Ź niehłybokaha vadaścioku ŭ Łodzi paŭstanie čystaja raka, z meandrami i sažałkami. A ŭzdoŭž jaje — novyja zialonyja zony adpačynku i plažy. Dziakujučy hetamu palepšycca mikraklimat horadu — abiacajuć navukoŭcy. Vielmi darečy dla Polščy, jakaja znachodzicca na adnym z apošnich miescaŭ u Eŭropie pa kolkaści vady na adnaho žychara.
U Łodzi niama vialikaj raki, bo praz centar horadu prachodzić vodapadzieł, što raździalaje basejny Odry i Visły. Adnak tut biaruć pačatak cełych 18 ručajoŭ. Adzin ź ich — betonnuju kanavu daŭžynioŭ kala 13 km — navukoŭcy i źbirajucca pieraŭtvaryć u raku. Abrany kanał nia mieścicca ni ŭ vodnaj klasie čyścini, u im šmat złučeńniaŭ fosfaru i azotu, naftavytvornych substancyjaŭ, ciažkich metałaŭ i arhaničnych ściokaŭ. Vada ŭ im padčas liŭniaŭ imkliva prybyvaje. U toj čas miascovyja ačyščalnyja zbudavańni nia ŭ stanie ačyścić navalničnyja vody, jakija ściakajuć u jaho razam z kamunalnymi ściokami. Šmat na jakich učastkach kanał zabetanavany, bo kaliści ličyłasia, što dadžavaja vada pavinna jak maha chutčej źniknuć z horadu, kab paźbiehnuć pavodki.
Eksperty śćviardžajuć, što ŭ vyniku ŭzrovień hruntavych vodaŭ źniziŭsia i skłalisia niespryjalnyja ŭmovy dla rostu raślinaŭ. A pakolki ŭ Łodzi brakuje zialonych zonaŭ z vadoj, tam stvaryŭsia niadobry dla ludziej mikraklimat. U horadzie peryjadyčna ŭźnikajuć h.zv. vyspy ciapła, kali ŭ vyniku nahravańnia ścienaŭ i niedachopu cyrkulacyi pavietra temperatura ŭ paraŭnańni z pryharadami pavyšajecca navat na 10‑12 hradusaŭ C. Da taho ž u Łodzi vielmi nizkaja vilhotnaść. Tamu žychary horadu časta chvarejuć na astmu i roznyja alerhii.
‑ My dastaniem raku z betonavych miežaŭ. Uzdoŭž rečyšča ŭźniknie šerah zaharadžalnych rezervuaraŭ. Jany buduć skanstrujavanyja tak, što tyja, jakija znachodziacca ŭ vierchnim ciačeńni buduć u asnoŭnym ačyščać vadu. A tyja, što mieściacca ŭ nižnim, musiać być užo nahetulki čystymi, kab ludzi mahli ŭ ich biaśpiečna kupacca — kaža d‑r Ivona Vahner z Eŭrapiejskaha rehijanalnaha centru ekahidralohii ŭ Łodzi.
Dla ačyščeńnia vady ŭ race, rezervuarach i sažałkach navukoŭcy buduć prymianiać fitatechnalohiju — na bierahach i dnie raki jany pasadziać adpaviednyja raśliny, jakija majuć zdolnaść raskładać naftavytvornyja substancyi i nazapašvać ciažkija metały ŭ svaich tkankach.
Na prajekt Eŭraźviaz vydzieliŭ 600 tys. eŭra. Na jaho realizacyju navukoŭcy majuć čas da 2010 h.
Ciapier čytajuć
«Śvińni zarochkali. Biez vady daŭno nie siadzieli, ja b im adklučyŭ». Azaronak abrynuŭsia na žycharoŭ rajona Lebiadziny24
Kamientary