Vorah narodu

Rasiejskija ŭłady nienavidziać nia stolki teror i terarystaŭ, kolki žurnalistaŭ, jakija navažvajucca raskazvać praŭdu ab jaho pryčynach.

Histeryja pa-rasiejsku

Dyplamatyčny skandał pamiž Biełaruśsiu j Polščaj nia vyklikaŭ naležnaj uvahi ŭ Rasiei ni ŚMI, ni MZS, da jakoha sprabavała apelavać Varšava. Zatrymka z pryjezdam u Miensk novaha rasiejskaha pasła Ajackava, vykazvańni jakoha nie spadabalisia Łukašenku, taksama nia vyklikała kamentaraŭ rasiejskich aficyjnych asobaŭ. Nu a tema biełaruskich źnikłych bolšaść rasiejskich mas-medyja nie cikavić daŭno…

Interviju na amerykanskim telekanale AVS, jakoje Šamil Basajeŭ daŭ karespandentu rasiejskaj słužby «Radyjo Svaboda» Andreju Babickamu ŭ načnym etery, vy-klikała hnieŭnuju reakcyju rasiejskaha zamiežnapalityčnaha viedamstva ŭ formie admysłovaj zajavy. U piatnicu 29 lipienia bolšaja častka hałoŭnaj infarmacyjnaj prahramy kanału RTR «Viestki» była pryśviečana asudžeńniu pakazu interviju terarysta.

Zdavałasia b, adsutnaść reakcyi Maskvy na nieeŭrapiejskija pavodziny partnera ŭ dačynieńni da Polščy i amal histeryčnaja reakcyja na źjaŭleńnie ŭ amerykanskim teleetery Basajeva možna kali nie apraŭdać, to zrazumieć. Prynamsi, na heta raźličvali arhanizatary prapahandysckaj kampanii, jakuju adrazu padchapili biełaruskija aficyjnyja ŚMI. Basajevu prypisvajecca arhanizacyja mnohich teraktaŭ — u tym liku zachop teatru na Dubroŭcy ŭ Maskvie i Biesłan, dzie ŭ vyniku šturmu zachoplenaj vajaŭnikami škoły zahinuli 330 čałaviek, u tym liku 186 dziaciej. A.Babicki, karespandent radyjo «Svaboda» ŭ Prazie, takim čynam adrazu pieratvaryŭsia ŭ niesumlennaha žurnalista, zdradnika dy pamahataha terarystaŭ.

Bojaź praŭdy

Praŭda, pierakanaŭčymi dokazami datyčnaści Basajeva da złačynstva ŭ Biesłanie rasiejskaja prakuratura dy inšyja orhany ŭłady siabie nie abciažarvajuć. Jany spasyłajucca na… terarysta Nurpašy Kułajeva, jaki ciapier adzin adkazvaje ŭ sudzie za ŭsio, što adbyłosia ŭ hetym asiecinskim miastečku amal hod tamu. A havoračy pra Babickaha, rasiejskija kalehi niejak usie razam zabylisia na toje, što niekalkimi hadami raniej — zadoŭha da Dubroŭki j Biesłanu — FSB učyniła sapraŭdnuju pravakacyju suprać žurnalista. Spačatku abviaścili, byccam «čekisty» vyzvalili Babickaha z ruk «čačenskich bandytaŭ», a potym — byccam jon źnik pry tajamničych akaličnaściach. Tym časam jaho «prasavali» ŭ lahiery dla ŭciekačoŭ, trymali jaho dy jahonuju siamju pad strašennym psychalahičnym ciskam. I tolki rezkija pratesty zamiežnych žurnalistaŭ i palitykaŭ vymusili rasiejskija ŭłady vypuścić karespandenta na volu… Tady za svajho karespandenta zastupiłasia kiraŭnictva radyjo «Svaboda», dla jakoha Babicki rabiŭ repartažy, pačynajučy ź pieršaj čačenskaj vajny. Ciapierašniaje interviju, zapisanaje ŭ harach Kaŭkazu, kiraŭnictva radyjo ŭ eter vydać nie navažyłasia. Vidać, zbajałasia abvinavačańniaŭ Maskvy ŭ paturańni teraryzmu.

Kampanija AVS padobnych kompleksaŭ nia maje. Viadučy prahramy «Najtłajn» napačatku nahadaŭ słuchačam, chto taki Basajeŭ — «adzin z samych niebiaśpiečnych terarystaŭ u śviecie, lider čačenskich paŭstancaŭ, hałoŭny vorah Rasiei, za hałavu jakoha pryznačana ŭznaharoda ŭ 10 młn. dalaraŭ».

Rasiejski bok usialak sprabavaŭ pieraškodzić vychadu interviju ŭ eter. «ABC News» pryniała rašeńnie praihnaravać dovady pasolstva Rasiei suprać pakazu interviju. «Svaimi dziejańniami «ABC News» demanstruje aburalnuju pahardu da ŭsich standartaŭ adkaznaj žurnalistyki, a taksama asnoŭnych čałaviečych kaštoŭnaściaŭ», — aburajecca rasiejskaje pasolstva ŭ Vašynhtonie. Pra standarty žurnalistyki havorka jašče napieradzie.

Dvajnyja standarty Rasiei

Što ž da pryniatych va ŭsim cyvilizavanym śviecie standartaŭ, to ŭmiešvacca ŭ prahramnuju palityku niezaležnych mas-medyja inšych krain nie prychodziła ŭ hałavu navat savieckim kiraŭnikam. Adzinaje, što jany mahli supraćpastavić zachodniaj prapahandzie i što sapraŭdy rabili, — heta hłušyć zamiežnyja «radyjohałasy». Takoje ŭražańnie, što, razhramiŭšy svaje niezaležnyja telekanały, pastaviŭšy na kaleni niezaležnuju presu dy pryłaščyŭšy asobnych žurnalistaŭ, ciapierašniaje rasiejskaje kiraŭnictva vyrašyła pasprabavać «pastavić na miesca» zachodniuju presu. Nie atrymałasia.

Zrazumieła, feldfebelskim manieram, jakim tak chutka navučylisia rasiejskija ŭłady ŭ Biełarusi, nadajucca vysakarodnyja matyvy. Baraćba ź mižnarodnym teraryzmam — što moža bolš adpaviadać čałaviečym kaštoŭnaściam? Praŭda, niešta nie čuvać, kab Maskva była ŭsturbavanaja tym, kab, naprykład, dapamahčy Mižnarodnamu trybunału ŭ Haazie znajści Karadžyča j Mładziča, na sumleńni jakich tysiačy žyćciaŭ musulman Srebranicy. Što ŭžo kazać pra čačencaŭ, žyćci jakich uvohule ničoha nia vartyja… Prynamsi, takaja lohika prysutničaje ŭ razvahach rasiejskich aficyjnych asobaŭ i deputataŭ Dumy.

A ci možna, darečy, pryhadać zajavy MZS Rasiei z nahody tranślacyi frahmentaŭ interviju ben Ładena ci inšych dziejačaŭ «Al-Kaidy» ŭ zachodnich ŚMI?

Dla taho kab padmacavać vysokamaralnuju pazycyju rasiejskich uładaŭ, u rasiejskim teleetery hetym razam byli vykarystanyja dziciačy lekar Rašal, brytanski premjer Toni Błer (jon asudziŭ musulmanskich terarystaŭ paśla vybuchaŭ u londanskim metro!) i niejki izrailski specyjalist u halinie antyteroru Isak Štern, jaki ličyć, što terarystam nielha «davać placoŭku» ŭ ŚMI. Dobra, što hety specyjalist nie vyznačaje palityki Izrailu ŭ halinie svabody słova. Inakš śviet, u tym liku i arabski, nia zmoh by bačyć i słuchać interviju dy vystupy Jasira Arafata — čałavieka, jakoha Izrail ličyŭ svaim voraham numar adzin, ale jaki moh kantaktavać z žurnalistami zachodnich i ŭschodnich vydańniaŭ i teleradyjokampanij navat va ŭmovach «abłohi» jahonaj rezydencyi ŭ Palestynie.

Interviju z djabłam

Cikava, što rasiejskija žurnalisty na kanale RTR niekalki razoŭ saramliva ahavarylisia — interviju z Basajevym amerykanskich (!) zakonaŭ i kanstytucyi nie parušaje. Ale ž havorka, bačycie, tyčycca maralnaha boku spravy. Lekar Rašal zajaviŭ, što brać siońnia interviju ŭ Basajeva — toje samaje, što niekali było b uziać interviju ŭ Hitlera. Dapuścim, u amerykanskich i brytanskich žurnalistaŭ nie było mahčymaści zapisać takoje interviju. Ale ŭ Stalina zachodnija žurnalisty interviju brali rehularna! Niaŭžo im ničoha nie było viadoma pra stalinskija złačynstvy — pra raskułačvańnie, hoład, pracesy nad trackistami-zinoŭjeŭcami, HUŁAH? Navat kali žurnalisty nia mieli na rukach dakładnych ličbaŭ, naŭrad ci choć adzin razumny čałaviek na Zachadzie moh sumniavacca ŭ pryrodzie stalinskaha režymu, zasnavanaha na tatalnym terory j represijach. Achviaraj stalinskich represij byŭ i čačenski narod. Pra što nahadaŭ, darečy, amerykanski žurnalist, dajučy eter Basajevu. Miž inšym, ni televiadučy, ni žurnalist, jaki zapisvaŭ interviju ź im, nie apraŭdvali j tym bolš nie ŭschvalali teraryzmu. Jany prosta sumlenna vykonvali pracu. Na Zachadzie žurnalisckaja rabota palahaje ŭ tym, kab jak maha paŭniej padać padzieju ci asobu, jakaja vyklikaje cikavaść, zakranaje pačućci j dumki ludziej. I praz toje — nia tolki pazabavić, ale j pryciahnuć uvahu hramadztva da bolevych kropak sučasnaści. Tolki tak hramadztva moža vylečycca ad samych strašnych prablem — nie advaročvajučysia, ale pilna ŭhladajučysia, sprabujučy zrazumieć samu ich sutnaść. U tym liku prablemu terarazmu. Aksijoma? Nie dla ŭsich.

Paraksizm nianaviści

U Rasiei, jak i ŭ Biełarusi, praca žurnalista va ŭjaŭleńni ŭładaŭ palahaje ŭ tym, kab nie zakranać zabaronienych tem, čornaha j biełaha nie nazyvać, ni ŭ jakim razie nie havaryć ź ludźmi, čyje słovy ci navat sami proźviščy mohuć być niepryjemnyja načalstvu. Sapraŭdy, jakija emocyi moža vyklikać u Pucina, Patrušava ci roznaha kštałtu hienerałaŭ specsłužbaŭ imia Basajeva, jakoha stolki razoŭ abviaščali zabitym, śmiarotna paranienym, chvorym na hanhrenu i hetak dalej, a jon usio jašče zastajecca na voli?

Što ž takoha niepryjemnaha dla rasiejskaj ułady skazaŭ jon u zhadanym interviju? Što vyklikała paraksizm nianaviści ŭ Rasiei?

«U Čačni ja vykarystoŭvaju metady, jakija źjaŭlajucca razumnymi i prymalnymi. Ni ja, ni maje madžachiedy nie zabivali dziaciej. Ni tut, ni tam. Nie było zabojstvaŭ», — kaža Basajeŭ. «Mana!» — kryčać rasiejskija prakurory. Hetaksama jany kryčali pra haz, jakim karystaŭsia specnaz na Dubroŭcy, — haz, jakoha nibyta nie było, a kali j byŭ, dyk nichto nie atruciŭsia, a kali j atruciŭsia — dyk heta prymalnyja straty…

A moža być, voś hetaja cytata vyklikała nervovuju reakcyju: «Tak. Dzieci nie vinavatyja. Ale adkaznaść lažyć na ŭsioj rasiejskaj nacyi»? Ci heta: «Kali vajna nia dojdzie da kožnaha ź ich, u Čačenii heta nikoli nia skončycca». Na pytańnie, ci moža paŭtarycca trahiedyja ŭ Biesłanie, Basajeŭ adkazvaje: «Kaniečnie. Pakul budzie praciahvacca hienacyd u Čačenii, pakul hetaja raźnia nia spynicca, usio moža zdarycca». Možna ŭbačyć za hetymi słovami paturańnie teraryzmu, zdradu radzimie. A možna, narešcie, zadumacca nad pryčynami taho teraryzmu i nad pytańniem, čym jość siońnia Rasieja.

∎

Hienprakuratura Rasiei aficyjna pryznała fakt vykarystańnia ŭ Biesłanie tankaŭ i ručnych ahniamiotaŭ abjomnaha vybuchu. Pradstaŭniki ŭładaŭ nastojvajuć na tym, što vykarystanyja ahniamioty nie mahli vyklikać pažar.

Paciarpiełyja ad teraktu ŭ Biesłanie padčas sudu nad terarystam Nurpašom Kułajevym raz za razam paŭtarali ŭ svaich pakazańniach, što pry šturmie škoły №1 vajskoŭcy ŭžyvali ahniamioty «Čmiel» i ciažkuju techniku, u pryvatnaści tanki.

Prakuratura paličyła za lepšaje ničoha nie havaryć pra fazu šturmu, padčas jakoj byli ŭžyty ahniamioty, — byli ŭ hety čas u škole zakładniki ci nie. Śviedki, što vystupali na sudzie va Ŭładzikaŭkazie, pakazvali, što stralba z tankaŭ była ŭ toj momant, kali jany lažali na padłozie spartzali.

Prakuratura nastojvaje, što stralali pa škole z ahniamiota «Čmiel» RPO-A. Litara «A» pakazvaje na toje, što ŭ ahniamiocie prymianiajecca zarad termabaryčnaha dziejańnia, heta značyć taki, jaki vyklikaje abjomny vybuch, što źniščaje ŭsio ŭ pamiaškańni abjomam da 90 kubičnych metraŭ.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0