Kala rodnaj vioski aliharcha Čyža znajšli rymskija maniety
Adšukaŭ ich brescki mastak Anatol Žałudko. Jon ličyć nievypadkovym fakt, što mienavita na bierazie kanała Viniec, dzie raniej znachodzilisia maniety VKŁ, tak zvanyja «baracinki», prajavilisia i bolš rannija maniety.
«Maniety — spłaŭ sierabra z vołavam. Paznajucca vyjavy impieratara, čytajucca litary», — raspavioŭ spadar Anatol. Jon zaznačyŭ, što rymskija maniety traplalisia tut i raniej. Samy vialiki skarb jašče ŭ savieckija časy padniaŭ u adnoj ź viosak Biarozaŭskaha rajona ekskavatarščyk. Tam było kala 400 maniet.
Spadar Žałudko ličyć, što jaho znachodka paćviardžaje viersiju, vykazanuju daśledčykami Ju. Barysiukom i S. Janiukom: tut, ad raki Muchaviec praz raku Viniec u Jasieldu i dalej u Prypiać, pralahała adhalinavańnie Burštynavaha šlachu z basiejna Bałtyjskaha ŭ basiejn Čornaha mora. Kala vioski Muchaŭłoki byŭ vołak z prytoku Buha ŭ prytok Prypiaci.
Spadar Žałudko kaža, što jahonaja znachodka pojdzie ŭ pieraliku ŭžo pad numaram 43, a heta značyć, što rymskich maniet u našaj ziamli šmat: «U lesie dy na bałocie ich nichto raśsiavać nie staŭ by — hublali kupcy pa darozie».
Dzie ž hetaje mnostva ŭnikalnych maniet?
«Jany vokamhnienna razychodziacca pa kalekcyjanierach, — tłumačyć znachodnik. — Choć majuć adnosna nievialikuju vartaść, ale cikavyja jak histaryčnyja artefakty. Vakoł ich, jak vakoł taho skarbu ŭ Biarozaŭskim rajonie, nabłytałasia navat kryminalnych historyj sa źniknieńniem ich sa słužbovych siejfaŭ».
Znojdzienyja maniety i artefakty spadar Žałudko dałučaje da svajho ŭłasnaha historyka-etnahrafičnaha muzieja. U im užo kala dźviuch tysiač ekspanataŭ. Muziej maje stać adnym z punktaŭ pakazu ŭ etnahrafična-turystyčnym centry «Naš rodny kut Sabali». Centr maje być uviedzieny ŭ ekspłuatacyju ŭ 2015 hodzie. Dziela jaho pobač z trasaj M1 zahadam Łukašenki vyłučanyja 300 hiektaraŭ ziamli. Na joj budujuć hatel, restaran, łyžarolernuju trasu, fiermu bujnoj rahataj žyvioły, aŭtaparkoŭku. 15 miljonaŭ dalaraŭ na stvareńnie centra ŭ svajoj rodnaj vioscy vydatkavaŭ ułaśnik hrupy kampanij «Trajpł» Juryj Čyž.
U Minsku pamior adzin z samych viadomych zabojcaŭ Rasii. Jon žyŭ pad čužym imieniem i staŭ piśmieńnikam-fantastam5
Kamientary