Kolkaść biełarusaŭ, jakija majuć vid na žycharstva ŭ ES, vyrasła ŭdvaja za try hady: da 118 tysiač
Bolšaść šukaje lepšaha zarobku, źjazdžajuć samyja adukavanyja.
Niekalki dzion tamu źjavilisia źviestki pra kolkaść biełarusaŭ ź vidam na žycharstva ŭ krainach ES i ZŠA. Jany mohuć pakazacca šakujučymi: kolkaść našych suhramadzian z pravam pastajannaha pražyvańnia ŭ ES pavialičyłasia amal udvaja za try hady (z 58 tysiačaŭ u 2008 hodzie da 116 tysiačaŭ u 2012). A ZŠA za 2011 vydała hryn-karty 1710 biełarusam. I heta tolki hramadzianie Biełarusi, jakija majuć vid na žycharstva. A jość jašče tyja, što ŭžo atrymali hramadzianstva. Jość i nievialikaja ličba tych, što pracujuć nielehalna.
Zachodni kirunak
Kali praanalizavać dynamiku, to atrymlivajecca, što kožny hod na pražyvańnie ŭ ES pierajazdžaje kala 20 tysiač biełarusaŭ. Praŭda, u statystyčnyja źviestki ahienctva Jeŭrastat uličvajucca taksama doŭhaterminovyja nacyjanalnyja vizy, vydadzienyja Polščaj. “Mienavita jany składajuć ilvinuju dolu ad ahulnych ličbaŭ, ale daloka nie ŭsie ich uładalniki, jak i ŭładalniki Karty palaka, pražyvajuć u Polščy. Tamu realnaja kolkaść biełarusaŭ, što pierajechali ŭ ES, mienšaja”, — zaŭvažaje analityk Biełaruskaha instytuta stratehičnych daśledvańniaŭ (BISS) Andrej Jelisiejeŭ.
Sapraŭdy, sa 116 tysiač asiełych u ES biełarusaŭ amal pałova prychodzicca na Polšču. Druhoje miesca zajmaje Hiermanija z 16 tysiačami lehalnych mihrantaŭ ź Biełarusi. Adnak treba mieć na ŭvazie, što u vypadku ź ES uličvałasia kolkaść vidaŭ na žycharstva, dziejsnych u 2011 hodzie.
“Pa ZŠA jość bolš ahulnyja ličby: pry niadaŭnim abśledvańni chatnich haspadarak było ŭstanoŭlena, što ŭ ZŠA pražyvajuć kala 60 tysiačaŭ čałaviek, što naradzilisia ŭ Biełarusi. 90% ź iz pierajechieła ŭ Złučanyja Štaty ŭ 1990 hodzie ci paźniej”, — paviedamiŭ Jelisiejeŭ. “Što tyčycca biełarusaŭ-nielehałaŭ u ES, dakładnaj ličby, na žal niama. Ale ich kolkaść vielmi małaja. Našmat mieńšaja za kolkaść nielehalnych mihrantaŭ z toj ža Ukrainy”.
Uschodni kirunak
Praz adsutnaść pahraničnaha kantrolu z Rasijaj ciažka adsačyć kolkaść biełarusaŭ, jakija źjazdžajuć u hetu krainu. Pa słovach Jelisiejeva, ekśpierty čaściej za ŭsio pahadžajucca na ličbie ŭ 200-300 tysiačaŭ čałaviek. Heta tyja ludzi, jakija pracujuć u Rasii ciapier ci pracavali ŭ minułym hodzie. Ale Rasija zastajecca najbujniejšym recypijentam biełaruskich pracoŭnaj siły. “Kala 70-90% časovych pracoŭnych mihrantaŭ jeduć u Rasiju. Mihracyja sa źmienaj miesta žycharstva bolš dyviersifikavana”.
Mihracyjnyja nastroi nie mianiajucca
“Nasamreč, mihracyjnyja nastroi nasielnictva nie mianiajucca z hadami”, — zaŭvažaje ekśpiert. Pavodle niadaŭna apublikavanych daśledavańniaŭ BISS, u 2012 hodzie 35,6% biełarusaŭ vykazvali žadańnie vyjechać za miažu (u 1998 hodzie hety pakazčyk byŭ roŭnym 44,8%, a ŭ 2006 — 30,2%). 15,1% biełarusaŭ chacieli źjechać na PMŽ u inšuju krainu. Ale ekśpierty nazyvajuć takija nastroi pasiŭnymi, bo heta ničym nie padmacavanaje žadańnie, vykazanaje padčas apytańnia.
“Na žal, u daśledavańni 2012 hoda nie było padziełu na pasiŭnyja i aktyŭnyja mihracyjnyja nastroi, ale ŭ 2006 i 1998 hadach tolki 40% z tych, što vykazali žadańnie źjechać, rabili niejkija praktyčnyja kroki: vučyli zamiežnyja movy, zdabyvali infarmacyju pra krainu”, — paviedamiŭ Andrej Jelisiejeŭ.
Padstavy dla tryvohi
Asnoŭnuju ž tryvohu pavinien vyklikać nie sam fakt emihracyi — jaje maštaby, pa słovach Jelisiejeva, paraŭnalnyja z emihracyjaj z Ukrainy ci Rasii. Adnak, pavodle statystyki tyja, chto źjazdžajuć ci žadajuć źjechać — “viarški” nacyi: dobra adukavanyja i daśviedčanyja prafiesijanały, jakija składajuć avanhard luboha hramadstva.
“Heta paćviardžajecca i aficyjnaj statystykaj. Kožny treci emihrant, što pakinuŭ Biełaruś z 2000 pa 2010 hod mieŭ vyšejšuju adukacyju”. Taksama isnuje raździaleńnie pa kirunkach: na Zachad jeduć vysokakvalifikavanyja śpiecyjalisty, a ŭ Rasiju — u asnoŭnym ludzi ź siarednieśpiecyjalnaj adukacyjaj: budaŭniki, kiroŭcy i h.d.
“Ruchavikom” mihracyi zastajucca hrošy: 80,6% nazvali padstavaj dla emihracyi niezadavolenać materyjalnym stanoviščam , praca ludziej niedaaceńvajecca. Daśledavańnie śćviardžaje, što pry zarobku 10 młn rubloŭ (pry niaźmiennych cenach) 65,3% patencyjnych mihrantaŭ adrakłosia b svaich namieraŭ.
Kamientary