Грамадства77

Вундэркінды з глыбінкі Улад і Жэнік хочуць стаць вынаходнікамі. Але без настаўнікаў і камп'ютараў у іх амаль няма шанцаў

Шасцікласнік Улад з Лельчыц хоча вынайсці машыну часу, каб сустрэцца з татам — бацька загінуў, калі яму было ўсяго два гады. Хлопчык вывучае праграмаванне, новыя ідэі успыхваюць у яго галаве, калі ён слухае музыку. Але спецыяльнага класа з новым абсталяваннем і тэхналогіямі ў яго школе пакуль няма. Пяцікласніку Жэніку з Барысаўскага раёна пашанцавала крыху больш. Ён таксама вельмі здольны. Займаецца матэматыкай з дзевяцікласнікамі, ані трохі ім не саступае. І ўжо два месяцы вывучае робататэхніку. А яшчэ Жэнька марыць стаць нобелеўскім лаўрэатам! Платформа «Імёны» запускаюць збор сродкаў на працу праекта «STEM-адукацыя ў рэгіёнах». Яго сутнасць — адкрываць у аддаленых школах Беларусі спецыяльныя класы, у якіх здольныя дзеці атрымаюць магчымасць вучыцца высокім тэхналогіям. А таленавітыя настаўнікі, якім праект дапаможа павысіць кваліфікацыю, — магчымасць прафесійна развівацца і з радасцю хадзіць на працу.

Трэба зрабіць так, каб дзеці і настаўнікі палюбілі школу

Абрэвіятура STEM расшыфроўваецца як Science (натуральныя навукі), Technology (тэхналогіі), Еngineering (інжынерыя) і Мathematics (матэматыка). У хлопцаў, якім пашчасціць займацца ў такіх класах, будзе магчымасць вывучаць сучасныя тэхналогіі цікава і займальна. Яны навучацца пісаць праграмы, ствараць сайты і прыкладанні, канструяваць робатаў, выкарыстоўваючы веды законаў дакладных навук: фізікі, матэматыкі, хіміі, біялогіі. Гэта павысіць цікавасць школьнікаў да навук, іх агульны ўзровень ведаў, а яшчэ дасць матывацыю выбраць тэхнічную спецыяльнасць у перспектыве.

Нягледзячы на талент, дзецям з глыбінкі сёння сапраўды нашмат складаней увасабляць свае мары і дамагацца мэтаў, чым аднагодкам з буйных гарадоў. Сучасных тэхнічных гурткоў у маленькіх гарадах і мястэчках няма, а калі б і былі, у бацькоў часта няма лішніх грошай на хобі дзяцей.

Вось, напрыклад, Жэнік Шашукоў з пасёлка Лошніцы Барысаўскага раёна разам з іншымі вучнямі ўжо займаецца робататэхнікай і праграмаваннем. Таму што дабрачынцы адкрылі спецыяльны клас і далі дзіцяці магчымасць вучыцца з азартам. Раней Жэнік і ўявіць сабе не мог, што будзе канструяваць робатаў. А зараз можа выкарыстоўваць веды па фізіцы і матэматыцы, атрыманыя з падручнікаў, на практыцы. А вось яго аднагодак Улад Баравы, як і іншыя хлопчыкі і дзяўчынкі з Лельчыцкай школы, пакуль толькі марыць, што ў іх таксама з'явіцца STEM-клас.

STEM-класы — гэта магчымасць не толькі для таленавітых дзяцей, але і для іх таленавітых педагогаў павысіць кваліфікацыю, укараніць новыя тэхналогіі ў навучанне. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Праект «STEM-адукацыя ў рэгіёнах» дае шанец таленавітым школьнікам з вёсак і невялікіх гарадкоў не толькі марыць пра будучыню, але і змяніць яе да лепшага — для сябе і для Беларусі. Беларусь называюць IT-краінай, але балы на цэнтралізаваным тэсціраванні па дакладных навуках з кожным годам усё горшыя. Калі нічога не змяняць, праз некалькі гадоў няма каму будзе паступаць у нашы тэхнічныя ВНУ і няма каго будзе браць на працу праграмістам. Каб гэтага не дапусціць, каб падтрымаць таленавітых дзяцей і педагогаў, з'явіўся праект «STEM-адукацыя ў рэгіёнах». Ініцыятарам стала Асацыяцыя вядомых айцішнікаў «Адукацыя для будучыні».

Разам з вамі, нашымі чытачамі, мы хочам сабраць сродкі на новы клас у сярэдняй школе №1 горада Лельчыцы. Гэта невялікае мястэчка на Гомельшчыне з насельніцтвам крыху больш за 11 тысяч чалавек. Раён з'яўляецца адным з найбольш пацярпелых ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС. Менавіта тут жыве наш першы герой — Улад Баравы.

«Хачу пабудаваць машыну часу, каб вярнуць тату»

Улад перайшоў у школу №1 толькі ў студзені, раней ён вучыўся ў гімназіі, але адчуваў сябе там вельмі некамфортна. Дзеці яго дражнілі, ён адчуваў сябе ізгоем. Уладу 11 гадоў, няшчасны выпадак з яго бацькам адбыўся дзевяць гадоў таму. Пасля смерці таты хлапчук жыве з мамай і не можа пахваліцца перад іншымі дзецьмі ні модным адзеннем, ні супернаварочанымі гаджэтамі. Ён даўно нічога не просіць — ведае, што ёй цяжка вылучыць грошы з малога бюджэту на дарагія цацкі. Мама працуе адміністратарам у невялікай мясцовай гасцініцы, зарплаты хапае на ежу і вопратку. А Дзед Мароз — гэта казка для маленькіх. Уладзік даўно пра гэта здагадваўся.

Толькі аднойчы ён папрасіў у мамы тэлефон з відэакамерай і здолеў падлавіць момант, калі яна хавала падарунак пад ёлку.

Шасцікласнік Улад Баравы — адзін з самых здольных вучняў Лельчыцкай школы №1. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Улад ведае, што мара пра машыну часу — з разраду неажыццяўляльных, але калі ён кажа пра гэта, яго вочы загараюцца:

— Ёсць тры варыянты. Першы — зрабіць яе з нейкай машыны. Другі — як нерухомы аб'ект, куды можна зайсці і телепартануцца. І трэці — зрабіць нешта накшталт шматразовага тэлепорта… Ведаеце ТАРДЗІС? Такая машына часу і касмічны карабель з брытанскага тэлесерыяла «Доктар Хто».

Мама захапленні сына падтрымлівае і ганарыцца яго поспехамі. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Улад любіць фільм «Назад у будучыню», а аўдыёкніжку Жуль Верна «Дваццаць тысяч лье пад вадой» праслухаў за адзін вечар, немагчыма было адарваць. Калі перайшоў у новую школу, адразу пайшоў на факультатыў «Асновы праграмавання», які арганізавала ініцыятыўная настаўніца інфарматыкі Святлана Мешчанка.

Разумнае, думаючае, захопленае дзіця, але ідзе на кантакт толькі з тымі, каму давярае, — гавораць пра Улада настаўнікі ў школе. Калі з'явіўся факультатыў, Улад так пагрузіўся ў новы сусвет, што хутка распрацаваў уласную гульню!

— Мая гульня называецца Survival, што значыць у перакладзе з ангельскага «выжыванне», — хлопец дэманструе распрацаваную гульню: пстрыкае па клавіятуры, у гледачоў ёсць магчымасць бачыць праекцыю на вялікім экране. — Яна зроблена ў анлайн-рэдактары. У афлайн моцна падвісае.

Улад можа гадзінамі калупацца ў праграме, удасканальваючы сваю гульню. Да ўрокаў праграмавання на Youtube ставіцца скептычна:

Улад — разважлівы хлопец. Па тым, як ён распавядае аб сваёй гульні, відаць, што стараецца прадумаць усе деталі. Фота: Надзея Бужан, Імёны

— Калі ты думаеш сам, а не ідзеш па чыёй-сьці інструкцыі, дык прынамсі запамінаеш тое, што надумаў.

Scratch ён асвоіў менавіта так, новыя ідэі ўспыхваюць ў яго ў галаве, калі ён слухае музыку ў тэлефоне па дарозе дадому.

Жыццё Улада, як распавядае сам хлопчык, — гэта школа, а потым дом, дзе ён кожны дзень толькі і робіць, што ўдасканальвае сваю гульню. Падказаць і навучыць няма каму. Аднаго ўрока інфарматыкі недастаткова. Эксперыментуе Улад сам. Раней яшчэ хадзіў у мясцовы Дом піянераў, але і там да высокіх тэхналогій далёка.

— Як праходзіць мой дзень? Ну… урокаў звычайна 5-7. Факультатыў па інфарматыцы па панядзелках. Потым дадому іду. Потым ўрокі, дамашняя работа. Вясной-летам яшчэ з агародам дапамагаю маме. А зімой c сябрам, які жыве праз дарогу, гуляем разам у камп'ютары. Прыдумляю я вельмі шмат і мне ўсё роўна, дзе я знаходжуся. Я магу ісці па вуліцы і прыдумаць: «О! Трэба гэта тэрмінова дадаць у сваю гульню!», і паскараюся дадому. На хаду прыдумляю! Калі нешта не хоча працаваць, прашу настаўніцу па панядзелках на гуртку, каб дапамагла.

Улад распавядае: «Дома працую над гульнёй, але ў школе настаўнік ёсць, які можа падказаць. Дома самому даводзіцца ўсё рабіць. У школе вялікі калектыў, калі чагосьці не ведаеш, можна спытаць у суседа, а дома атрымліваецца толькі метадам тыка». Фота: Надзея Бужан, Імёны

- Ніякіх адукацыйных цэнтраў і студый развіцця ў Лельчыцах няма, — кажа Святлана Мешчанка. — А калі б і з'явіліся, то хутка зачыніліся б: у бацькоў няма на гэта грошай. Калі прыходзіш да бацькоў і прапануеш запісаць дзіця ў гурток, першае пытанне: «А колькі гэта каштуе?» Знайсці добрую працу ў горадзе праблема, тут толькі дзве школы, гімназія, дзіцячая школа мастацтваў і лякарня. Яшчэ некалькі невялікіх магазінаў і «Еўраопт».

У суседскай вёсцы Глушкавічы ёсць завод друзу, але на ім працуюць мясцовыя жыхары. У цэнтры творчасці — бясплатныя гурткі бісерапляцення і мяккай цацкі. Гэта добра для пачатковай школы, а ўжо з пятага класа дзецям у Лельчыцах зусім няма чым заняцца.

Раней у школе было толькі некалькі старых камп'ютараў, на якіх проста немагчыма было нічому вучыцца. Дзякуючы ініцыятыўнасці настаўніцы, у школе з'явіліся і больш сучасныя камп'ютары, і гурток для юных праграмістаў. Яна вельмі гарыць сваёй справай і сапраўды любіць сваіх вучняў. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Сама Святлана Мешчанка прыйшла ў школу №1 два гады таму: ёй заўсёды было цікава далучаць вучняў да свайго прадмету, перадаваць ім веды. Праўда, спачатку настаўніца была збянтэжаная: яе прадмет быў амаль нікому не цікавы. Ну, акрамя Улада. Здаецца, яны абое больш за ўсіх і чакаюць заняткаў (два разы на тыдзень — факультатыў і стандартны занятак па раскладзе), каб паспрабаваць на камп'ютары хоць што-небудзь «вынайсці».

— Відаць было, што раней ніхто не надаваў інфарматыцы асаблівай увагі. Затое дырэктарка тут суперская! Яна падтрымала ўсе мае пачынанні, і ўжо ў верасні мы стварылі ў школе аб'яднанне па інтарэсах.

Дзеці з Лельчыцкай школы, вучні Светланы. Фота: Надзея Бужан, Імёны

У гуртках, якія вядзе Святлана Мешчанка, займаецца 75 дзяцей. Праўда, доўгі час не было нават нармальных камп'ютараў. Адна старызна. Ініцыятыўная настаўніца звярнулася па дапамогу ў кампанію EPAM Systems. Кампанія дапамагла. Хлопцы разам з педагогам былі шчаслівыя! На камп'ютарах, якія не завісаюць, у таленавітага Улада з'явілася хаця б першая магчымасць пазнаёміцца са Scratch — праграмай, што дапамагае вывучыць асновы праграмавання.

— У нас вельмі таленавітыя дзеці, — упэўненая настаўнік. — За гэты школьны год ужо заваявалі два міжнародныя дыпломы. Нядаўна прывезлі першае месца з Масквы: прымалі ўдзел у міжнародным конкурсе праектна-даследчых работ школьнікаў, студэнтаў і педагогаў «Прызма». Пазнаёміліся і пагутарылі з дзецьмі з інавацыйнага цэнтра «Сколкава».

Зараз у школе ўжо тры педагогі з сертыфікатамі, якія дазваляюць выкладаць робататэхніку: Святлана Мешчанка, настаўнік інфарматыкі Аляксей Свірыдаў і выкладчыца замежных моў Анжаліка Маркевіч. Яшчэ некалькі педагогаў збіраюцца прайсці адмысловае навучанне. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Святлана і Улад мараць, каб у іх школе з'явіўся STEM-клас. Тэхніка ў школе не абнаўлялася да гэтага 15 гадоў!

Развівацца вельмі хочацца, а магчымасці набыць робаканструктары і новую тэхніку, якая таксама вельмі патрэбна, — пакуль няма.

На гуртку па інфарматыцы хлопцы з Лельчыцкай школы доўгі час займаліся на вельмі старой тэхніцы, на якой, як кажа настаўніца, проста немагчыма нічому навучыцца. На зімовых вакацыях хлопцы з Лельчыц пабывалі на STEM-фэсце ў Мінску. «Там хлопцы ўпершыню ўбачылі на свае вочы робатаў. Зразумелі, што можна не толькі праграмаваць ў камп'ютары, але і запраграмаваць прыладу, якое будзе выконваць твае каманды не на маніторы, а ў рэальнасці. Бачылі б вы, як у іх вочы загарэліся!» — успамінае іх настаўніца Святлана Мешчанка. Фота: Надзея Бужан, Імёны

STEM-клас, пра які мараць ў гэтай школе хлопцы і Святлана, — гэта сапраўды шмат магчымасцяў. Бярэм навуковую праблему, напрыклад, экалагічную, і вырашаем яе з дапамогай дакладных навук. Дзеці вучацца шукаць рашэнне самі. Была б магчымасць!

— Вось, напрыклад, ёсць вятрак. Прыходзіць настаўнік на ўрок і кажа: «Дзеці, ёсць брудныя віды выпрацоўкі энергіі (атамная, вугальная электрастанцыі), а ёсць чыстыя (сонца, вецер)». І распавядае ім пра гэты вятрак, як ён круціць лопасцямі, і выпрацоўваецца энергія. На гэтую чвэрць у нас задача такая: мы зробім мадэль такога ветрака, ад якога вы зможаце падзарадзіць мабільны тэлефон. І настаўнік тлумачыць, як круцяцца лопасці, як зрабіць так, каб яны круціліся пры мінімальным ветры, — распавядае кіраўнік праекта STEM-адукацыя ў рэгіёнах Аляксандр Хоміч. — Дзеці вывучаюць геаграфію (ружу вятроў), выкарыстоўваюць матэматыку (вылічэнні), фізіку (электрычнасць, магнітная шпулька). Яны ўсё гэта вывучылі, і зараз вятрак трэба сабраць. Школьнікі выпілоўваюць або друкуюць на 3D-друкарцы дэталі, робяць з канструктараў электрычную аснову і прыпайваюць у канцы USB-уваход. Гэта значыць дзіця не ведае ні што такое сервапрывад, ні што такое шасцярэнька, ні як перадаць кручэнне ад лопасці да шпулькі. Дзеці вывучаюць гэта праз робатаў, якіх іх вучаць праграмаваць — у рэжыме рэальнага часу. А потым ужо змогуць прыходзіць да такіх праектаў, як гэты вятрак.

«Прыгоды рыцара Яўгена»: вундэркінд Жэнька з Лошніцы

Пяцікласнік Жэнік Шашукоў з Уладам не знаёмы. Хлопчыкі жывуць у розных гарадах. Жэнік — з пасёлка Лошніцы Барысаўскага раёна. Аб'ядноўвае хлопцаў тое, што і Жэня па-вар'яцку хоча стаць вынаходнікам. Магчымасцяў вучыцца высокім тэхналогіям у яго таксама доўга не было. А зараз ёсць! У Лошніцкай гімназіі STEM-клас ужо дзейнічае, яго адкрылі ў красавіку гэтага года ў сценах гімназічнага інтэрната. Тут жывуць вучні з аддаленых вёсак.

STEM-клас адрозніваецца ад школьных кабінетаў, якія мы прывыклі бачыць у школах. Фота: Надзея Бужан, Імёны

STEM-клас адрозніваецца ад школьных кабінетаў, якія мы прывыклі бачыць. Памяшканне было цалкам пераабсталявана, тут з'явілася камп'ютарная мэбля і неабходнае «начынне» — дзесяць наўтбукаў, дзесяць робаканструктараў і вялікі дэманстрацыйны экран. Настаўнікі прайшлі перападрыхтоўку ў БДПУ імя. М.Танка. Павышэнне кваліфікацыі — абавязковая частка праекта.

У кабінеце яшчэ цягне слабы, але выразны пах фарбы. Першае, што чуюць вучні ад настаўнікаў: «Вымыць рукі!» Дэталі робаканструктара праходзяць праз мноства рук і павінны быць чыстымі, каб праслужыць як мага даўжэй. Працоўны шум. Хлопцы грукочуць дэталькамі, у голас абмяркоўваюць пастаўленую задачу. На звычайных ўроках такой творчай атмасферы не бывае.

У Лошніцкай школе Жэніка падтрымліваюць і дзеці, і педагогі. Пасля заняткаў у школе ён ужо звыкла крочыць дадому да бабулі і дзядулі, яны жывуць зусім побач з гімназіяй. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Жэнік са шматдзетнай сям'і, у яго ёсць старэйшая сястра і малодшы брат, мама выхоўвае дзяцей адна. Сястра Крысціна скончыла гэтую ж гімназію два гады таму. Цяпер ёй 19, вывучае бухулік ў сельгасакадэміі ў Горках. Браціку Кірылу чатыры гады. Маці працуе на пілараме ў Барысаве. Калі яна выходзіць у начную змену, за малодшымі дзецьмі глядзяць бабулі.

Жэнік паступіў у Лошніцкую гімназію ў верасні па выніках уступных іспытаў. Неардынарны, думае па-даросламу, глядзіць далёка наперад, валодае лагічным складам розуму, упэўнены ў сабе, але «зорнасці» няма — так характарызуюць яго настаўнікі. Любыя школьныя прадметы? Жэнік упэўнена пералічвае: матэматыка, фізіка, хімія…

— Стоп, але ж фізікі і хіміі ў пятым класе яшчэ няма?!

— Я бяру падручнікі ў бібліятэцы. Мне даюць, — тлумачыць Жэнька і усміхаецца ва ўвесь рот.

У школе, адкуль ён прыйшоў, з яго здзекаваліся аднакласнікі, не разумеючы і не падзяляючы яго цягу да вучобы.

— Як яны з цябе здзекаваліся?

Женька падымае галаву і глядзіць проста ў вочы. У яго адкрыты круглы твар.

— Ну… Проста білі, — нарэшце адказвае ён, паціснуўшы плячыма.

Жэнік Шашукоў — сапраўдны вундэркінд! Школьны падручнік па матэматыцы за пяты клас рашыў за тыдзень. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Святлана Казыра выкладае у Жэніка матэматыку. Узгадвае, што не паспеў скончыцца першы школьны тыдзень, як вучань падышоў да яе і сказаў, што ўжо праштудзіраваў увесь падручнік, ёсць толькі пара цікавых задачак, якія ён хацеў бы з ёй абмеркаваць.

— Такі вучань вылучаецца з агульнай масы, - кажа Святлана Валер'еўна. — Яго адрознівае азарт, велізарная цяга да ведаў. Вядома, займацца разам з класам яму нецікава. Рыхтуючыся да ўроку, я зараз заўсёды абдумваю асобныя заданні для Жэніка. Галоўнае — не пагасіць яго запал, падтрымаць захопленасць. У лютым ён разам з дзевяцікласнікамі пачаў ездзіць у Мінск і займацца матэматыкай ў ЮНІ-цэнтр на базе факультэта прыкладной матэматыкі і інфарматыкі БДУ.

На ўроку па робататэхніцы ў Лошніцкай школе. Фота: Надзея Бужан, Імёны

На алімпіядах Жэньку ўжо пазнаюць. Ён умее не толькі правільна рашаць задачы, але і пісьменна, разгорнута абгрунтаваць сваё рашэнне.

З вуснаў пяцікласніка даволі нязвыкла чуць «піфагоравы тройкі лікаў», «трывіяльны» і гэтак далей. Настаўнікі з іншых школ ходзяць паглядзець на яго, як на дзіва. Праграму Scratch ён ужо засвоіў.

І сёння, пакуль равеснікі на занятках даведаюцца, чым растравая графіка адрозніваецца ад вектарнай, Жэнька працуе па сваёй праграме.

Школьнікі на занятках у STEM-класе. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Жэнік паказвае на экране адну са сваіх гульняў — яна называецца «Прыгоды рыцара Яўгена». У гульні 11 узроўняў, ёсць бонусы і ворагі, трэба дайсці да апошняга ўзроўню і выратаваць цудоўную прынцэсу.

— Жэнік інтэлектуальна далёка наперадзе аднагодкаў, але эмацыйна яшчэ дзіця, цяжка перажывае няўдачы. Яму яшчэ трэба будзе зразумець, што няўдача — гэта не правал, гэта проста яшчэ адна прыступка, якая вядзе ўверх, - кажа намесніца дырэктара па вучэбна-метадычнай рабоце Лілія Дзерваед.

Калі ў гімназіі адкрыўся STEM-клас Жэнька стаў акрылены. Нават пасля ўрокаў імчыць дадому, дзе яго ўжо чакаюць бабуля з дзядулем і… камп'ютар.

Бабуля Жэніка перажывае, што ён шмат часу праводзіць за камп'ютарам. Унук тлумачыць, што там ён даведваецца шмат новага, а не проста праседжвае гадзіны. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Адкрываецца старонка праграмы Scratch, і Жэнік спяшаецца растлумачыць:

— Гэта пародыя на гульню «Расліны супраць зомбі». Мой гонар!

— Не выгнаць на вуліцу! — скардзіцца бабуля. — Але характар у яго! Упарты! Як ён вырашыў, так і будзе. Я яго ўсё ўгаворваю — ідзі пабегай на вуліцы, як усе дзеці бегаюць.

— Я не люблю бегаць, — цвёрда кажа Жэнік. — Я прывык ўсяго дабівацца розумам.

Першая гульня ў Жэніка ўжо гатовая, але ён працягвае яе ўдасканальваць. Фота: Надзея Бужан, Імёны

У кватэры смачна пахне смажанай бульбай. Дзед глядзіць тэлевізар: на экране разгортваюцца баталіі тэніснага турніру «Ралан Гарос». Валерый Іванавіч гучна наракае на пройгрыш Вікторыі Азаранкі, бабуля Тамара Сяргееўна кліча ўнука абедаць.

А Жэнік тым часам ужо бяжыць у пакой. Да камп'ютара! А яшчэ Жэнік любіць малодшага браціка і, калі з ім сустракаецца, вучыць матэматыцы. Кірыле, нагадаем, усяго чатыры гады.

— Ён ужо ўмее лічыць да ста! Я вучу яго выконваць найпростыя матэматычныя дзеянні — складаць, адымаць… Дзяліць і памнажаць ў яго пакуль не атрымліваецца. Мне падабаецца тлумачыць іншым тое, што ім незразумела. Можа быць, я стану настаўнікам… Але больш за ўсё на свеце мне хочацца стаць нобелеўскім лаўрэатам, — прызнаецца разумны чалавек Жэнік. — Я яшчэ падвучуся і што-небудзь цікавае вынайду.

Юлія Саматыга — дырэктар Лошніцкай гімназіі. Фота: Надзея Бужан, Імёны

STEM-класа ў Лошніцкай школе не было б без дырэктаркі Юліі Саматыга. Разам з калегамі яна разумее, што сучасным дзецям патрэбныя сучасныя методыкі навучання. Толькі так з імі можна навучыцца гаварыць з імі на адной мове.

— Гэта несправядліва, што ў хлопцаў з сельскай мясцовасці менш магчымасцяў, чым у дзяцей з буйных гарадоў! — кажа дырэктарка Юлія Саматыга. Яна прааналізавала дадзеныя аб паступленні за некалькі гадоў і прыйшла да высновы, што больш за 60% выпускнікоў гімназіі выбіраюць тэхнічныя ВНУ і звязваюць сваю будучую кар'еру з тэхнічнымі спецыяльнасцямі і IT.

Для таго, каб настаўнікі маглі выкладаць у STEM-класах, ім трэба прайсці курсы павышэння кваліфікацыі ў БДПУ імя. М.Танка. Аплачвае курсы сама Асацыяцыя. Там настаўнікі на практыцы вучацца працаваць на 3D-друкарцы, раздрукоўваць аб'ёмныя дэталі, вывучаюць наборы робататэхнікі для дзяцей розных узростаў. Такія курсы павышэння кваліфікацыі настаўнікі Лошніцкай гімназіі з радасцю і велізарным натхненнем прайшлі.

— Настаўнікі хочуць, каб дзеці сядзелі як слупкі. Нават маладыя спецыялісты прыходзяць у школу з такімі запытамі. Але з сучаснымі дзецьмі такія метады не спрацоўваюць! Google ў тэлефоне можа адказаць на ўсе пытанні. Важна не завучванне, а ўменне задаваць пытанні, аналізаваць, шукаць адказы самастойна, — кажа намесніца дырэктара Лілія Дзерваед.

Спачатку, прызнаюцца педагогі гімназіі, нават яны даволі цьмяна ўяўлялі сабе, што такое робататэхніка і якія магчымасці STEM-адукацыя дае школьнікам. Пасля размовы з аўтарамі праекта туман разышоўся.

Трэба проста імкнуцца да лепшага і нічога не баяцца. Нават змяняць спецыялізацыю. Настаўніца музыкі Ірына Мітрофаненкава, напрыклад, прайшла перападрыхтоўку, атрымала сертыфікат выкладчыка робататэхнікі і цяпер выкладае ў гімназіі інфарматыку. Акрамя заняткаў па робататэхніцы, яна вядзе ў школе факультатыў «Камп'ютар і музыка», на якім вучыць школьнікаў музычнай аранжыроўцы.

Мы шмат чаго не ведаем, але трэба вучыцца

Сваімі сіламі Асацыяцыя «Адукацыя для будучыні» ужо адкрыла першыя STEM-класы не толькі ў дзвюх школах Барысава і Барысаўскага раёна. У бліжэйшы час адкрыюць яшчэ два класы ў Брэсцкай вобласці. Ва ўжо адкрытых STEM-класах ужо займаецца каля 300 школьнікаў! Вялікая мара аўтараў праекта - каб такі клас з'явіўся наогул у кожнай беларускай школе. Але рэсурсы адной грамадскай арганізацыі ўсё адно абмежаваныя.

Для таго, каб праект ахапіў як мага больш абласцей і населеных пунктаў, збор запускаюць «Імёны». Мы таксама будзем збіраць сродкі на адкрыццё STEM-класаў.

За «Імёнамі» — Гомельшчына. Лельчыцы — першы горад, дзе мы будзем збіраць ахвяраванні на працу STEM-класа.

Школа №1. Лельчыцы. Гэта невялікае мястэчка ў Гомельскай вобласці з насельніцтвам крыху больш за 11 тысяч чалавек. Раён з'яўляецца адным з найбольш пацярпелых ад Чарнобыльскай АЭС. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Адзін з тых, хто сёння актыўна падтрымлівае праект, — паспяховы IT-бізнэсмэн Дзмітрый Гурскі. Дзмітрый — партнёр венчурнага фонду Haxus, заснавальнік кампаніі-распрацоўніка мабільных дадаткаў Ideanomix Digital, сузаснавальнік выдавецтва «Айдыёнамікс». Сярод яго праектаў — стварэнне дадатку Flo, які дапамагае жанчынам сачыць за рэпрадуктыўным здароўем. Актыўная аўдыторыя набліжаецца да двух мільёнаў карыстальнікаў у месяц. Дзмітрый таксама ўдзельнічаў ад беларускага боку ў пагадненні па куплі Facebook праекта MSQRD.

— Мы з братам выраслі ў вельмі беднай сям'і. У нас не было бацькі. Маці працавала бібліятэкарам. Гэта было ў 90-я. І я памятаю, як цалкам выпадковыя падзеі паўплывалі на наш лёс, — кажа Дзмітрый. — Цяпер мы таксама хочам стаць крыніцай такіх падзей для іншых. Каб людзі не былі закладнікамі свайго паходжання і атрымалі шанец у жыцці. Важна даць шанец тым, у каго гэтых шанцаў мала праз тое, што яны не знаходзяцца ў патрэбным месцы ў патрэбны час у патрэбнай сям'і.

Чаму STEM-адукацыя? Яна найбольш моцна ўплывае на нашу канкурэнтаздольнасць ў будучыні. Я назіраў, якія людзі становяцца спецыялістамі сусветнага ўзроўню. Праглядаецца адзін і той жа алгарытм. Гэта людзі, якія заканчвалі факультэт прыкладной матэматыкі БДУ, Ліцэй БДУ, пару элітных школ у Беларусі, займаліся з таленавітымі энтузіястамі. То бок такая абмежаваная колькасць кропак, адкуль зыходзяць веды. Іх няшмат. Гэта можна разгайдаць і падтрымаць. У райцэнтрах ёсць школы з добрай базай. Адтуль потым паступаюць і на ФПМ, і ў Ліцэй БДУ. А там, дзе такога няма, дзе ў бацькоў няма грошай на рэпетытараў, чалавек трапляе ў пастку ад нараджэння і не падымаецца вышэй.

«У нашым грамадстве трэба развіваць культуру не толькі атрымліваць ад грамадства, але і вяртаць», — кажа Дзмітрый Гурскі. Фота са старонкі Дзмітрыя ў Facebook

Два месяцы работы STEM-класа ў Лошніцкай гімназіі — невялікі тэрмін, каб падводзіць вынікі. Але ўжо ёсць чым ганарыцца: 26-27 траўня хлопцы, якія наведваюць факультатыў па робататэхніцы, прынялі ўдзел у VI Мінскім адкрытым робатурніры і ўвайшлі ў дзясятку ў катэгорыі Hello, robot.

— У былых калгасах заробкі ў людзей нізкія, не ўсе бацькі могуць купіць свайму дзіцяці камп'ютар, — пацвярджае дырэктар сельскай гімназіі Юлія Саматыга. - Многія хлопцы могуць папрацаваць на камп'ютарах толькі ў сценах школы.

Напрыклад, дзевяцікласнік Андрэй расце ў няпоўнай сям'і, камп'ютара дома няма. Сямікласніца Каця са шматдзетнай сям'і, яна выдатніца, пераможца алімпіяд, але дома займацца за камп'ютарам у яе магчымасці няма. Сям'я жыве ў інтэрнаце, у дзяўчынкі няма сваёй прасторы.

Лілія Дзерваед, намеснік дырэктара Лошніцкай гімназіі, дадае: сучасная адукацыйная сістэма не гатовая да выклікаў часу. Таму трэба мяняцца самім. Вучыцца. Шукаць новыя магчымасці.

Дзеці чакаюць новыя тэхналогіі ў школах! Фота: Надзея Бужан, Імёны

Як вы можаце дапамагчы

Усяго сёлета плануецца адкрыць дзесяць такіх класаў у розных школах Беларусі. Для таго, каб у Лельчыцах адкрыўся STEM-клас, неабходна сабраць 19 683 рублі. Грошы пойдуць на абсталяванне класа: камп'ютары і наборы для робататэхнікі. Тры настаўнікі школы ўжо прайшлі курсы павышэння кваліфікацыі за сродкі Асацыяцыі і гатовыя прыступіць да працы. Займацца ў новым STEM-класе змогуць 40 дзяцей.

А пакуль у Лельчыцкай школе клас выглядае вось так. Фота: Надзея Бужан, Імёны

Падтрымаць Улада Баравога і іншых таленавітых хлопчыкаў і дзяўчынак з школы, зрабіць так, каб у Святланы Мешчанка з'явілася магчымасць рабіць заняткі цікавымі, можна ТУТ. Ужо сабрана 37% патрэбнай сумы.

Каментары7

Той самы масажыст расказаў, навошта здымаў голых кліентак2

Той самы масажыст расказаў, навошта здымаў голых кліентак

Усе навіны →
Усе навіны

У Мінску 1 і 2 кастрычніка будуць перакрываць рух. Спіс вуліц1

У Малінаўцы прадалі платную паркоўку на аўтарынку— цана ўражвае

Кіраўніка аддзела Support Desk Technologies асудзілі на пяць гадоў калоніі — меркавана, за данаты на падтрымку Украіны6

У Эстоніі мужчына ўзламаў чужую кватэру, каб забраць свайго ката1

Apple абнавіла спадарожнікавыя здымкі Мінска. Цяпер гэта самыя свежыя касмічныя здымкі сталіцы2

Паўднёвакарэйская разведка расказала пра здароўе Кім Чэн Ына2

Крышціяну Раналду завяршыў кар'еру ў зборнай Партугаліі?

Тураўскія каменныя крыжы, якія нібыта прыплылі з Кіева, мабыць, паставілі пры Канстанціне Астрожскім5

У «Мінсктрансе» расказалі, колькі ў Мінску штомесяц ловяць зайцаў5

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Той самы масажыст расказаў, навошта здымаў голых кліентак2

Той самы масажыст расказаў, навошта здымаў голых кліентак

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць