Ryby śpiać značna bolš padobna da ludziej, čym ličyłasia. I navat lubiać dniom padramać

Bolšaść ryb viadzie dzionny ład žyćcia i adpačyvaje pieravažna nočču. Choć u ich niama paviekaŭ, śviatło ŭsio roŭna ŭpłyvaje na ich son. Padčas adpačynku ryby stanoviacca nieruchomymi i horš reahujuć na navakolnyja razdražnialniki. Kali pazbavić ich snu, nastupnaj nočču jany śpiać daŭžej — hetak ža, jak i ludzi. Novaje daśledavańnie, na jakoje źviartaje ŭvahu The New York Times, pakazvaje, nakolki son ryb sapraŭdy padobny da našaha.

Navukoŭcy ź Instytuta bijałahičnaj kibiernietyki Maksa Płanka ŭ Hiermanii nazirali za rybkami danija-reryja (Danio rerio, abo zebrafish) — adnym z asnoŭnych łabaratornych vidaŭ u sučasnaj bijałohii i niejranavucy.

Asablivaść danija ŭ tym, što ŭ pieršyja try tydni žyćcia ich cieła zastajecca prazrystym. Heta dazvalaje niepasredna nazirać za aktyŭnaściu mozhu pry dapamozie kalcyjevaj vizualizacyi — mietadu, jaki pakazvaje, jakija niejrony aktyvujucca ŭ roznyja momanty.

Dla nazirańniaŭ vučonyja vykarystali aŭtamatyzavanuju sistemu mikraskopa i kamiery, jakija mahli samastojna sačyć za rybami ŭ akvaryumie. Sistema adsočvała pavodziny 105 danija padčas płavańnia, palavańnia i snu.

Daśledčyki mahli adnačasova fiksavać ruchi cieła, vačej i pracu mozhu. Heta dapamahło źviazać kankretnyja hrupy niejronaŭ z peŭnymi stanami snu.

Čatyry stany snu

Sočačy za ruchami vačej danija-reryja, navukoŭcy zmahli vyznačyć čatyry roznyja stany snu, blizkija da tych faz snu, jakija navuka apisvaje ŭ čałavieka.

Try z čatyroch stanaŭ prypadajuć na noč i doŭžacca ahułam kala 10 hadzin. Pieršy — i samy hłyboki — charaktaryzujecca nieruchomym, «šklanym» pozirkam. Kali nabližajecca čas abudžeńnia, nadychodzić druhi, lahčejšy stan: vočy rybki patorhvajucca ŭ adzin bok, a potym pavolna viartajucca ŭ centr. U trecim stanie, što nadychodzić bližej da ranicy, abodva voki pavaročvajucca ŭ adzin bok i zastajucca ŭ takim stanoviščy.

Asobnuju cikavaść vyklikaje čaćviorty stan, jaki navukoŭcy źviazvajuć z dzionnaj drymotaj. Na praciahu dnia ryby mohuć upadać u karotkija epizody snu praciahłaściu ad 5 da 10 chvilin.

Niahledziačy na toje, što ŭ hetyja momanty vočy ryby ruchajucca, nibyta jana praciahvaje sačyć za navakollem, mazhavaja aktyŭnaść značna źnižajecca, a razbudzić ryb stanovicca ciažka. Heta pakazvaje, što navat karotkaja dzionnaja drymota ŭ ryb supravadžajecca hłybokim źnižeńniem aktyŭnaści mozhu.

Navukoŭcy adznačajuć, što pryroda snu ŭsio jašče zastajecca adnoj ź vialikich bijałahičnych zahadak. Choć amal usie žyvioły pravodziać značnuju častku žyćcia ŭ śnie, dakładnyja pryčyny i miechanizmy hetaha pracesu vyvučanyja nie da kanca.

Hetaje adkryćcio maje važnaje značeńnie dla fundamientalnaj navuki. Mozh danija-reryja, choć i značna praściejšy za čałaviečy, utrymlivaje padobnyja hienietyčnyja i niejronavyja miechanizmy rehulacyi snu. Vyvučeńnie takich arhanizmaŭ dapamahaje daśledčykam lepš zrazumieć asnoŭnyja miechanizmy snu i toje, jak mozh adnaŭlajecca padčas adpačynku.

Pa słovach aŭtaraŭ, atrymanyja imi vyniki jašče raz pakazvajuć, što navat u adnosna prostych arhanizmaŭ son moža mieć składanuju strukturu, a mnohija jaho miechanizmy akazvajucca značna bolš univiersalnymi, čym mierkavałasia raniej.

• 1
• 0
• 0
• 0
• 1
• 0
• 0
• 0