Tolki ceny dy navizna elektraarkušoŭ strymlivajuć papiarovyja vydańni ad nieminučaha krachu.
Ideja elektronnaj papiery nie paśpieła pryžycca na staronkach fantastyčnych historyj, jak užo trapiła ŭ navukovyja raspracoŭki, a nieŭzabavie — i ŭ kramy.
Hary Poter i hieroj Toma Kruza ŭ filmie «Asablivaje mierkavańnie» jašče čytali na ekranach kinateatraŭ vydumanyja fantastami elektronnyja hazety, a tym časam u prodažy źjaŭlałasia pieršaja realnaja elektronnaja papiera.
U 1990-ch hadach Džozef Jakabsan, budučy kiraŭnik kampanii «E-Ink» prydumaŭ prosty sposab stvareńnia elektronnaj papiery — čarniły. Naturalna, taksama elektronnyja. Pryncyp dziejańnia elektračarnił prosty jak raz i dva. Biarecca mikrakapsuła, jakaja zapaŭniajecca farbavanym alejem, tudy kładziecca elektryčna zaradžanaja biełaja čaścica. Kali na hetuju čaścicu paŭździejničać elektryčnaściu, jana padymiecca da pavierchni j stanie bačnaja. Kali ŭziać vialikaje mnostva takich vielmi drobnych kapsuł, čarhavańniem uźniatych i «ŭtoplenych» čaścic možna pisać teksty j navat pieradavać malunki ŭ adcieńniach šeraha.
Uščylnuju za realizacyju hetaj zadumy bujnyja kampanija, adnak, uzialisia tolki praź dziesiacihodździe. A pieršaja prydatnaja dla karystańnia elektronnaja kniha pabačyła śviet u 2006-m.
Nieŭzabavie źjavilisia pieršyja i pakul adzinkavyja kalarovyja elektronnyja arkušy. Pryncyp ichniaj pracy byŭ, badaj, taki samy, jak u čorna-biełych papiarednikaŭ, tolki kožnaja treciaja jačejka mieła svoj ułasny filtar: błakitnaha, purpurovaha j žoŭtaha koleru, a hetaha dastatkova, kab jak-nijak pieradać usie asnoŭnyja kolery.
Zrešty, karystalniki pakul pry vialikim žadańni mohuć acanić tolki mahčymaści čorna-biełych elektronnych arkušoŭ. Da vialikaha žadańnia treba vialikaje ciarpieńnie j niemałyja hrošy. Kožnaja novaja madel elektronnaj papiery stanovicca medyjnaj padziejaj, adnak nie ŭsialakaja paśla dachodzić da vitryn kamputarnych kramaŭ. Cana ž tych, što pastupajuć u prodaž, redka apuskajecca za planku ŭ try sotni dalaraŭ. A siońnia za takija hrošy možna kupić jakasny vadkakryštalovy manitor.
Elektronnaja papiera nazvanaja mienavita papieraj, a nia, skažam, zvyštonkim manitoram, niezdarma. Jak i zvyčajnaja papiera, jana nie padśviečvajecca śsiaredziny, i jaje možna, hetaksama jak daŭniej, čytać nočču pry łučynie. Miž inšym, medyki kažuć, što śviatło z manitoraŭ stamlaje voka. I narešcie, štukovinu taŭščynioj z zvyčajnuju fatahrafiju navat taniutkim manitoram nazyvać niejak niazvykła.
U navukovych labaratoryjach užo jość elektrapapiera, jakuju amal jak hazetnuju, možna zhinać i skručvać, ale pakupnikam pakul prapanujucca pieravažna madeli «ŭ ćviordaj vokładcy».
U perspektyvie elektronnaja papiera, jak i luboje revalucyjnaje techničnaje adkryćcio, pahražaje masavymi zvalnieńniami. Tolki ceny dy navizna elektraarkušoŭ strymlivajuć papiarovyja vydańni ad nieminučaha krachu. Za elektronnaj hazetaj nia treba štorańnia biehčy ŭ šapik, i, što važniej, nia treba čakać, pakul jaje addrukujuć u vydaviectvie i ŭ toj šapik pryviazuć. Usie naviny trapiać na staronku adrazu jak adbuducca, biez zatrymak i archaičnych pasiarednikaŭ, u jakoj by kropcy śvietu ni byŭ padpisčyk.
Nia varta taksama zabyvać, što dla elektronnaj papiery nia treba štodnia valić hiektary lasoŭ, tracić elektryčnaść na zavody i stanki, zabrudžvać hazetami-adnadzionkami navakolle. Navat u paraŭnańni z ekanamičnymi kamputarnymi manitorami elektronny arkuš spažyvaje ŭ sto razoŭ mieniej enerhii. Ad zvyčajnych batarejek jon moža pracavać z hakam hod.
Razam z tym, vyhladaje, pasada viarstalnika ŭ redakcyjach zastaniecca, inakš čamu b navukoŭcy tak staralisia chutčej zrabić elektronny arkuš takich pamieraŭ, kab na im mahła biez skažeńniaŭ źmiaścicca aryhinalna źviarstanaja hazeta.
Mierźlakavaty viecier pieramien užo ŭ 2005-m sapsavaŭ nastroj kiraŭniku słužby raspaŭsiudu hazety «New York Times» Biłu Brynu: «Zdajecca, ja viedaju, jak pačuvalisia dynazaŭry, kali nastupiŭ ledavikovy peryjad i vakoł ich stała padazrona chaładać», zmročna skazaŭ jon. Spadar Bryn jak u vadu hladzieŭ: u pačatku 2007-ha jahonaja hazeta adnoj ź pieršych uziałasia teściravać elektronnuju papieru dla vybranych padpisčykaŭ. Častkovy pierachod na elektrapapiarovy farmat abvieścili taksama spravavyja hazety «Les Échos» z Francyi i «De Tijd» z Belhii.
Ale pakul adnyja ładzili testy dy rabili abviestki, amerykanski Esquire cichaj sapaj cisnuŭ 100-tysiačny nakład. Da svajho 75-hodździa, upieršyniu ŭ historyi druku — z elektronnaj vokładkaj. Śpieradu na joj mihcić nadpis «The 21st Century Begins Now» («XXI stahodździe pačynajecca ciapier»). Zzadu ž pieralivajecca elektronnymi čarniłami reklama novaha Ford'a — taksama pieršaja ŭ svaim rodzie.
Choć kalekcyjny numar z elektronnaj vokładkaj pradajecca ŭsiaho na dalar daražej za całkam papiarovy varyjant, redakcyja ŭkłała ŭ raspracoŭku ekskluziŭnaha elektraarkuša šaściznačnuju sumu. Niaciažka pradkazać, što kastryčnicki Esquire chutka staniecca biblijafilskaj redkaściu. Ale ž samaj chutkapłynnaj biblijafilskaj redkaściu. Taniutkija batarejki, niahledziačy na ŭsiu enerhaefektyŭnaść, nia zmohuć varočać mikračaścicy ŭ mikrakapsułach bolš za try miesiacy. I ŭžo pierad novym hodam kalekcyjaneram zastaniecca adno ciešycca ŭspaminami, pahladajučy na čorny prastakutnik usiaredzinie staronki.
Zrešty, redaktar Esquier'a Devid Hrendžer ličyć, što ichni prykład budzie zaraźlivym: «Praz dva hady, ja spadziajusia, my ŭbačym taki samy efekt, jaki zrabiła na cyvilizacyju źjaŭleńnie sotavych telefonaŭ u 1982 hodzie».
Naleta abjaŭleny zapusk pieršaha peryjadyčnaha elektrapapiarovaha vydańnia. Zdavałasia b, heta śviedčyć na karyść aptymizmu Hrendžera. Ale da taho, jak zraŭnacca ŭ papularnaści z zvyčajnymi hazetami, elektronnym arkušam treba pazbycca chacia b krytyčnych niedachopaŭ: vialikaha koštu, inercyjnaści vyjavy (z-za čaho ŭ ich niemahčyma hladzieć videa), utraja karaciejšaha za zvyčajnyja manitory resursu pracy, i, viadoma, čorna-biełaści.
Na hetaj vysokaj nocie nia lišnie budzie pryhadać, što mahčymaść bolš-mienš masavaha i bolš-mienš jakasnaha kalarovaha druku hazet u našaj krainie źjaviłasia tolki na pačatku hetaha stahodździa.
Kamientary