namirami» doroha v piekło (u našomu vipadku — u Rosijśku impieriju) vimoŝiena. Nu porušiť «Vielika visimka» cie pitańnia, Putin naviť pohodiťsia na «diemokratični vibori v miścievi radi» (razom z riefieriendumom) — oto i vsie, ničoho naspravdi nie źminiťsia.

— Vjačiesłavie, vi bahato hovoritie pro riefieriendum na tiemu vchodžieńnia Biłorusi do składu RF. Vi ŝo, vvažajetie, ŝo takij riefieriendum budie priznačieno?

— Jakŝo mi zdatni budiemo povstati —to ni. I cie stanie vielikim ŝastiam osobisto dla mienie. Tomu ŝo vžie dovhi tri roki Vołodimir Putin z hiebistśkoju mietodičnistiu povtoriuje pro šisť biłoruśkich hubiernij. I vsi movčať, tomu ŝo bojaťsia Łubjanki. I cie dužie niebiezpiečno. Spodivajusia, ŝo mi vistojimo, i Biłoruś budie normalnoju niezaležnoju jevropiejśkoju krajinoju. Tomu ŝo biłoruśkij narod zasłuhovuje kraŝoji doli za tu, ŝo maje zaraz. Ale dla źmin potribno obovjazkovo vidbitisia vid objednańnia z Rosijeiu. Hołovnie tiepier — žadati vid siemi providnich diemokratičnich krajin śvitu tilki odnoho: NI — druhomu Miunchienu. Tomu ŝo vsim zacikavlenim osobam zrozumiło: jakbi nie tak zvana sojuzna dieržava, nie pidtrimka Kriemla, nijakoho Łukašienka v nas nie buło b ci diesiať rokiv, i v nas nie źnikali b i raptovo nie vmirali lidieri opoziciji, nie buło b politvjaźniv, sotni tisiač politiemihrantiv.

Tietiana ŚNITKO, Ukrajina Mołoda

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0