Jaŭhien Afnahiel i Pavieł Juchnievič: Ludzi ŭ nas sapraŭdy vierać
Tolki Biełaruś biez dyktatury moža być častkaj Jeŭrasajuza, miarkujuć chłopcy z «Jeŭrapiejskaj Biełarusi».
Tolki Biełaruś biez dyktatury moža być častkaj Jeŭrasajuza, miarkujuć chłopcy z «Jeŭrapiejskaj Biełarusi».
Chłopcy z «Jeŭrapiejskaj Biełarusi» zaŭsiody napieradzie astatnich na vuličnych akcyjach. Jany časta ź sinimi paviazkami i ściahami Jeŭrasajuza. Samyja arhanizavanyja i mabilnyja. Na tradycyjnych dniach salidarnaści jany pieršymi pačynajuć akcyju i pieršymi skančajuć. Na ich raŭniajucca astatnija.
Častka hetych chłopcaŭ prajšła praz škołu «Zubra», jaki abviaściŭ pra samarospusk viasnoj 2006 hoda.
Dziŭnym čynam «Jeŭrapiejskaja Biełaruś» nie ŭstupaje ni ŭ jakija moładzievyja kaalicyi, ale ŭmudrajecca zachoŭvać dobryja stasunki ź inšymi arhanizacyjami.
Pra najaŭnaść «Jeŭrapiejskaj Biełarusi» ŭ haradach śviedčać paŭsiudnyja sinija stužki, a taksama palityčnyja hrafici.
Hutarka ŭ redakcyi «NN» z kaardynatarami kampanii «Jeŭrapiejskaja Biełaruś» Jaŭhienam Afnahielem i Paŭłam Juchnievičam.
Zasnavanaja ŭ 2008‑m
«Naša Niva»: Jak uźnikła «Jeŭrapiejskaja Biełaruś»?
Jaŭhien Afnahiel: Kampanija pačałasia, bo apazicyja pavinna mieć jasnuju alternatyvu palitycy Łukašenki, całkam skiravanaj na Rasiju. Hetaj alternatyvaj moža być tolki Jeŭrapiejski Sajuz. Dla nas heta adziny sposab abarony niezaležnaści krainy. Biełaruś pavinna stać častkaj ES, častkaj jeŭrapiejskaj cyvilizacyi. Dla taho patrebnaja praca, tamu i pačali našu kampaniju.
«NN»: Čamu kampaniju? Nie arhanizacyju, nie partyju?
JAA: Arhanizacyja ci partyja — heta žorstkaja struktura, ijerarchija, lider, namieśniki, aficyjnaja rehistracyja. Dla ŭdziełu ŭ kampanii nie treba zapaŭniać nijakija papiery. Ty možaš prosta pryjści da nas, atrymać haziety ci ŭlotki i raspaŭsiudzić ich, pryjści na akcyju ci ŭziać padpisny arkuš i źbirać podpisy.
Kali libieralizacyja, to dazvolcie najpierš nacyjanalny ściah
«NN»: A kolki čałaviek naličvaje «Jeŭrapiejskaja Biełaruś»? Voś «MF» kaža pra tysiaču prychilnikaŭ.
JAA: Va ŭmovach dyktatury i represijaŭ da aktyŭnaj palityčnaj dziejnaści adkryta dałučajucca niamnohija. Ale ž my viedajem, što prychilnikaŭ jeŭrapiejskaj idei ŭ Biełarusi amal pałova nasielnictva. Za dva hady praz kampaniju prajšli sotni biełarusaŭ, dziasiatki tysiačaŭ žycharoŭ krainy pastavili svaje podpisy pad zvarotam ab ustupleńni ŭ ES. Z mnohimi z hetych ludziej my padtrymlivajem kantakt i pracujem.
«NN»: Vuličnyja akcyi źjaŭlajucca pryjarytetam dziejnaści «Jeŭrapiejskaj Biełarusi»?
Pavieł Juchnievič: U toj infarmacyjnaj situacyi, jakuju my majem, heta hałoŭny instrumient, kab danosić infarmacyju da ludziej.
«NN»: Čaho jašče dabivajeciesia, aproč ustupleńnia krainy ŭ ES?
PIU: Pravodzim kampaniju pa lehalizacyi nacyjanalnaj simvoliki. Kali ŭłada kaža pra libieralizacyju, to jana pavinna pačacca z dazvołu biespakarana vykarystoŭvać nacyjanalnyja ściah i hierb.
JAA: Farmavańnie dyktatury ŭ 1995 hodzie pačynałasia z zabarony bieł‑čyrvona‑biełaha ściaha i hierba «Pahonia». Taksama my vymušany aktyŭna zmahacca za vyzvaleńnie palitviaźniaŭ. Pakul u krainie zastajucca palityčnyja źniavolenyja, patrabavańnie ichniaj svabody i zmahańnie suprać represij budzie adnoj z hałoŭnych metaŭ dziejnaści.
PIU: Kali ŭ nas nie budzie palityčnych źniavolenych, to heta ŭžo budzie trochu inšaja kraina, navat pry ciapierašniaj uładzie.
Apazicyja pastaleła
«NN»: Cisk na siabroŭ kampanii apošnim časam źmienšyŭsia?
JAA: Chutčej źmianilisia formy. Pa‑raniejšamu ludziej zatrymlivajuć padčas vuličnych akcyj. Ułady radziej sadžajuć ludziej na sutki, ale zamiest hetaha ich źbivajuć, sočać, cisnuć, sprabujuć vierbavać. Dachodzić da taho, što paśla sustreč u kaviarniach tudy zachodziać ludzi ŭ cyvilnym i zadajuć piersanału pytańni pra nas. Represii nie źnikli. Adbyvajucca strašnyja rečy, kali aktyvistaŭ nieviadoma chto vyvozić za horad. Takoje było sa mnoj, z Uładzimiram Lemiešam, ź siabrami inšych arhanizacyj. Taksama dajuć našmat bolšyja štrafy, čym raniej.
PIU: Žorstkaść, pra jakuju kazaŭ Jaŭhien, ja pabačyŭ na vosieńskich akcyjach na Kastryčnickaj płoščy. U mianie vialiki dośvied udziełu ŭ vuličnych akcyjach, ale takoj nievytłumačalnaj žorstkaści z boku milicyi ja jašče nie bačyŭ. Bić stali mienš, ale bolš baluča.
«NN»: A samich vas kolki razoŭ zatrymlivali?
JAA i PIU (adnačasova): Užo źbilisia ź liku.
«NN»: Maładych, što prychodziać u arhanizacyju, papiaredžvajecie pra mahčymyja nastupstvy?
JAA: Zvyčajna adrazu čałavieku pa maksimumie kažam, što ź im moža być. Ludzi, jakija zastajucca ŭ apazicyi, sapraŭdy vierać, što mohuć niešta źmianić u krainie. Ciapier ludzi zastajucca ŭ arhanizacyjach nie kab nasić značok, a kab niešta rabić. Pryčym, časta dla siabie niebiaśpiečnaje.
PIU: Ja chacieŭ by jašče zaŭvažyć, što apošnim časam značna vyras siaredni ŭzrost ludziej, jakija prychodziać u apazicyju, u moładzievy supraciŭ. Piać hadoŭ nazad heta byli 15‑16‑hadovyja, ciapier — 18‑22‑hadovyja.
«NN»: Z čym heta źviazana?
JAA: Raniej apazicyja była niečym ramantyčnym. Moładzi išła, bo heta była danina modzie. Ja pamiataju siabie ŭ 18 hadoŭ, kali ja z honaram nasiŭ značak. Ciapier čałaviek prychodzić u apazicyju paśla doŭhich razvah, ci varta jamu tudy iści, ryzykavać, pazbavicca pracy, vučoby, trapić na sutki. A za heta atrymać tolki niejkuju maralnuju vyhadu. A tyja ludzi, što prychodziać, im nie treba niešta tłumačyć. Jany sami ŭsio viedajuć i razumiejuć.
«NN»: A chto lidery «Jeŭrapiejskaj Biełarusi»?
JAA: Zrazumieła, što lidery jość. Mnie daviadziecca nazyvać čałaviek 30 maich znajomych. Biez kožnaha ź ich nie było b taho, što majem zaraz. Nie mahu niekaha kankretnaha vydzielić. Bajusia niekaha zabycca, pakryŭdzić. Z hetymi ludźmi my prajšli praź vialikija vyprabavańni, i na ich sapraŭdy trymajecca «Jeŭrapiejskaja Biełaruś».
Łukašenka nie harant
«NN»: A jakoje hałoŭnaje adroźnieńnie «Jeŭrapiejskaj Biełarusi» ad inšych moładzievych inicyjatyvaŭ?
JAA: My nie zusim moładzievaje ŭtvareńnie. U nas jość darosłyja palityki, u nas niama ŭzrostavaha cenzu. Pa‑druhoje, nie ŭ kryŭdu budzie skazana inšym, my prapanoŭvajem jasnuju jeŭrapiejskuju alternatyvu.
«NN»: Ale jość, naprykład, Ruch «Za Svabodu» Alaksandra Milinkieviča, jaki vystupaje taksama za jeŭrapiejski šlach dla Biełarusi. Navat «Jeŭrapiejski forum» pravioŭ. Dyk u vas ź im roznaje razumieńnie jeŭrapiejskaści?
JAA: Asabista dla mianie meta «Jeŭrapiejskaha forumu» była niajasnaj. Na žal, niekatoryja arhanizacyi błytajuć ideju zachavańnia niezaležnaści, jeŭrapiejskaha vybaru z faktyčnaj padtrymkaj dyktatury. Tolki svabodnaja Biełaruś, Biełaruś biez dyktatury moža być častkaj Jeŭrasajuza. Łukašenka nie moža być harantam našaj niezaležnaści, jak časam možna pačuć. Navat uskosna padtrymlivajučy dyktaturu, nielha zmahacca za svabodu i niezaležnaść.
«NN»: Vy ni z kim nie stvarajecie chaŭrusy. Ale pry hetym udajecca zachoŭvać z usimi dobryja stasunki.
PIU: My supracoŭničajem ź lubymi zdarovymi siłami. A moładź pamiž saboj cudoŭna razumiejecca. U nas vydatnyja stasunki z «Moładździu BNF», «Maładym frontam», «Maładoj Biełaruśsiu». Na vuličnyja akcyi vychodziać pradstaŭniki roznych arhanizacyj. Jość takija rečy, jakija nas trymajuć razam i jadnajuć.
JAA: Kaalicyi na papierkach mała što značać. Sapraŭdnyja kaalicyi vyjaŭlajucca na Płoščy.
Hramadstva čakaje lidera
«NN»: U miascovych vybarach budziecie ŭdzielničać?
JAA: Jość roznyja mierkavańni. U vybarach siońnia možna ŭdzielničać tolki tady, kali jany spryjajuć pieramozie nad dyktaturaj. Dziela ptušački — biessensoŭna. Hulać u hulni z dyktataram my nie budziem.
PIU: Uzhadajma parłamienckija vybary 2008 hodu. My viedali, što realnaha vyniku ŭdzieł ŭ ich nie daść, jon budzie tolki na karyść ułady. Ja nie viedaju, na što spadziavalisia tyja, chto udzielničaŭ ŭ vybarčaj kampanii, ale mnie padajucca dastatkova naiŭnymi ich vykazvańni kštałtu «nas uziali i padmanuli», jakija hučali paśla tych vybaraŭ.
«NN»: A bačny niejki lider, jaki zdolny pavieści za saboj ludziej?
PIU: Hramadstva čakaje źjaŭleńnia čałavieka, jaki skaža: «Ja — suprać, pojdziem za mnoj». I za takim čałaviekam sapraŭdy pojduć.
JAA: Ja viedaju ludziej, zdolnych pieramahčy, ale havaryć pra toje rana.
«NN»: Možna kazać, što «Jeŭrapiejskaja Biełaruś» źjaŭlajecca praciaham «Zubra»?
JAA: Nie. Jość ludzi, jakija byli ŭ «Zubry». Asabista dla mianie heta samy losavyznačalny etap majho žyćcia. Prysiaha siabra ruchu «Zubr» prymajecca na ŭsio žyćcio. Ja liču siabie «zubrom».
PIU: Dla mianie ludzi, jakija byli ŭ «Zubry» — heta pakazčyk jakaści. Heta stan dušy. Kłasna, što ŭ «Jeŭrapiejskaj Biełarusi» šmat ludziej, jakija raniej byli ŭ «Zubry». Ale heta nie adno i toje ž.
«NN»: Časta čujucca narakańni, što vy vychodzicie na akcyi nie ź bieł‑čyrvona‑biełymi, a sa ściahami ES.
JAA: Chaj toj, chto heta kaža, znojdzie, chocia b adnu masavuju akcyju, dzie my byli bieź bieł-čyrvona-biełych ściahoŭ. U minułym hodzie našy aktyvisty štomiesiac vyviešvali tolki ŭ Minsku dziesiatki nacyjanalnych pałotniščaŭ. 29 kastryčnika nad praśpiektam Niezaležnaści łunali sto bieł-čyrvona-biełych pałotniščaŭ. Kali niechta zdolny zrobić niešta padobnaje, tady niachaj i narakaje.
Jaŭhien Afnahiel (na fota pieršy źleva) naradziŭsia ŭ 1979 u Minsku. Skončyŭ histfak piedahahičnaha ŭniviersiteta imia Tanka (2001). U nacyjanalnym ruchu z 1996. Byŭ siabram «Maładoha frontu» (1996—2001). U 2001 byŭ zasnavalnikam «Zubra». Žanaty.
Pavieł Juchnievič (na fota druhi źleva) naradziŭsia ŭ 1984 u Minsku. U nacyjanalnym ruchu ad 1999. Byŭ siabram «MF» (1999—2001). Zasnavalnik «Zubra». Ciapier student EHU. Žanaty.
Ciapier čytajuć
Łukašenka: Pry ciapierašnim ciačeńni vajny Biełaruś z Rasijaj nie zmahli b abaranić biełaruskaj miažy ad Ukrainy33
Kamientary