Niejak tak stałasia, što nichto dahetul nia daŭ adkazu na hetaje pytańnie, dyj, zdajecca, nie zadavaŭ jaho. Ad kahości ja pačuŭ, što aŭtarami treciaje Ŭstaŭnaje hramaty Rady BNR źjaŭlajucca tyja asoby, jakija padpisali jaje, — narodnyja sakratary Jazep Varonka, Kanstancin Jezavitaŭ, Ivan Sierada, Tamaš Hryb, Leanard Zajac, Jafim Bialevič, Piotra Kračeŭski, Arkadź Smolič, Piełahieja Badunova, A.Karač.
Miž tym sami narodnyja sakratary ŭ aŭtary nie prasilisia. Usie, chto bačyŭ Hramatu ci jaje kopiju (naprykład, u 16-m tomie «Biełaruskaje encyklapedyi»), mohuć pierakanacca, što paśla tekstu Aktu 25 Sakavika na druhoj staroncy nadrukavana prypiska: «Hetu Ŭstaŭnuju Hramatu Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki prymajem i podpisami abiacajem spaŭniać usie varunki, jakija akt hety patrabuje, i pravodzić ich u žyćcio». A paśla prypiski iduć podpisy siabroŭ Narodnaha Sakrataryjatu.
Miž tym u kožnaha dakumentu majecca aŭtar abo (inšy raz) suaŭtary jaho prajektu («ryby», «kaściaku»). Nie mahli ž hetyja dzieviać narodnych sakrataroŭ kalektyvam, choram składać prajekt. Tym bolš što ludzi zasiadali 12 hadzin zapar i niechta ź ich moh vielmi stamicca. A vynikam 12-hadzinnaha pasiadžeńnia, jak śviedčyć Anton Łuckievič, była karotkaja pastanova: «Rada Biełaruskaj Narodnaj Respubliki abviaščaje Respubliku niezaležnaj i vydaje stasoŭnuju ŭstaŭnuju hramatu». Ale hramaty jašče nie było.
(Prašu ŭličvać takija akaličnaści. Tekst pastanovy — sensam adnolkavy — u artykule «Niezaležnaja Biełaruś» («Homan», 3 krasavika 1918 h.) i va ŭspaminach «25 marca» («Naša dumka», 25 sakavika 1921 h.) pieradajecca trochi adroznymi słovami. U artykule havorycca, što Rada zasiadała z 5 hadzin viečara 24 sakavika da 5 hadzin ranicy 25 sakavika, a va ŭspaminach — što z 6 hadzin da 6 hadzin. Hetaje razychodžańnie tłumačycca tym, što ŭ pieršym vypadku padajecca siarednieeŭrapiejski čas. Mienavita hety čas byŭ ahavorany ŭ zaprašeńni siabram Rady na pasiadžeńnie, jakoje nadrukavana ŭ 1-m tomie «Archivaŭ BNR» Siarhieja Šupy. Dalej u artykule i ŭspaminach adroźnieńnie pamiž siarednieeŭrapiejskim i mienskim časam nie pravodzicca).
Poŭny varyjant artukułu čytajcie ŭ papiarovaj i pdf-versii haety "Naša Niva"
Ciapier čytajuć
«Biada, na vialiki žal, užo stupaje na paroh Siniavokaj». Ultymatum Zialenskaha Łukašenku: što budzie dalej?68
Kamientary