Ajciec Nadsan: Być abyjakavym — horš, čym nienavidzieć

U Biełarusi znachodzicca Apostalski vizytatar dla biełarusaŭ hreka-katalikoŭ zamiežža ajciec Alaksandr Nadsan. Jahony vizyt prymierkavany da hadaviny Čarnobylu.

Śviatarskuju słužbu a.Nadsan spałučaje z hramadzkaj dziejnaściu ŭ Zhurtavańni biełarusaŭ Vialikaj Brytanii i Anhła-Biełaruskim tavarystvie. Ad 1989 hodu jon staršynia Biełaruskaha kamitetu dapamohi achviaram radyjacyi ŭ Vialikabrytanii.

Ajciec Alaksandr Nadsan nia časta naviedvaje Biełaruś, ale zaŭsiody ŭvažliva sočyć za padziejami na svajoj Radzimie. Jon naradziŭsia ŭ 1926 hodzie ŭ Haradziei Niaśviskaha rajonu ŭ siamji nastaŭnikaŭ. U časie vajny vučyŭsia ŭ nastaŭnickaj seminaryi. Tady staŭ siabram Sajuzu biełaruskaj moładzi. Pajšoŭ słužyć u armiju Andersa i byŭ paranieny na Apieninach. Paśla demabilizacyi ŭ 1946 hodzie byŭ vymušany zastacca ŭ Londanie, bo inakš nie paźbiehnuŭ by losu tych biełarusaŭ, jakija viarnulisia na radzimu i trapili ŭ HUŁAH.

Apošni raz Ajciec Nadsan byŭ u Biełarusi dva hady tamu. Ci zaŭvažana, što ŭ krainie niešta źmianiłasia za hety čas?

"Źmienaŭ vialikich ad majho apošniaha pryjezdu ja nia ŭbačyŭ. Niejkaja apatyja ŭ hramadztvie. Mnie, jak biełarusu, baluča, što nie čuvać biełaruskaj movy i ja nie adčuŭ tut niejkaja nianaviści, ale paprostu abyjakavaść. Mnohija maładyja, na žal, užo nie razumiejuć biełaruskaj movy. Hladziać na ciabie... Heta sumna...

Tam, dzie jość naš relihijny centar, prychodziać ludzi i jany robiać narmalnuju pracu: vučać zakonu Božamu dziaciej, na słužbu ludzi prychodziać, śpieŭki. Učora mnie daviałosia viančać adnu paru. Vielmi šmat ludziej pryjšło.

Ale, što kidajecca ŭ vočy, heta toje, što ŭsie jany viedajuć biełaruskuju movu i sa mnoj razmaŭlajuć pa-biełarusku, a jak adviernucca, dyk adrazu pa-rasiejsku. Moža, nie ŭsie. Movu viedajuć, ale nie razmaŭlajuć”.

Alaksandr Nadsan dyrektar Łondanskaj biełaruskaj biblijateki imia Franciška Skaryny. Što novaha ŭ žyćci Biełaruskaha centru?

"Adna minčanka napisała knihu pra biełaruskuju emihracyju ŭ Vialikaj Brytanii. Natalla Hardzijenka. Dumaju, što historyja biełaruskaj emihracyi heta vielmi važna. Mahčyma źjaviacca pracy pra biełarusaŭ u Francyi, ci ŭ ZŠA. Heta patrebna.

U Londanie adkryŭsia novy biełaruski dom. Heta ŭžo druhi centar. Heta vielmi dobra. Čym bolš takich asiarodkaŭ budzie, tym lepš. Jość dzie sabracca, sustrecca. Hety dom nabyli ŭ 1948 hodzie. Zrabili ramont, adnavili. Carka budujecca, biblijateka zastajecca. U našym centry relihijnym jość moj małodšy śviatar... Nu, krychu maładziejšy za mianie hadoŭ na 50".

U emihracyju źjaždžaje ŭsio bolšaja kolkaść maładych biełarusaŭ. Heta adno z balučych pytańniaŭ dla śviatara.

"Jany šukajuć lepšaha žyćcia. Davoli ich šmat ŭ Anhlii my bačym. Jany nie vyrakajucca taho, što jany biełarusy, ale ich nia vielmi cikavić biełaruskaje pytańnie. Jość vyniatki, biełarusy, jakija pryjechali ź Biełarusi, heta nie palityčnyja ŭciekačy, pryjechali vučycca ci znajści niejkuju pracu, ale zastalisia biełarusami i chočuć niešta zrabić dla Biełarusi. Jość takija i vielmi cikavyja maładyja ludzi. Ale bolšaść...

Tam utvaryli niejkuju svaju arhanizacyju. Nazyvajecca "Pab", tamu što jany spatkajucca ŭ pabach, pjuć piva i, mahčyma, razmaŭlajuć pa-biełarusku. Na hetym praca kančajecca. (Śmiajecca). Tost pa-biełarusku pramaŭlajuć. (Śmiajecca).

Karespandentka: "Ich šmat?"

Nadsan: "Nia viedaju, ja da hetaj arhanizacyi nie naležu". (Śmiajecca). Być abyjakavym jašče horš, čym nienavidzieć. Kali nia lubiać ci nienavidziać, to jany mohuć źmianicca, bo niešta adčuvajuć, a abyjakavyja heta ŭžo kajuk".

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0