Vysnovy niamieckich ekśpiertaŭ pra situacyju ŭ Biełarusi.
Niamieckaja ekanamičnaja hrupa ŭ Biełarusi prezientavała analiz «Umovy viadzieńnia biznesu ŭ Biełarusi: biahučyja tendencyi». Miarkujučy pa acenkach zamiežnych ekśpiertaŭ, ryzyki ŭ biełaruskaj ekanomicy narastajuć.
Najaŭnyja pieradumovy robiać Biełaruś patencyjna cikavym miescam dla inviestycyj, adnak jość istotnyja ryzyki, jakija patrabujuć uliku. Takaja vysnova ŭtrymlivajecca ŭ piśmovaj prezientacyi «Umovy viadzieńnia biznesu ŭ Biełarusi: biahučyja tendencyi», zroblenaj Niamieckaj ekanamičnaj hrupaj u Biełarusi ŭ miežach
«Ježiednievnik» pryvodzić tekst prezientacyi całkam, kab dać zrazumieć, jak aceńvajuć zamiežnyja śpiecyjalisty situacyju ŭ našaj krainie i na jakuju inviestycyjnuju aktyŭnaść biełarusy realna mohuć raźličvać.
Asnoŭnyja pakazčyki
VUP (2010): 54,7 młrd USD
Nasielnictva: 9,48 młn čałaviek
VUP na dušu nasielnictva (2010): 5771 USD
Dla paraŭnańnia: Rasija — 10 437 USD, Ukraina — 3013 USD
Dola pramysłovaj vytvorčaści ŭ VUP: 26,7%; sielskahaspadarčaj vytvorčaści ŭ VUP: 7,4%
Najvažniejšyja handlovyja partniory (tavary i pasłuhi):
— Ekspart: ES%, Rasijskaja Fiederacyja 39%
— Impart: ES 22%, Rasijskaja Fiederacyja 52%
Rejtynhi: Moodys: V3/niehatyŭny (Ukraina: V2/stabilny)
Standard & Poors: V-/niehatyŭny (V + / stabilny)
Ekanamičny rost
U 2005–2008 hadach vysokija tempy rostu ekanomiki byli abumoŭlenyja spryjalnym vonkavym stanoviščam i značnymi datacyjami RF pa cenach na enierhanośbity.
U 2009 hodzie ŭ Biełarusi była adnosna niadrennaja reakcyja na suśvietny kryzis (u tym liku prahrama MVF); tamu abyšłosia biez rezkaha padzieńnia VUP, jak heta adbyłosia ŭ rehijonie ŭ cełym.
U 2010 hodzie vielmi ekspansiŭnaja
U 2011 hodzie praz valutny kryzis imaviernaje adčuvalnaje źnižeńnie tempaŭ rostu ekanomiki.
Acenka: vysokija tempy rostu ŭ minułym, ale ŭ budučyni nie paźbiehnuć ich adčuvalnaha spadu.
Fiskalnaja palityka
Na pieršy pohlad, fiskalnaja palityka kansiervatyŭnaja. Heta značyć, isnuje drobny deficyt, a zbolšaha navat praficyt. Adnak šyrokija, nibyta fiskalnyja miery, naprykład, datavanyja kredyty dziaržaŭnym pradpryjemstvam całkam nieprazrystyja. Akramia taho, doŭh dziaržavy pieravažna ŭ USD, praz što isnujuć vysokija ryzyki, źviazanyja z abmiennym kursam. Tamu devalvacyja (-cyi) 2011 značna pavialičyli abjom pazyčanaści. Važnaj zadačaj źjaŭlajecca stabilizacyja.
Acenka: nieadnaznačnaja, ryzyki rastuć.
Inflacyja
Da 2010 hoda tempy rostu inflacyi vahalisia na ŭzroŭni 10%. U 2011 hodzie valutny kryzis zapuściŭ śpiral devalvacyi i inflacyi. Inflacyja zvyš 60% — admoŭny suśvietny rekord. Tamu važna chutka ŭziać pad kantrol praces inflacyi šlacham uzmacnieńnia žorstkaści hrašovaj palityki: Nacbank padvysiŭ staŭku refinansavańnia da 30%; uzmacnieńnie žorstkaści fiskalnaj palityki i palityki ŭ halinie dachodaŭ; skaračeńnie vydačy kredytaŭ. U advarotnym vypadku ŭźnikaje niebiaśpieka dalejšaj makraekanamičnaj destabilizacyi.
Acenka: admoŭnaja, asnoŭny vyklik dla ekanamičnaj palityki.
Niepasrednyja zamiežnyja inviestycyi (NZI)
U 2005–2006 hadach Biełaruś była «closed stop» (zakrytaj zonaj).
U 2007–2008 hadach naziraŭsia pryrost na fonie «adkryćcia» krainy dla zamiežnych inviestaraŭ. Ale zatym znoŭ u pieryjad suśvietnaha finansavaha kryzisu naziraŭsia spad.
U 2011–2012 hadach prahnazavać raźvićcio situacyi vielmi składana. Nazirajecca ciesnaja suviaź z pryvatyzacyjaj, jakaja pravodzicca vybiralna.
Acenka: patencyjał pakul nie vyčarpany
Aficyjny abmienny kurs i valutnyja reziervy
Tradycyjna ŭ Biełarusi isnuje pryviazka da dalara ZŠA
U studzieni 2009 była praviedzienaja devalvacyja na patrabavańnie MVF jak vynik suśvietnaha finansavaha kryzisu. Z pačatku 2011 hoda ŭ Biełarusi pačaŭsia maštabny valutny kryzis. Devalvacyja na 36% u traŭni nie vyrašyła prablem. Administracyjnyja abmiežavańni viaduć da farmavańnia čornaha rynku.
Ź siaredziny vieraśnia ŭ Biełarusi ŭźnikaje «dvajny kurs». Aficyjny abmienny kurs (pryblizna 5580 USD/BYR) dla peŭnych uhodaŭ; svabodny abmienny kurs (pryblizna 7800 USD/BYR).
Admoŭny momant: małyja reziervy (4,5 młrd USD, pakryćcio impartu prykładna na 6 tydniaŭ).
Acenka: kazać pra zakančeńnie kryzisu zanadta rana
Salda rachunku biahučych apieracyj
Da 2010 hoda adbyvaŭsia imklivy rost salda rachunku biahučych apieracyj da prablemnaha ŭzroŭniu. Takaja situacyja naroŭni sa składanaściami finansavańnia (naprykład, mały abjom NZI) — značnaja pryčyna ciapierašniaha valutnaha kryzisu. Zastajecca spadziavacca, što praviedzienaja devalvacyja i dalejšaje ŭzmacnieńnie žorstkaści hrašovaj i fiskalnaj palityki źniziać deficyt handlovaha bałansu. Adnak ryzyka zaklučajecca ŭ tym, što vysokaja inflacyja znoŭ padarvie ŭzrosłuju kankurentazdolnaść.
Acenka: admoŭnaja, choć apošniaja devalvacyja, vierahodna, daść stanoŭčy efiekt.
Zamiežny doŭh
Značny rost zamiežnaha doŭhu adlustroŭvaje vialiki deficyt biahučaha rachunku. Istotny faktar rostu — dziarždoŭh albo doŭh, zabiaśpiečany dziaržavaj. Devalvacyja prykmietna padvysiła adnosiny pazyčanaści da VUP.
Admoŭny momant: vialiki abjom karotkaterminovych zamiežnych pazykovych abaviazańniaŭ, jakija pieravyšajuć 30%. Heta źjaŭlajecca faktaram ryzyki pry siońniašniaj niaŭstojlivaści hłabalnych finansavych rynkaŭ.
Acenka: tendencyja niehatyŭnaja, rost doŭhu nieabchodna ŭziać pad kantrol.
Paraŭnańnie kryzisaŭ 2009 i 2011 hh.
Padčas hłabalnaha finansavaha kryzisu 2008–2009 hadoŭ prablemy Biełarusi byli vyklikanyja pieravažna vonkavymi faktarami. Siarod ich možna vyłučyć dva asnoŭnyja napramki: padzieńnie pastupleńniaŭ ad ekspartu (źnižeńnie ekspartnych cen i abjomaŭ asnoŭnych ekspartavanych tavaraŭ) i raptoŭnaje spynieńnie prytoku kapitału.
Varta adznačyć chutkuju reakcyju adkaznych asob pa zapusku prahramy
U vyniku admoŭnyja efiekty dla Biełarusi byli słabiejšyja, čym u rehijonie.
Acenka: u cełym pravilnaja reakcyja na kryzis. Zvarot da MVF dapamoh abmiežavać admoŭny ŭpłyŭ suśvietnaha finansavaha kryzisu.
U adroźnieńnie ad kryzisu 2009 hoda ciapierašni valutny kryzis adbyŭsia z unutranych pryčynaŭ, u pryvatnaści, praź vielmi ekspansiŭnuju
Razam z tym, da hetaha času niama paśladoŭnaj prahramy pa pieraadoleńni kryzisu. Robiacca ŭ asnoŭnym adzinočnyja zachady, zbolšaha supiarečlivyja i ŭhruntavanyja na administracyjnym uździejańni.
Padtrymka z boku vonkavych donaraŭ mienšaja, čym čakałasia.
U vyniku ŭstojlivaj stabilizacyi čakać nie davodzicca. Ciapierašniaja ekanamičnaja palityka małapierakanalnaja.
Acenka: u paraŭnańni z kryzisam 2009 hoda pakul jakaść kryzisnaha menedžmentu značna horšaja.
Umovy dla inviestycyj
Dziełavy i inviestycyjny klimat
Z 2008 hoda robiacca zachady pa źnižeńni zarehulavanaści ekanomiki, u tym liku spraščeńnie ŭ śfiery cenaŭtvareńnia i licenzavańnia, skaračeńnie kolkaści padatkaŭ, što vypłačvajucca pradpryjemstvami, palahčeńnie pracedury rehistracyi pradpryjemstvaŭ.
Rejtynh Doing Bisiness 2011 Suśvietnaha banka:
Stanoŭča acenienyja indykatary: Rehistracyja ŭłasnaści (6 miesca), rehistracyja pradpryjemstvaŭ (7), zabiaśpiečańnie vykanańnia kantraktaŭ (12).
Admoŭna acenienyja indykatary: Padatkaabkładańnie (
Prablemnyja momanty: reformy da hetaha času byli chutčej kropkavymi. Aryjentacyja na farmalnaje vykanańnie kryteraŭ rejtynhu, dla dasiahnieńnia mety — «ŭvajści ŭ tryccatku lepšych», pryviała da taho, što asnoŭnyja słabyja miescy zakranuty nie byli. Da hetaha času prytok PZI rasčaroŭvaje. Heta značyć palapšeńnie inviestycyjnaha klimatu nie adbiłasia ŭ źjaŭleńni novych prajektaŭ zamiežnych inviestaraŭ.
Pryniataja ŭ śniežni 2010 hoda Dyrektyva № 4 stała katałoham zachadaŭ pa dalejšym źnižeńni zarehulavanaści. Niekatoryja ź ich pačali realizoŭvacca praz valutny kryzis. Adnak źmienlivaść palityki farmavańnia ekanamičnaha paradku pasialaje niaŭpeŭnienaść u inviestaraŭ.
Acenka: vielmi nieadnaznačnaja.
Ahulnyja ŭmovy viadzieńnia biznesu
Pieravahi Biełarusi: nizkaja zarabotnaja płata pry vysokim uzroŭni prafiesijnaj adukacyi, hieahrafičnaja blizkaść da ŭnutranaha rynku ES, dobryja ŭmovy dostupu na rynak RF (Mytny sajuz), transpartnaja infrastruktura i pramysłovaja baza, jakija zastalisia ŭ adnosna dobrym stanie.
Niedachopy Biełarusi: niahledziačy na zhadanaje palapšeńnie inviestycyjnaha klimatu, zastajecca
Isnujuć ryzyki praz mocnuju zaležnaść ad kanjunktury ŭ Rasii.
Košty na impartavanyja enierhanośbity
Vysnovy
Makraekanamičnaja situacyja
Paśla stanoŭčaha raźvićcia ŭ 2005–2008 hadach i paraŭnalna «miakkaha» kryzisu ŭ 2009 hodzie ŭ 2010 hodzie byli zadadzienyja niapravilnyja aryjentyry ekanamičnaj palityki. Ich nastupstvy — maštabny valutny kryzis, jaki pakul nie ŭdajecca kantralavać u poŭnaj miery.
Stabilizacyja situacyi mahčymaja tolki pry rašučych dziejańniach adkaznych orhanaŭ; spad ŭ 2012 hodzie zdajecca niepaźbiežnym
Umovy dla inviestycyj
Adbyłosia častkovaje palapšeńnie inviestycyjnaha i dziełavoha klimatu, adnak u hetaj śfiery nieabchodna
Najaŭnyja pieradumovy robiać Biełaruś patencyjna cikavym miescam dla inviestycyj, adnak jość istotnyja ryzyki, jakija patrabujuć uliku.
Infarmacyja pa spravie:
Niamieckaja ekanamičnaja hrupa ŭ Biełarusi pracuje z 2003 hoda. Jana viadzie dyjałoh pa pytańniach ekanamičnaj palityki sa skiravanymi na praviadzieńnie reformaŭ pradstaŭnikami biełaruskaha ŭrada. Finansavańnie hrupy ažyćciaŭlajecca Fiederalnym ministerstvam ekanomiki i technałohij u ramkach prahramy Fiederalnaha ŭrada Hiermanii.
Kamientary