Aleś Naŭrocki. Vieršy

Aŭtar ź vielmi svojeasablivym paetyčnym hołasam apublikavaŭ svaje novyja vieršy paśla doŭhaha maŭčańnia.

Doktar! Rody novyja prymaj!

Michalinaj kliča

mianie kałhas «Prahres».

Z košykam adnojčy

ja šybuju ŭ les.

Tut bambavozy chmaraj,

pomniu, huli.

Nad čarapami zaraz

huduć čmiali.

Paśpieli arechi,

harać ahni rabin.

I choć by dla paciechi — baravik adzin.

Vaviorka tancuje

uviersie, dzie duby.

Och, niešta nie šancuje

mnie na hryby.

Čamu ja nie ŭ Paryžy?

Navošta hety dub?

I tut pad kiepkaj ryžaj

uhledzieła ja čub.

Malińnik moža śviedčyć:

tam, dzie ŭhreŭsia moch,

jak partyzan-raźviedčyk,

toj čub — Źmitrok — zaloh. Voś by mnie pryvabić

taho pryhažuna.

I ja… zrabiła vyhlad,

što ŭ lesie ja adna.

Skidaju ja abnovu.

Nakryła chustkaj tvar — i u kaściumie Jevy

Łaŭlu pupkom zahar.

Lažu tak. Zaharaju.

A hrudzi — što zvany.

Źmitrok moj padpaŭzaje

i — šuś svaje štany.

Ja šturch jaho rukami,

a jon mianie — ŭ pałon.

I zazvaniŭ zvanami,

i razbudziŭ moj zvon.

Z taje pary zacirku

jeść maju Źmitrok

z farforavaj talerki,

dzie sini abadok.

Dabreńniejšaha muža

upalavała ja.

Jon pracavity duža,

družnaja j siamja.

U chacie zvanočkam — šustraja dačka.

A choča muž synočka,

avoś daść Boh synka!

Niapjuščaj muž parody

i nie hultaj.

Doktar! Rody

novyja prymaj!

Pa śniezie

(1955 hod. Ja, sanfielčar sielskaj balnicy, idu ŭ škołu, kab pravieści z vučniami zaniatki pa

kompleksie HSA — hatoŭ da sanitarnaj abarony).

Małakom bielizna

raźliłasia vakoł.

Vuń biažyć ad humna

ściežki vuzkaje stvoł.

Žuraviel vuń ź viadrom

zachistali viatry.

Vuń hladzić puzyrom

praścina na šnury…

Sanny połaz duhoj

zapaŭzaje ŭ kusty.

U kišeni majoj

dva pakiety-binty.

Z kožnym krokam bližej

moj u škole ŭrok,

biehanina dziaciej

i zazyŭny zvanok.

Ŭ kłas zajdu ja carom.

Buduć viedać usie,

jak ranieńnie bintom

abviazać na nazie,

jak suniać toj ručaj,

što kaliny jarčej

(kab nie trapić u raj) — navuču ja dziaciej.

Vučanica adna

tam jość — Božuchna moj!

Žach navodzić jana

svajoj junaj krasoj.

A krasa — byccam kryk.

Tym ja ŭskrykam žyvu.

Z-za jaje pad ciahnik

sunie chtoś hałavu.

Moj hłyboki uzdych…

Ech, kab ja byŭ nie ja, — my b złavili ŭdvaich

razam ź joj sałaŭja!

Znoŭ ubačyŭ za škłom

jaje tvar — u aknie.

Raśsiakła, by miačom

jana ŭśmieškaj mianie…

O, kab ja byŭ hieroj!

Kab ža ja byŭ nie ja, — my b złavili zimoj

razam ź joj sałaŭja!

Ruža

I

Ja ŭ škołu biahom,

kab paśpieć na ŭrok.

A la škoły — dzietdom

i dziaciej tabunok.

Siarod ich — i JANA,

chto za partaj sa mnoj.

Nie spaźniajusia ja,

raz JANA tut ź dziatvoj.

Sucišaju svoj bieh. Abapiorsia ab voz.

Dalacieŭ JAJE śmiech

ad zžaŭciełych biaroz.

Raźviazaŭsia šnurok

na bacinku JAJE.

Zrobiš krok, a jon skok:

krok zrabić nie daje.

Stan sahnuła JANA.

Svoj partfiel — ubačok.

I rukami dźviuma

chop za toj zavitok.

O ty Božuchna moj!

Jaki byŭ artystyzm!

Jak ža śpina duhoj

nachiliłasia ŭniz!

Tut ja machu nie daŭ.

Moj učynak taki:

ružu vokam sarvaŭ

ź jaje miłaj ščaki.

Mnie biada — paŭbiady:

ja ž z toj ružaj bahač.

Schavaŭ ruku — kudy?

Zdahadajsia ž, čytač!

Zaviazała šnurok.

Pahladzieła kruhom.

I pajšła na ŭrok

paŭz kałodziež ź viadrom.

A za JOJU praź mih

pa liści, pa ahniach,

zataiŭšy svoj dych,

i ja rušyŭ u šlach.

Nios ja torbu. A ŭ joj — knižki, klaksy, piaro,

vint z sarvanaj raźboj

i laza vastryjo.

Mnie dvanaccaty hod.

Pryłaŭčyŭsia čytać:

jak askołki — u rot

znaki-kuli laciać!

Strojnych klonaŭ kastry

lutavali ŭhary.

A na šerym žviry — niby koler zary.

Niby ščaścia zbanok

ŭvieś ja vypiŭ da dna — zaviazała ž šnurok

sprytnym rucham JANA!

Budzie niekali znać,

chto ščaślivy taki.

Udałosia ž sarvać

ružu mnie sa ščaki!

II

Dziacieł dołatam bje,

i dziaŭbie, i dziaŭbie.

Razdrabiŭ cišyniu,

stukam lečyć sasnu.

Adšuhali ahni,

apadajuć na doł.

Duch pryjemny, lasny,

duch smalisty vakoł.

Vadaspady ahnioŭ

z šalaścieńniem — uniz.

O, jak šmat žałudoŭ

choład nočču adhryz!

Chmyz chavaje lisu.

Adćvili vierasy.

Nu j apienak — kasu

zapuskaj i kasi!

Dziacieł dołatam bje,

i dziaŭbie, i dziaŭbie.

Razdrabiŭ cišyniu,

stukam lečyć sasnu.

Baču znoŭ ciabie, les,

tolki ŭ sumnym śviatle.

Pad tvoj kinu navies

dumy-mary svaje.

Ŭčora loh ja nabok

i nie spaŭ dapazna:

zaviazała ž šnurok

na bacinku JANA.

I ja machu nie daŭ.

Moj učynak taki:

ružu vokam sarvaŭ

ź jaje miłaj ščaki.

Dreva, ptuška i źvier!

Znajcie: niby krasu,

tuju ružu ciapier

ja pa lesie niasu!

Dziacieł dołatam bje,

i dziaŭbie, i dziaŭbie.

Razdrabiŭ cišyniu,

stukam lečyć sasnu.

Sumny klin žuraŭloŭ

u błakicie płyvie.

Vadaspady ahnioŭ — na pažuchłaj travie.

Šepčuć liściaŭ ahni,

koluć chmyzu šypy.

I kudy ni zirni — čarapy… čarapy…

Z akružeńnia bajcy

vybivalisia tut.

Niemcy ich — u ščypcy.

«Rus, zdavajsia!», «Kaput!»

A patronaŭ niama,

tolki dziesiać štychoŭ.

……………………

I nie budzie piśma

i praz sotniu hadoŭ.

Dziacieł dołatam bje,

i dziaŭbie, i dziaŭbie,

razdrabiŭ cišyniu,

stukam lečyć sasnu.

Skoknuŭ z klona listok,

dakranuŭsia da pnia.

Vielmi ž sprytna šnurok

zaviazała JANA…

I ja machu nie daŭ.

Moj učynak taki:

ružu vokam sarvaŭ

ź jaje miłaj ščaki.

Nie zavianie paviek

kvietka-ruža maja

Praź niahody i ździek

jaje vyniesu ja.

Z toju ružaj mnie žyć.

Ź joj iści ceły viek.

U hłybiniach dušy

taja ruža paviek!

Dziacieł dołatam bje,

i dziaŭbie, i dziaŭbie,

razdrabiŭ cišyniu,

stukam lečyć sasnu…

26.II.2010 h.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0