Čamuści žadańnie być svabodnym ad adnosin u niekatorych pradstaŭnikoŭ našaha hramadstva ličycca durnym tonam. Źjaŭleńniu saramlivaści z nahody samoty časta vielmi spryjajuć kroŭnyja svajaki, jakija lubiać lipnuć z pytańniami: «Kali ž ty ŭžo znojdzieš sabie dziaŭčynu/chłopca?», «A ty ŭsio nie nahulaješsia, nie pastaleješ?» i hetak dalej. Nie abychodzicca i biez padkołaŭ znajomych i siabroŭ.
Abvastrajuć situacyju i markietołahi, asabliva pierad śviatami kštałtu 8 sakavika ci 14 lutaha. Čaho tolki vartaja pasłuha arendy bukietaŭ, jakaja zahadzia traplaje ŭ katehoryju padmanu. Ale ž hałoŭnaje, što inšyja buduć vieryć u isnavańnie taho, chto ŭ stanie prezientavać kvietki, miakkija cacki ci brendavyja rečy.
Vobraz poŭnaj siamji, dzie jość maci, baćka, dzicia (pažadana niekalki) paŭsiudna paŭstaje ŭ videa i fotarekłamie. Ty možaš być paśpiachovym i sam pa sabie, harmaničnym i ščaślivym, ale zaŭsiody znojdziecca toj, chto zapadozryć, što z taboj niešta nie tak.
Niama partniora — značyć, zły, skvapny, niepaŭnavartasny… U sacyjołahaŭ jość navat śpiecyjalny termin — sinhlizm. Jon aznačaje stereatypizacyju i dyskryminacyju «adzinočak» na ŭsich uzroŭniach čałaviečych adnosin.
Asobna vyłučajecca instytucyjanalny ŭzrovień. Kali dyskryminuje samo zakanadaŭstva ź jaho biurakratyčnymi zababonami, kampanii roznych uzroŭniaŭ i asobnyja ludzi, jakija majuć peŭnuju ŭładu. Kali jość pryvilei dla par i adsutničajuć dla tych, chto žyvie adzin ci, moža, navat razam z partnioram, ale aficyjna svaje adnosiny rehistravać nie ličyć patrebnym i važnym.
Biełaruś nie dla samotnych?
Dla biełaruskaj sistemy zakanadaŭstva ŭłaścivaja roźnica ŭ pravach samotnych ludziej, i tych, chto źviazany šlubam ci kreŭnymi suviaziami.
Heta zamacavana navat u Kanstytucyi. Zhodna z asnoŭnym zakonam krainy, kožny hramadzianin maje roznyja pravy i abaviazki ŭ dačynieńni da členaŭ jaho siamji ci blizkich svajakoŭ i ludziej, jakija pad hetyja katehoryi nie traplajuć. Heta tyčycca jak vobłaści instytuta siamji, tak i śfier kryminalnaha i administracyjnaha pieraśledu.
Asobna varta zakranuć finansavuju śfieru, dzie blizkimi svajakami čałavieka ličacca nie tolki ludzi kreŭnaha svajactva, ale i muž ci žonka. Što heta daje?
A) Lhoty ŭ halinie padatkovaha (paradak vyznačeńnia, raźliku i vypłaty padatkaŭ, inšych abaviazkovych płaciažoŭ, pošlin i zboraŭ), mytnaha (paradak i ŭmovy impartu) i žyllovaha (paradak i ŭmovy atrymańnia dziaržaŭnaj padtrymki pry budaŭnictvie i nabyćci žylla, karystańnia internatami i sacyjalnym žyllom) zakanadaŭstva dla blizkich svajakoŭ i muža ci žonki. Adzinokija ludzi takich ilhot nie majuć.
B) Amal poŭnaje biaspraŭje adzinočak u pytańniach spadčynnaha prava. Heta źviazana z tym, što raptoŭnaja śmierć časta nie daje im mahčymaści padrychtavać zaviaščańnie.
Kaniečnie, usie vyšejpieraličanyja ekanamičnyja prefierencyi mohuć krychu nivieliravacca.
1. Adkaznaściu muža, žonki ci blizkich svajakoŭ u pytańniach majomaści ŭ miežach kryminalnaha, administracyjnaha i hramadzianskaha pracesaŭ, jakija viaducca adpaviedna ŭ dačynieńni da muža, žonki ci blizkich svajakoŭ.
2. Abmiežavańniami dla blizkich svajakoŭ i muža ci žonki ŭ sumiesnaj pracoŭnaj dziejnaści i dziaržaŭnaj słužbie.
Kali kazać pra sacyjalnuju palityku, to tut u samoty taksama mohuć być peŭnyja nastupstvy.
Naprykład:
1. Adzinokija ludzi nie mohuć być utrymancami z ułaścivymi im pravami, što surjozna ŭpłyvaje na stupień ich sacyjalnaj abaronienaści. Tak, isnuje mahčymaść sudovaha pryznańnia adzinokaha čałavieka členam siamji ludziej, nie źviazanych ź im blizkim svajactvam. Ale ŭžo sama nieabchodnaść sudovaj abarony surjozna ŭščamlaje adzinokich ludziej u ich pravach, kali paraŭnoŭvać ź ludźmi nie adzinokimi. U apošnich takoj nieabchodnaści niama ŭ pryncypie.
2. Niepaŭnaletnija nie majuć mahčymaści stasavacca z asobami, jakija nie źjaŭlajucca ich baćkami ci blizkimi svajakami, kali niama zhody apiekunoŭ ci papiačycielaŭ niepaŭnaletnich.
3. Kali niepaŭnaletnija biaruć šlub, jany aŭtamatyčna pryznajucca dziejazdolnymi. Pry hetym im navat možna nie pracavać. U toj ža čas dla niepaŭnaletnich, jakija ŭ šlubie nie znachodziacca, pracoŭnaja abo pradprymalnickaja dziejnaść — abaviazkovaja ŭmova pryznańnia dziejazdolnaści.
4. Kali ŭ vas niama štampu ŭ pašparcie, vy nie možacie ŭ luby čas naviedvać chvoraha partniora ŭ balnicy, turmie. Navat kali vy žyviacie razam i ŭžo nabyli majomaść, stała prapisać na žyłpłoščy taho, kamu hetaja kvatera nie naležyć pa dakumientach, nie atrymajecca. Heta mahčyma tolki paśla taho, jak vy raśpišyciesia ŭ ZAHSie. Siamiejnym param kudy achvotniej zdajuć kvatery z dobrym ramontam. I heta tolki častka ŭsich padvodnych kamianioŭ.
A jak u inšych krainach?
Viadoma, tak zvanyja zakony «dla dvaich» jość nie tolki ŭ Biełarusi. Pa spasyłcy možna paznajomicca z pryvilejami, jakija isnujuć dla žycharoŭ ZŠA. Pary majuć lhoty na dohlad za chvorym partnioram, subsidyi na nabyćcio peŭnych rečaŭ. Šmat bonusaŭ, naprykład, pierachodzić udaŭcam u spadčynu, kali muž ci žonka pamirajuć.
U Vialikabrytanii pary, što aficyjna aformili šlub, płaciać mienšyja padatki. U Rasii maładyja siemji mohuć pretendavać na atrymańnie subsidyj na budavańnie pieršaha žytła. U asobnych rehijonach isnujuć razavyja materyjalnyja vypłaty dla maładych siemjaŭ i tych, chto pražyŭ u šlubie 50-70 hadoŭ.
Razam z hetym u niekatorych jeŭrapiejskich krainach isnuje ci ŭžo miarkujecca stvaryć novy typ siamji — hramadzianskaje partniorstva. Kali ludziam nieabaviazkova ŭstupać u šlub, kab karystacca ŭsimi pryvilejami. Dziaržava bačyć, što raniejšyja schiemy sastareli, tamu imkniecca abaranić pravy partnioraŭ u vypadku, kali ŭ ich zdarajecca razryŭ.
«Šlub hublaje ŭ pazicyjach»
Tradycyjny šlub pastupova, ale hublaje svaju moc i ŭ nas. Pa aficyjnych źviestkach Biełstata, kolkaść šlubaŭ na 1 000 čałaviek u 2016 hodzie składała 6,8. Choć u 2014—2015 hadach ich było bolš za 8, a ŭ 2011-m uvohule 9,2.
«Instytut šlubu choć i źjaŭlajecca pakul ahulnapryniatym, ale pastupova pačynaje hublać svaje pazicyi. Mnohim ludziam, jakija nie chočuć być «pryhniečanymi», stanovicca zrazumiełym miechanizm «pryhniotu» i sposaby jaho nivieliravańnia. Nasamreč, instytut šlubu i blizkarodnasnych adnosin patrebny dziaržavie, a nie ludziam, bo dla realizacyi mier uładnaha prymusu ŭ dačynieńni da svaich hramadzian, na jakich zasnavana cełasnaść krainy i mahčymaść jaje isnavańnia, patrabujecca maksimalnaja kolkaść śfier, u jakich možna hetyja miery realizavać», — ličyć staršynia Vyjaznoha traciejskaha suda, juryst Viačasłaŭ Dryzhałovič.
A vy sutykalisia z dyskryminacyjaj samotnych? Jak ličycie, što stanie ź instytutam šlubu ŭ budučyni?
Aŭtarka dziakuje Vyjaznomu traciejskamu sudu za dapamohu ŭ padrychtoŭcy artykuła.
Ciapier čytajuć
Pamiatajecie Asol Śliviec? Žyćcio frystajlistki źmianiłasia da niepaznavalnaści, ciapier jana Abihal7
Kamientary