Faktyčna, Minsk padtrymlivaje Baku ŭ mahčymaj karabachskaj vajnie. Piša Siarhiej Bohdan.
Faktyčna, Miensk padtrymlivaje Baku ŭ mahčymaj karabahskaj vajnie.
Vydača Azerbajdžanam zusim nie maleńkaha kredytu pamieram 300 miljonaŭ dalaraŭ Minsku stała čarhovym śviedčańniem blizkich adnosinaŭ Miensku i Baku paśla lipieńskaha vizytu biełaruskaha premjera ŭ Azerbajdžan. U druhoj pałovie 2000-ch Azerbajdžan staŭ adnym z asnoŭnych kupcoŭ zbroi ŭ našaj krainie.
Zbližeńnie z Azerbajdžanam – jašče adno śviedčańnie ŭmacavańnia mižnarodnaj samastojnaści biełaruskaj dziaržavy.
Novyja azerbajdžanskija siabry
Jak pryznaje sam biełaruski MZS, supraca z Azerbajdžanam aktyvizavałasia mienavita «ŭ apošnija hady».Sapraŭdy, da siaredziny 2000-ch stasunki z hetaj dziaržavaj zajmali druharadnaje miesca ŭ zamiežnaj palitycy našaj krainy. Pa-pieršaje, Łukašenka nia moh znajści supolnaj movy sa starym Alijevym – dziejačom savieckaj partakratyi, jaki nie ličyŭ biełaruskaha kiraŭnika raŭnioj sabie.
Raniej Miensk, idučy ŭ farvatery zamiežnaj palityki Rasiei, staviŭ na raźvićcio adnosinaŭ z Armenijaj.Tak, Biełaruś z 1993 hodu doŭha ŭtrymlivała na Paŭdniovym Kaŭkazie adzinaje pasolstva – u Jerevanie. I darma što pa ekanamičnaj i palityčnaj metazhodnaści Miensku varta było b adkryć pasolstva ŭ Baku, heta doŭha nie rabiłasia, navat paśla adpaviednaj pastanovy Saŭmina.
Biełaruskaje pradstaŭnictva ŭ «bitym viatrami horadzie» (tak moža pierakładacca nazva Baku) adčyniłasia tolki ŭ 2006 hodzie.Krychu raniej azerbajdžanskaje pradstaŭnictva źjaviłasia ŭ Miensku.
Z małodšym Alijevym, jaki staŭ prezydentam Azerbajdžanu paśla śmierci svajho baćki Hiejdara ŭ 2003 hodzie, uzajeminy ŭ biełaruskaha lidera skłalisia najlepšym čynam. Źmieny ŭ dvuchbakovych dačynieńniach pačalisia paśla ŭspadkavańnia ŭłady ŭ Baku, i ŭžo ŭ 2004 hodzie krainy abmieńvajucca vizytami ŭradavych delehacyjaŭ.
Biełaruś zbočvaje z prarasiejskaha kursu, Łukašenka znachodzić novych siabroŭu asobie nia tolki Juščanki i Saakašvili, ale i Ilchama Alijeva. Z 2006 hodu Biełaruś i Azerbajdžan abmianialisia čatyrma aficyjnymi vizytami na najvyšejšym uzroŭni. U 2008 hodzie tavaraabarot pamiž krainami pierasiahnuŭ 100 miljonaŭ dalaraŭ. Za 2010 hod uzajemny tavarazvarot skłaŭ užo 146,2 miljona dalaraŭ, z dadatnym salda dla Biełarusi.
Mižnarodnyja pazycyi Azerbajdžana ŭmacavalisia ŭ 2000-ch, asabliva paśla zapusku novaha trubapravodu dla kaśpijskaje nafty.Heta istotny momant dla biełaruskaj zamiežnaj palityki: pa-pieršaje, jon dazvalaje biełaruskamu kiraŭnictvu raźličvać na Baku jak na naturalnaha chaŭruśnika suprać Maskvy, pahatoŭ što Azerbajdžan zaŭždy vystupaŭ na baku apanentaŭ Rasiei ŭ postsavieckaj palitycy, staŭšy navat niekali razam z Ukrainaj, Małdovaj, Uzbekistanam i Hruzijaj suzasnavalnikam «anty-SND» -- abjadnańnia HUUAM.
Pa-druhoje,
u pracesie pošukaŭ biełaruskim bokam alternatyŭnaj nafty i asabliva pačatku venesuelskich pastavak biełaruski ŭrad znajšoŭ u Baku vyhadnych partneraŭ.Bolš za toje, varyjant z abmienam venesuelskaj nafty na azerbajdžanskuju dazvoliŭ Biełarusi vybudavać bolš šyrokuju i ŭstojlivuju schiemu naftavych pastavak, darma što pakul niajasnaj stupieni vyhadnaści. Bo Azerbajdžan, biezumoŭna, nia suprać skarystacca z naładžavańnia takim čynam kantaktaŭ z taksama bahataj na naftu Venesuełaj, kab umacavać svajo stanovišča na rynkach nafty i zajmieć zapasnuju kartu ŭ mižnarodna-palityčnaj hulni z tymi ž ZŠA, kali znoŭ paŭstanie pytańnie akupavanych armianami azerbajdžanskich rajonaŭ i Nahornaha Karabahu.
Brazhat biełaruskaj zbroi
I pytańnie hetaje prezydent Alijeŭ sprabuje vyrašać usio bolš nastojliva. Pieramovy ŭ ramkach tak zvanaj «Mienskaj hrupy» ABSE (nazva maje vyklučna farmalny charaktar) užo kolki hadoŭ jak zajšli ŭ tupik. Kiraŭnictva Azerbajdžanu šmatkroć pavialičyła vajskovyja vydatki krainy.
Zrešty, sami azerbajdžancy skieptyčna staviacca da hetaj honki ŭzbrajeńniaŭ. Jak adciemiŭ moj znajomy lejtenant azerbajdžanskaha vojska Turał, «u nas jość vojska, u jakoje ŭkłali miljardy dalaraŭ, ale što z taho, kali ŭ armianaŭ jość Rasieja».
Tym nia mienš, časam zdajecca, što
pytańnie novaj sutyčki pamiž Armenijaj i Azerbajdžanam – heta pytańnie tolki času.Jana ŭžo čynna spryčyniłasia da ŭmacavańnia jaho vajskovaj mahutnaści. Tolki pavodle apublikavanych AAN źviestak, za 2005-2010 hady biełarusy pastavili Baku 6 šturmavikoŭ Su-25, 30 122-milimetrovych buksiravanych haŭbicaŭ D-30, 12 samachodnych haŭbic 2S7 "Pivonia" 203 mm, 60 tankaŭ T-72. Jerevan tolki ŭ 2007 hodzie adnaho razu nabyŭ u Miensku 10 122-milimetrovych buksiravanych haŭbicaŭ D-30. Darečy, cikava, što ŭ ličbach tavarazvarotu hetyja hiešefty vyrazna nie prahladajucca.U novaj armiana-azerbajdžanskaj vajnie Biełaruś faktyčna apynajecca na baku Azerbajdžanu.
Uzajemnaja karyść Miensku j Baku
Biełaruska-azerbajdžanskaje zbližeńnie stała ździejśnienym faktam. Tamu j nia dziva, što azerbajdžanski bok, pobač z Saakašvili, baronić biełaruski režym ad zachodniaje krytyki,jaskravymi prykładami čaho byli pavodziny azerbajdžanskich pradstaŭnikoŭ u PARE ci Eŭraneście. Alijeŭ hatovy vyručyć Łukašenku i hrašyma – usie pamiatajuć, jak biełaruski lider nia tak daŭno terminova pazyčaŭ u Baku hrošy, kab pahasić biełaruskuju zapazyčanaść Rasiei.
Supraca ź Mienskam kaštoŭnaja Azerbajdžanu nie praź niejkija abstraktnyja schiemy, a ź mierkavańniaŭ nacyjanalnych intaresaŭ – najpieršym ź jakich jość vyzvaleńnie “akupavanych ziemlaŭ”.
Padtrymka postsavieckich dziaržavaŭ dla Baku asabliva važnaja na tle taho, što pazycyja šerahu zachodnich dziaržavaŭ pa Karabahu nieadnaznačnaja praz prysutnaść u ich mahutnaha armianskaha łobi (pierš za ŭsio ŭ Francyi i ZŠA). Nielha zabyvać i pra inšyja intaresy azerbajdžanskaha boku ŭ supracy ź Biełaruśsiu – naprykład, pryvatyzacyi biełaruskich pradpryjemstvaŭ.
Supraca z Azerbajdžanam važnaja dla Biełarusi jak dadatkovy ryčah cisku na Maskvu ŭ luboj sytuacyi i pry lubych režymach. Asobna adciemim, što
Azerbajdžan – heta adzin z asnoŭnych varyjantaŭ vychadu Biełarusi i šyrej — Uschodniaje Eŭropy da alternatyŭnych krynicaŭ nafty i hazu,jak kaśpijskaha, tak i blizkaŭschodniaha rehijonaŭ. Zaminaje tamu ciapier nie techničnaja prablema – jakraz infrastruktura ŭ značnaj stupieni isnuje, a palityčnaja – rasiejskaja rašučaść zachavać ułasnuju enerhietyčnuju manapoliju na ŭschodzie Eŭropy i amerykanska-iranski kanflikt, u vyniku jakoha Vašynhton blakuje lubyja prajekty, da jakich maje dačynieńnie iranski režym.
Biełaruś nia maje patreby aficyjna ŭstupać u HUUAM ci inšyja takoha kštałtu chaŭrusy apanentaŭ Maskvy. Jana ŭžo faktyčna znachodzicca ŭ ich šerahach,i tolki ciapierašniaja napružanaść u adnosinach z Zachadam dy chaatyčnaja zamiežnapalityčnaja linija biełaruskaha režymu pieraškadžaje bolš vyraznamu śćvierdžańniu biełaruskaje samastojnaści ad Rasiei.
* * *
Siarhiej Bohdan -- uschodaznaŭca.
Kamientary