Jak my ziemlaka praz akijan z mužčynskim śviatam pavinšavali :)
Biełaruskija apazycyjanery siońnia zrobiać padarožža nia tolki ŭ prastory, ale i ŭ časie. Napačatku 90-ch hetyja heahrafičnyja akaličnaści jašče nia nadta ŭ hałavie byli...
Učora ja raspaviadaŭ, što adnym z maich hidaŭ pa Ńju-Jorku byŭ emihrant Uładzimier Levin, były mienski žurnalist. Niejki čas paśla pierajezdu ŭ ZŠA, napačatku 90-ch, jon dasyłaŭ artykuły ŭ "Narodnuju hazietu" (tuju jašče, epochi Siaredziča).
Adnojčy my sieli ŭ haloš, vyrašyŭšy pavinšavać zaakijanskaha kalehu z mužčynskim śviatam.
U Miensku jaho pamiatali jak vialikaha žartaŭnika. Naprykład, praciahvajučy ruku padčas znajomstva, prezentavaŭ siabie tak:
— Uljanaŭ-Levin!
Zvyčajna vizavi biantežyŭsia. Byli ž savieckija časy, pravadyr suśvietnaha praletaryjatu ličyŭsia śviatym, a tut — taki kaščunny kalambur!
Levin śmiajaŭsia, zadavoleny efektam.
I tolki adnojčy atrymaŭ adekvatny adkaz.
Viciebski žurnalist Siarhiej Butkievič małankava paryravaŭ:
— A ja — Bonč-Butkievič!
(Daviedka dla maładziejšych: byŭ taki paplečnik u Iljiča — Bonč-Brujevič.)
Karaciej, atrymałasia 1:1.
Dyk voś, niejak na pačatku 90-ch my ŭžo z ranicy trochi adznačyli ŭ redakcyi "Narodnaj" 23 lutaha.
Karaciej, usie viasiołyja. Adzin z kalehaŭ, narazajučy na hazecinie sieladziec, natykajecca vokam na dopis Levina.
Milhaje śvietłaja ideja. A davajcie, kaža, pavinšujem kalehu z mužčynskim śviatam! Sahrejem dušu veteranu piara. Bo amerykancy ž nie zdahadajucca...
Niejki erudyt ustaviŭ try hrašy: maŭlaŭ, roźnica ŭ časie, zdajecca, siem hadzinaŭ.
Pravilna, kaža inicyjatar. Razvažym lahična (hety epizod nahadvaŭ scenu ŭ aeraporcie ź "Ironii losu". Pamiatajecie, tam Burkoŭ bliskuča hraje?). Takim čynam, u nas dziesiataja ranicy. Plus siem. Atrymlivajecca 17-ja. Akurat užo niedzie i jon tam čaračku ŭ abied uziaŭ. U humory budzie.
Nabirajem numar, uklučyli hučnuju suviaź, kab usim čutno było.
Paśla dobraha dziesiatku hudkoŭ — sipavaty hołas: "Alo...".
Inicyjatar pačaŭ halokać: tak i tak, vinšujem ad imia kalektyvu i usio takoje!
Paŭza.
Potym:
— Kaniešnie, dziakuj vialiki! Ale, kali ščyra, dyk pajšli b vy z takimi žartačkami...
U adkaz na vinšavańnie z mužčynskim śviatam my pačuli ŭzor surovaj mužčynskaj leksyki.
Potym užo spakajniej zaakijanski surazmoŭca patłumačyŭ:
— U nas ža tut treciaja nočy. Ja padumaŭ, u svajakoŭ u Miensku niejkaje niaščaście...
Z taho dnia ŭ redakcyi ćviorda zasvoili: pry seansach suviazi sa Štatami siem hadzinaŭ treba adymać.
Voś śmiejaciesia, što my zabłytalisia ŭ troch sosnach. Ale ž za časami žaleznaje zasłony Ameryka była jak Mars. Tady i zamiežnyja movy balšyni zdavalisia niepatrebščynaj. Plus, nie zabyvajcie, usie dziubnuli.
Nieŭzabavie ž ja i sam pierakanaŭsia : jak laciš sa Staroha Śvietu ŭ Štaty, čas nibyta zamarudžvaje chadu. Lajner ruchajecca za soncam, i ty dahaniaješ dzień, što sychodzić.
Tak što i biełaruskija apazycyjanery siońnia zrobiać padarožža nia tolki ŭ prastory, ale i ŭ časie.

Na zdymku: la pomnika pakutnikam-imihrantam u Ńju-Jorku.
Fota z archivu aŭtara.
Kamientary