U paniadziełak a 10:00 ŭ Savieckim sudzie Miensku pačynajecca praces «maładafrontaŭcaŭ». Chto jany, piać abvinavačanych? Jakaja budučynia čakaje Małady Front paśla hetaha pracesu?
U paniadziełak a 10:00 ŭ Savieckim sudzie Miensku pačynajecca praces «maładafrontaŭcaŭ». Chto jany, piać abvinavačanych? Jakaja budučynia čakaje Małady Front paśla hetaha pracesu?
Źmitra Chviedaruka, Barysa Hareckaha, Nastu Pałažanku, Aleha Korbana i Alaksieja Janušeŭskaha vinavaciać u parušeńni art.193 KK «Dziejnaść ad imia niezarehistravanaj arhanizacyi». Im usim ad 16 da 21 hodu. A.Janušeŭskaha na sudzie nia budzie: chłopiec paprasiŭ palityčnaha prytułku ŭ Čechii. Astatnim pahražaje da dvuch hadoŭ turmy. Spravu razhledzić sudździa Rusłan Aniskievič.
Sproby zarehistravać arhanizacyju, sklikańnie ŭstanoŭčaha schodu «MF», kab spynić kryminalny pieraśled, nie dali plonu.
Upieršyniu ŭ najnoŭšaj historyi Biełarusi na łavie padsudnych pa palityčna matyvavanaj spravie apynucca adrazu piaciora. A raniej na «chimijach» i ŭ kalonii apynulisia starejšyja lidery «MF» — Pavał Sieviaryniec, Źmicier Daškievič, Artur Fińkievič. Absurdnyja abvinavačvańni ŭ viciebskich vybuchach i dvuch zabojstvach vystaŭlalisia suprać žodzinskaha «maładafrontaŭca» Paŭła Krasoŭskaha. U dziejnaści ad imia niezarehistravanaj arhanizacyi padazrajuć i niepaŭnaletnich Ivana Šyłu z Salihorsku (jaho ŭžo sprabavali źvinavacić u kradziažy), Jarasłava Hryščeniu z Baranavič. Ich spravy nie dajšli da sudu. Aršanca Sieržuka Huminskaha padazravali ŭ naniasieńni hrafici. Žłobinskaha aktyvista Eduarda Zielankova sudzili, ale sudździa nie adpraviŭ chłopca ŭ turmu, abmiežavaŭsia štrafam.
Ad sakavika 2006 h. pa spravie «Maładoha frontu» prajšli sotni dopytaŭ. Pad «kryminałkaj» chadzili Siaržuk Lisičonak, Siaržuk Hudzilin, Nasta Azarka...
U tym fakcie, što dušać mienavita «Małady front», ničoha dziŭnaha niama. Ułada baicca «MF», jak baicca luboj arhanizacyi biełaruskamoŭnych. Voś čamu faktyčna nie zastałosia biełaruskich hramadzkich abjadnańniaŭ, škołaŭ i vydańniaŭ. Voś čamu napaŭzabaronienaj stała biełaruskaja muzyka.
28 traŭnia pierad sudom paŭstanuć tyja, chto pryjšoŭ u arhanizacyju ŭžo nie za Paŭłam Sieviaryncam, a za Źmitrom Daškievičam, jaki źjaŭlajecca dla ich nieasprečnym aŭtarytetam. Niekatoryja, jak Chviedaruk, upieršyniu ŭbačyli Sieviarynca ŭžo na «chimii». Heta ŭžo treciaje pakaleńnie «MF».
Artur Fińkievič peŭny: navat kali praces skončycca prysudami i turmoj dla siońniašnich lideraŭ «MF», maładziejšyja zojmuć ichnaje miesca. Usie fihuranty kryminalnaj spravy adznačajuć, što «MF» dla ich staŭ sapraŭdnaj škołaj žyćcia. Nia vyklučana, što praz paru hadoŭ u «Małady front» pryjduć maładziony, jakija natchnilisia stojkaściu Chviedaruka ci Pałažanki.
***
ŹMICIER CHVIEDARUK: CHAČU VUČYCCA
Jak i mnostva adnahodkaŭ, Źmicier Chviedaruk pryjšoŭ da biełaruščyny praz dysk hurtu NRM «Try čarapachi», jaki daŭ jamu pasłuchać adnaklaśnik. Z hetaha momantu, kaža, usio i pačałosia. Što praŭda, paśla pačynaje raskazvać pra svaju pieršuju nastaŭnicu Elviru Nieviaroŭskuju. «Biełaruskamoŭnaja žančyna, jakuju paźniej zvolnili sa škoły praz toje, što admoviłasia ŭ svaim kabinecie viešać partret Łukašenki, — kaža Źmicier. — Jana vaziła nas małych na ekskursii ŭ Mir, Niaśviž, Ružany, pa Haradzienščynie. Peŭna, što ŭžo tady jana zakładvała niešta ŭ našy dušy».
Chviedaruk naradziŭsia ŭ Miensku ŭ 1988 h., skončyŭ himnaziju №11, što na vulicy Kalinoŭskaha. Da vośmaj klasy byŭ vydatnikam, paśla staŭ addavać bolš času i ŭvahi tym pradmietami, jakimi najbolš cikaviŭsia.
U «Małady front» pryjšoŭ praz abviestku ŭ «Našaj Nivie», u žniŭni 2005 h. «Patelefanavaŭ, sustreŭsia sa Źmitrom Daškievičam. My ź im parazmaŭlali chvilinaŭ 40, ale jon zahruziŭ mianie tak, što ja zrazumieŭ: «MF» — heta na ŭsio žyćcio». Kaža, što spačatku krychu pabojvaŭsia ŭstupać, bo dumaŭ, što tam usie metanakiravanyja, niepachisnyja, aptymistyčnyja, jak Sieviaryniec. «Ciapier ža «Małady front» dla mianie sapraŭdnaja siamja», — havoryć Źmicier.
Raskazvaje, kali ŭpieršyniu ŭbačyŭ Daškieviča, toj byŭ u strohim kaściumie, tamu na pieršaje pasiedžańnie «MF» Źmicier taksama pryjšoŭ u pinžaku. «Janušeŭski tady navat padumaŭ, što ja hebist, — śmiajecca Chviedaruk. — Paźniej, praŭda, my stali najlepšymi siabrami».
Upieršyniu za kraty Chviedaruk trapiŭ pierad letašnimi vybarami. Dali piać sutak. Siadzieŭ razam ź Jaŭhienam Skrabutanam, Siarhiejem Sałašam, Alesiem Zarambiukom, Barysam Hareckim. Na Akreścina ž upieršyniu hałasavaŭ. Ahułam Chviedaruk užo adsiedzieŭ 33 sutak, u tym liku troje ŭ izalatary KDB u lutym sioleta.
Źmicier škaduje, što letaś pa skančeńni škoły nikudy nie pastupaŭ. Kaža, kali nia trapić u turmu, budzie pastupać u Vilenski pedahahičny. «Zajmacca samaadukacyjaj, kaniečnie, dobra, ale chočacca i niejkaha kantrolu».
Chviedaruk — viernik, ale pakul nia vyznačyŭsia z kanfesijaj. Šmat čytaje — ad Kundery da Karatkieviča i niamieckaj paezii. Zajmaŭsia futbołam, byŭ kapitanam kamandy «Traktar» u svaim uzroście. Chvareje za anhielski «Lidz».
Da mahčymaha prysudu stavicca spakojna, chacia paśla dadaje: «Chočacca jašče trochu pažyć narmalnym, a nie turemnym žyćciom. Mnie ŭsio ž nie 28, jak było Sieviaryncu, i nie 25, jak Daškieviču».
ALAKSIEJ JANUŠEŬSKI: KALI B DALI PAŬHODU...
Alaksiej Janušeŭski pryjšoŭ u «Małady front» u 2004 h., chacia žadańnie dałučycca da arhanizacyi było jašče ŭ 2002. Kaža, heta byŭ jaho pratest suprać taho, što adbyvałasia ŭ krainie — rusifikacyja, parušeńnie pravoŭ čałavieka, palityčna matyvavanyja aryšty i h.d.
Kančatkova paviarnuŭ Alaksieja ŭ nacyjanalny ruch NRM, dakładniej, kancert hurtu ŭ 2001 h. Janušeŭski pryjšoŭ na jaho navat nia viedajučy, što heta za hurt i što za muzyku jon hraje, a vyjšaŭ śviadomym biełarusam. U tym ža 2001-m byŭ pieršy mitynh — Dziady.
Škołu skončyŭ u 2005 h., pastupiŭ u peduniversytet imia Maksima Tanka na biełaruskuju filalohiju. Na pačatku 2006 h. jaho vyklučyli. Letaś znoŭ pastupiŭ u peduniversytet, tolki ŭ Vilenski. Znoŭ na biełaruskuju filalohiju.
Alaksiej havoryć: «MF» dla mianie — heta žyćcio. Była zapavietnaja mara tudy ŭstupić, kali ja byŭ jašče 14-hadovym chłopčykam. Heta vialikaja adkaznaść pierad maimi prodkami, pierad naščadkami, pierad maim narodam».
Liderskich ambicyjaŭ Janušeŭski nia maje, ličyć siabie šarahoŭcam.
Upieršyniu zatrymali Alaksieja na Dzień Voli ŭ 2002 h., kali jon išoŭ pa praspekcie ź bieł-čyrvona-biełym ściaham. Chłopcu było piatnaccać.
Pierad vybarami 2006 h. byŭ padazravanym u kryminalnaj spravie Fińkieviča, adsiadzieŭ za kratami paŭtydnia.
Žyćciovyja kaštoŭnaści vyznačaje nastupnym čynam: Boh — Baćkaŭščyna — siamja. Alaksiej — unijat.
Kaža, kali daviedaŭsia pra kryminalnuju spravu, ničoha asabliva nie adčuŭ. «Nu, skažam, strachu dakładna nie adčuŭ, bo praktyčna byŭ hatovy. Inšaja sprava, što heta było davoli niečakana, ja j dasiul nia vieru, što ŭłady zmohuć asudzić stolki moładzi», — kaža Alaksiej.
24 krasavika A.Janušeŭski zdoleŭ vyjechać ź Biełarusi. Jechaŭ praz Rasieju, Ukrainu, Polšču. Prykładna tym samym šlacham, jak Aleś Kazakoŭ i Źmicier Zubro.
Ciapier Alaksiej žyvie ŭ Prazie ŭ baćki, jaki tam pracuje. Praŭda, najbližejšym časam daviadziecca pierasialicca ŭ internat dla ŭciekačoŭ — heta nieabchodnaja ŭmova, kab atrymać u Čechii prytułak. U vypadku, kali jaho sprava ŭ Biełarusi skončycca štrafam ci ŭmoŭnym pakarańniem, Janušeŭski źbirajecca viarnucca na Radzimu.
Alaksiej kaža, što rašeńnie pra ŭcioki davałasia ciažka, chacia i z razumieńniem, što inšaha vyjścia niama. «Źjechaŭ nie praź siabie, ja nie źbirajusia apraŭdvacca, źjechaŭ praz «Małady front». Bo ŭ turmie ja rabić toje, što ja rablu tut, nia mieŭ by mahčymaści. Chacia, kali b mnie, naprykład, skazali, što atrymaju dakładna šeść miesiacaŭ, ja b zastaŭsia. Ciapier sprava idzie pra toje, kab uratavać arhanizacyju, tamu j źjechaŭ. Funkcyi, jakija ja vykonvaŭ u Biełarusi, całkam vykonvaju i tut», — kaža Janušeŭski.
ALEH KORBAN: KANDYDAT U PALITYKI
Aleh Korban naradziŭsia 4 lutaha 1985 h. u Miensku. Jon starejšy za ŭsich tych, chto 28 traŭnia paŭstanie pierad sudom. U 2000 h. Aleh upieršyniu paŭdzielničaŭ u vuličnaj akcyi apazycyi — «Maršy Svabody?2», tam ža ŭpieršyniu pačuŭ pieśni NRM, mienavita hetyja padziei najbolš paŭpłyvali na Aleha. Paśla hetaha jon paŭsiul pačaŭ razmaŭlać pa?biełarusku.
U «Małady front» Aleh Korban taksama pryjšoŭ raniej za astatnich — uvosień 2000 h., akurat napiaredadni parlamenckich vybaraŭ. «Ja pryjšoŭ va ŭpravu BNF, dzie pabačyŭ Sieviarynca, — kaža Korban. — Skazaŭ, što voś ja chaču dapamahać «Maładomu frontu». Sieviaryniec tady tak natchniŭ mianie svaimi pramovami, što bolej ni pra jakuju inšuju arhanizacyju dumać nie chaciełasia».
Paśla skančeńnia siaredniaj škoły, Aleh pastupiŭ u mašynabudaŭničy licej, skončyŭ jaho. Letam 2004 h. pastupiŭ na zavočnaje adździaleńnie jurydyčnaha fakultetu Mižnarodnaha humanitarnaha ekanamičnaha instytutu. Aleh kaža, što ŭ tyja hady mienš aktyŭna braŭ udzieł u dziejnaści «MF», u pieršuju čarhu praz vučobu. U lutym 2006 h. Korbana vyklučyli z VNU za aktyŭny ŭdzieł u pieradvybarnaj kampanii. Za niekalki dzion da hetaha jon byŭ asudžany na 10 sutak aryštu. Ahułam Korban adsiedzieŭ za kratami 49 sutak.
Pracavaŭ na mienskim zavodzie šaścierniaŭ, adkul byŭ zvolnieny praź cisk KDB na kiraŭnictva. Sioleta ŭ studzieni ŭdzielničaŭ u vybarach u miascovyja saviety, pa mienskaj 23-j Rafijeŭskaj akruzie, dzie zaniaŭ druhoje miesca z troch, nabraŭšy 12,5% hałasoŭ.
Siarod chobi Aleha — turyzm, jon abjeździŭ pałovu Biełarusi. Byŭ bahata dzie i ŭ Eŭropie. Jon jašče nia ličyć siabie sapraŭdnym palitykam, a tolki «kandydatam u palityki». Razam z tym adznačaje, što ŭ budučyni chacieŭ by zajmacca jakraz palitykaj.
U sakaviku 2006 h. na Korbana ŭžo zavodzili kryminalnuju spravu za dziejnaść ad imia niezarehistravanaj arhanizacyi, ale spynili. Aleh miarkuje, što tak ułada papiaredžvała moładź, kab taja spyniała zmahańnie. Nie atrymałasia, tamu sprava i dajšła da sudu. Korban ličyć, što niekaha z «maładafrontaŭcaŭ» abaviazkova pasadziać. Adnosna siabie prahnazuje, što atrymaje paŭhodu turmy.
NASTA PAŁAŽANKA: ŽANČYNIE MIESCA Ŭ PALITYCY
Nasta Pałažanka naradziłasia 2 žniŭnia 1990 h., jana adzinaja niapoŭnahadovaja siarod fihurantaŭ kryminalnaje spravy. Pałažanka jašče vučycca ŭ škole, u dziasiataj klasie.
Nasta kaža, što šlach da biełaruščyny najpierš prachodziŭ praz samavychavańnie. Čytańnie biełaruskich knižak, słuchańnie piesień biełaruskich hurtoŭ. Ułasna ŭ «Małady front» Nasta trapiła ŭvosień 2004 h., paśla śviatkavańnia ŭhodak Aršanskaj bitvy. «Tam my sustrelisia z chłopcami z «Maładoha frontu», jakija i pryviali nas u arhanizacyju, — kaža Nasta. — Nas pryjšło try dziaŭčyny, na siońnia zastałasia ja adna. Tady «MF» padavaŭsia mnie nie da kanca zrazumiełaj arhanizacyjaj: ci to niejki klub amataraŭ biełaruščyny, ci to sapraŭdnaja palityčnaja partyja. Ja vielmi ŭdziačnaja Źmitru Daškieviču za majo dalejšaje znachodžańnie ŭ «MF», bo kali ja niešta nie razumieła, Źmicier zaŭsiody ciarpliva mnie tłumačyŭ». Uvohule, dla Pałažanki Daškievič — heta prykład ščyraści ŭ palitycy i žyćci.
Nasta miarkuje, što mienavita žančyna zdolnaja prynieści novuju płyń u biełaruskuju palityku, začapić paspalitaha hramadzianina. Kaža, što da kryminalnaj spravy navat nia dumała, što ŭsurjoz moža zaniacca palitykaj, ciapier nie vyklučaje takoj mahčymaści. Što praŭda, siabie ŭ roli budučaj prezydentki Biełarusi nie razhladaje.
«U «Maładym froncie» ja zrazumieła, što tut majo miesca, što heta maja siamja, — havoryć Nasta. — Ja vielmi zadavolenaja, što niekali pryjšła siudy. Hałoŭnaja naša zadača — vychavańnie moładzi, praca ź ludźmi».
Pałažanka raskazvaje, što jaje i Chviedaruka paličyli niavartymi ŭdziełu ŭ budučym Kanhresie. «Našy kandydatury navat nie razhladalisia, — kaža jana. — Što ž, peŭna, jość bolš hodnyja ludzi». Nasta miarkuje, što niešta ŭ palityčnym žyćci krainy moža źmianić tolki vulica, a jaje hałoŭnaja zadača nie stajać zboku, a dapamahčy hetym pracesam.
Raniej Pałažanka aktyŭna zajmałasia muzykaj, była vakalistkaj u rok-hurcie. Ciapier praz hramadzkuju dziejnaść času na muzyku nie zastajecca.
Nasta havoryć, kali zaviali kryminalnuju spravu, žadańnia ŭsio kinuć i zaniacca svaim žyćciom nie było. Naadvarot, tady jana zrazumieła, što nazad darohi niama. «Mienavita ciapier ja, jak nikoli raniej, adčuvaju, što takoje ludzkaja salidarnaść, padtrymka blizkich i siabroŭ». Pry kancy razmovy dziaŭčyna dadaje: «Kali jany pieraśledujuć mienavita nas, značyć, sapraŭdy nas bajacca».
BARYS HARECKI: NIA VIERU Ŭ TURMU
Barys Harecki ŭžo druhi raz znachodzicca pad kryminalnaj spravaj za dziejnaść ad imia niezarehistravanaj arhanizacyi. Pieršaja sprava była zaviedzienaja adrazu pa vybarach 2006 h., ale ŭvosień jaje spynili. Jak vyśvietliłasia, tolki dla taho, kab zavieści znoŭ.
Barys pryjšoŭ u «Małady front» u 2001 h., 14-hadovym chłopcam, akurat pierad «Čarnobylskim Šlacham». U tym samym hodzie była pieršaja palityčnaja kampanija «Vybiraj», ź jakoj Barys abjeździŭ pałovu Biełarusi.
Niekatory čas Barys pracavaŭ na Červieńskim rynku razam sa Źmitrom Daškievičam i Arturam Fińkievičam. Tam u ich była nievialikaja firma, jakaja handlavała kavaj i harbataj. Hałoŭnaj asablivaściu firmy była biełaruskaja mova. Prykładna z času ŭładkavańnia na hetu pracu Barys pačaŭ paŭsiul razmaŭlać pa-biełarusku. Firma spyniła svaju pracu tolki paśla taho, jak pasadzili Daškieviča.
U 2001 h. Harecki prajšoŭ specyjalnyja kursy i staŭ dy-džejem Adradžeńnia. Heta paznavalnaja viktaryna dla školnikaŭ i studentaŭ — hałoŭnaje chobi Barysa na dalejšyja hady. Harecki kaža, što viktaryny pravodziacca i ciapier. «Nastaŭniki pa-raniejšamu kličuć u škoły, navat viedajučy, što ryzykujuć pracaj», — kaža Barys. Dva razy na tydzień Harecki chodzić u carkvu, jon pratestant.
Paśla škoły B.Harecki pastupiŭ u politechničny kaledž. Barys maje matematyčny skład myśleńnia, u škołach ulubionymi pradmietami byli matematyka i fizyka. Havoryć, što mienavita prychilnaść da hetych pradmietaŭ časam dapamahaje ŭ palitycy.
Z kaledžu Harecki byŭ adličany napiaredadni vybaraŭ za ŭdzieł u akcyjach pratestu. Letam 2006 h. paśla šmatlikich pierakanańniaŭ Barys źjechaŭ pa adukacyjnaj prahramie Kalinoŭskaha ŭ Polšču. Vučyŭsia na fakultecie infarmatyki Biełastockaha ŭniversytetu. Sioleta viarnuŭsia nazad u Biełaruś, bo «zrazumieŭ, što pracavać treba tut, asabliva kali na siabroŭ pačaŭsia kryminalny cisk».
Harecki taksama adznačaje, što «MF» dla jaho — vialikaja siamja. Ciapier Barys pracuje ŭ štabie Alaksandra Milinkieviča, jon chacieŭ by ŭ «Maładym froncie» zajmacca mienavita palityčnym składnikam. Harecki kaža, što naleta na parlamenckich vybarach «MF» zmoža zakryć pałovu vybarčych akruhaŭ.
Jon vieryć, što nia trapić u turmu, zastaniecca na voli. «Strachu niama nijakaha», — kaža chłopiec.
Kamientary