Baraćba statystaŭ (“Prajekt dziesiacihodździa” nadzvyčaj vyhadny dla Biełarusi, ale šancaŭ na jahonuju realizacyju vobmal)

Baraćba statystaŭ

“Prajekt dziesiacihodździa” nadzvyčaj vyhadny dla Biełarusi, ale šancaŭ na jahonuju realizacyju vobmal

U spravie pabudovy hazapravodu intaresy Biełarusi i Ŭkrainy sutyknulisia. Kožnaja kraina choča, kab novaja truba pralahła na jaje terytoryi. Intaresy Kijeva abaraniaje Varšava, jakaja bačyć u hetym stratehičnuju karyść. Pra Ŭkrainu dbajuć taksama Złučanyja Štaty Ameryki. Z Polščaj i ZŠA musiać ličycca i na zachadzie, i na ŭschodzie Eŭropy.

Miensku paviedamiła Maskva, i na vybar, jaki buduć rabić investary, h.zn. Berlin, Paryž i Rym, jon nijak upłyvać nia moža. Zusim nia moža, tamu što hety vybar budzie rabicca nie ŭ Maskvie, jakaja sama staić z praciahnutaj rukoj, a investarami. Pahatoŭ tamu, što łukašenkaŭski Miensk razhladajecca ŭ śviecie jak niesamastojny subjekt palityki. My chočam, kab “prajekt dziesiacihodździa” ŭzbahaciŭ nas, ale navat nia volnyja padać svaje arhumenty “za”.

Ale i Ŭkraina nahadvaje ŭ hetaj sprečcy chutčej biaśsilnaha naziralnika, bo na šali moža pakłaści tolki svaju hieapalityčnuju važnaść.

Vybar šlachu, jakim projdzie hazapravod, urešcie budzie zaležać ad taho, jakuju krainu – Ukrajnu ci Biełaruś – investary paličać bolš stabilnym partneram.

Rasieja nazyvaje Ŭkrainu nienadziejnym supolnikam, spasyłajučysia na kradziažy hazu, jakimi peryjadyčna zajmalisia nad Dniaprom u krytyčnyja dla ŭkrainskaj haspadarki momanty. Hałoŭny arhument Rasiei – ubohaje ekanamičnaje stanovišča našaj paŭdniovaj susiedki, jakoje, pierakonvajuć jany, zaŭždy budzie vymušać kijeŭskija ŭłady iści na machinacyi. “Nijakich kapryzaŭ z boku Polščy i Ŭkrainy być nie pavinna!” – z čysta maskoŭskaj prastečaj zajaviŭ u Paryžy vice-ministar zamiežnych spravaŭ Rasiei Ivan Ivanoŭ. U jakaści kostki Rasieja kidaje Polščy jaje častku dachodaŭ ad ekspluatacyi hazapravodu, a Ŭkrainie – zakaz na vytvorčaść trubaŭ. Polskija dachody składuć niekalki socień miljonaŭ dalaraŭ (vice-premjer Polščy Je.Štejnhof nazvaŭ pryviedzienuju U.Pucinym ličbu 900 miljonaŭ “nierealnaj”).

Polšča kateharyčna suprać vybaru ŭ partnery Biełarusi, kiravanaj niedemakratyčnym, niaŭstojlivym i zaležnym ad Rasiei režymam. Siarod jaje arhumentaŭ – nielehitymnaść mienskich orhanaŭ ułady, rašeńni jakich nia majuć poŭnaj siły, jurydyčnaja svavola łukašenkaŭskaj administracyi i jaje niepradkazalnaść, a taksama dramatyčnaja sytuacyja z pravami čałavieka i nacyjanalnych hrup, jakaja stvaraje hlebu dla “hazapravodnaha teraryzmu”, što ŭžo prajaviŭsia ŭ 1997 hodzie, kali nieviadomaje “Biełaruskaje Vyzvolnaje Vojska” vysadziła ŭ pavietra hazavuju trubu pad Vuzdoju.

Adnak resurs polskaje niazhody abmiežavany: Rasieja šantažuje palakaŭ perspektyvaj pabudovy truby ŭ abchod Polščy pa Bałtyjskim mory, a Polščy vielmi važna, kab hazapravod prajšoŭ pa jaje terytoryi. Z rasiejskaha durnoha hazu skarystać chočuć usie. “Ničoha pra nas biaz nas!” – patrabuje Varšava. Jana choča mieć nie daradčy, a vyrašalny hołas u hetaj spravie.

Biełarusy siadziać i maŭčać: jak by nie na našaj ziamli maje pralehčy hazapravod. Voś sapraŭdnaja vaha łukašenkaŭskaje Biełarusi na mižnarodnaj arenie – nul.

Ukraincy kažuć, što bałtyjski varyjant – čysty blef. Hrošaj na jaho nia stanie i ŭ eŭrapiejcaŭ, nia tolki što ŭ “Hazpromu”. Zrešty, u Kijevie ŭvažajuć, što i biełaruska-polska-słavacki hazapravod — blef. Pabudova jaho kaštavała b strašnych hrošaj, tady jak ukrainskija tranzytnyja hazapravody i najbujniejšyja ŭ Eŭropie halickija hazaschoviščy vykarystoŭvajucca siońnia tolki na 70% prapusknoj mahutnaści dyj lohka paddajucca madernizacyi. Usia hetaja šumicha nakont kradziažoŭ uźniataja, ličyć ukrainski palitolah Aleh Soskin, kab z dapamohaj eŭrapiejskich krainaŭ dabicca ad Kijeva maksymalnych sastupak u spravie płaty za tranzyt, a ŭ ideale – uvohule zmusić Kijeŭ pieradać svaje hazapravody va ŭłasnaść “Hazpromu”. Ci, kali nie “Hazpromu”, dyk uskosna kantralavanym im zachodnieeŭrapiejskim kampanijam.

Kijeŭ, abciažarany hazavymi zapazyčanaściami i pastaŭleny ŭ tupik, hatovy harantavać, što bolš nijakich kradziažoŭ nia budzie. Najlepšaj harantyjaj hetamu byŭ by ŭdzieł “Hazpromu” ŭ kiravańni ŭkrainskaj hazapravodnaj systemaj, padmacavany pieradačaj rasiejcam niekantrolnaha pakietu akcyj ukrainskich hazavych kampanij. Tady b, uvažajuć u Kijevie, razmovy pra kradziažy ścichli b, inakš “Hazpromu” pryjšłosia b pryznać, što jon sam u siabie kradzie. A pieradać ukrainskija hazapravody ŭva ŭłasnaść “Hazpromu” ŭ Kijevie admaŭlajucca. Dyj ZŠA nikoli na heta nie pahadzilisia b.

Pikantnaść sytuacyi jašče i ŭ tym, što, jak možna zdahadacca pa tych śviedčańniach, jakija pratačylisia ŭ presu, kradziažy ažyćciaŭlalisia ź lohkaj ruki Kramla. A dachody ad prodažu “skamuniždžanaha” paliva išli nia tolki ŭ kišeni kijeŭskich prydziaržaŭnych aliharchaŭ, ale pieradusim u “čornuju kasu” maskoŭskich hazavikoŭ i ŭradoŭcaŭ, abranych za hrošy hazavikoŭ.

Usio heta prymušaje mocna zasumniavacca ŭ tym, što Biełarusi sapraŭdy śviecić udzieł u “prajekcie dziesiacihodździa”. A my ŭžo byli pakvapilisia, što na durnia staniem žyć “udvaja lepiej”.

Zrešty, ci papłyvuć hrošy za tranzyt u biełaruskuju dziaržaŭnuju skarbonku, navat kali haz pabiažyć pa našych piasočkach? Dumaju, šancaŭ vycyhanić ich u Biełarusi nie našmat bolš, čym u niejkaj Smalenskaj vobłaści. Słabaść siońniašniaj biełaruskaj ułady – voś pryčyna. U najlepšym vypadku nam śpišuć daŭhi, jakich my tak i tak nia mieli b, čym viarnuć. Tak što nijakija pryvałaŭskija miljony zaŭtra ŭ Biełaruś nie paciakuć. Chiba što Biełaruskamu Vyzvolnamu Vojsku budzie dzie raźmiacca…

Usio ž vyhada Biełarusi ad budaŭnictva hazapravodu na budučyniu była b nieasprečnaja.

Ekanamičnaja: trubu budujuć adzin raz, a karystajucca dziesiacihodździami. I ci dumała, ci znała savieckaja Ŭkraina, što savieckaja akupacyja pakinie joj nabytak, kaštaŭniejšy za vuhal Danbasu?

I hieapalityčnaja: rezka pavysicca zacikaŭlenaść Zachadu ŭ našaj krainie i stabilnaści ŭ joj. A.Łukašenka naŭrad ci moža raźličvać na ŭmacavańnie svaich pazycyj z pabudovaj novaje truby. Kali tolki jon nie zadumaŭ kulbitu ŭ svajoj palitycy.

Vyhada budzie, kali staniem paŭnavartasnaju nacyjaj i dziaržavaju, jakaja budzie rasparadžacca svaim bahaćciem.

Barys Tumar