Hrodna, Horadnia… Horad karaloŭ, horad słaŭnych rycaraŭ.
Horad, jaki staŭ śviedkam nieźličonych bitvaŭ z kryžakami — u miascovym muziei zachoŭvajecca teŭtonski mieč, na lazie jakoha napisana: «Pi kroŭ».
Kali vy dumajecie, što ŭpieršyniu našy ziemlaki vajavali pad Bierlinam tolki ŭ 1945-m, dyk pamylajeciesia. Jašče ŭ XIV stahodździ sa svaim atradam da vakolic Bierlina dajšoŭ mienavita haradzienski kniaź Davyd, ziać Hiedymina.
Hrodzienski zamak u kamieni uzvodziŭ vialiki kniaź Vitaŭt, a pierabudavaŭ i zasnavaŭ tut svaju rezidencyju adzin z samych słaŭnych karaloŭ Rečy Paspalitaj Stefan Batoryj.
Tut ža jon i pamior u 1586 hodzie. Taksama ŭ Hrodna pamior karalevič Kazimir, jaki paźniej byŭ kananizavany i staŭ zastupnikam Vialikaha Kniastva Litoŭskaha.
U Hrodnie prachodzili Sojmy Rečy Paspalitaj, šlachta z vakolicaŭ Vilni, Poznani, Krakava, Varšavy, Lvova, Kijeva, Viciebska, Minska źjazdžalisia siudy, kab razam vyrašać los šmatnacyjanalnaj dziaržavy.
Horad pamiataje hierojaŭ Tadevuša Kaściušku, Jakuba Jasinskaha, Kastusia Kalinoŭskaha, Zyhmunta Sierakoŭskaha, Valeryja Urubleŭskaha, a taksama Elizu Ažeška, Antonija Tyzienhaŭza, Napaleona Ordu.
Akramia najbahaciejšaha płasta histaryčnaj pamiaci, u horadzie zastalisia cudoŭnyja pomniki historyka-kulturnaj spadčyny.
Heta i Kałoža — Barysahlebskaja carkva CHII stahodździa, zbudavanaja na stromkim bierazie Niomana ŭ technicy ŭnikalnaj hrodzienskaj architekturnaj škoły.
Heta i vytančanyja katalickija śviatyni, jakija miascovyja žychary adstajali ŭ hady vajaŭničaha ateizmu. Niemahčyma nie naviedać pyšny Farny (były jezuicki) kaścioł XVIII st., jaki dzivić vieličču fasada i skulpturnym bahaćciem interjeru. Ekskursiju praciahnie ahlad kaścioła Adšukańnia Śviatoha Kryža i klaštara biernardzincaŭ XVII st.
U panaramie horada možna ŭbačyć siłuety kaścioła Maci Božaj Aniolskaj i klaštara francyskancaŭ XVII st., A taksama kaścioła Źviestavańnia Najśviaciejšaj Panny Maryi ordena bryhitak XVII st. Taksama ŭ horadzie jość śviatyni judejskija, luteranskija, pravasłaŭnyja…
Vizitoŭkaj horada źjaŭlajucca karaleŭskija zamki. Prosta nad Niomanam raźmiaściŭsia Stary zamak (XIV-XVI st.) Vitaŭta i Batoryja. Pobač - Novy zamak pačatku XVIII st., u jakim byvaŭ apošni karol Rečy Paspalitaj Stanisłaŭ Aŭhust Paniatoŭski, tut ža prajšoŭ i apošni («niamy») sojm.
Niepaŭtornaje abličča horadu nadajuć jaho staradaŭnija vułki, skviery, parki.
Biezumoŭna, adnaho dnia mała, kab atrymać asałodu ad usioj pryhažości Hrodna. Tym nie mienš, fond «Kraina zamkaŭ», jaki zaprašaje na ekskursiju ŭ karaleŭski horad, pastarajecca pakazać usio najlepšaje, što było nazapašana mnohimi pakaleńniami.
U zaviaršeńnie prahramy hości naviedajuć ahraturystyčny kompleks «Haradzienski majontak «Karobčycy». Tut možna adpačyć ad haradskoj mituśni siarod biełaruskaj pryrody, ahledzieć architekturny kompleks, stylizavany pad ramantyčnuju siadzibu XVIII-XIX stahodździa.
Zapisacca ŭ vandroŭku pa karaleŭskaj Horadni možna patelefanavaŭšy:
(17) 203-69-70
(17) 226-03-02
(29) 682-58-07
(29) 772-77-58
Bolej infarmacyi — na sajcie www.zamak.by.
Fond «Kraina zamkaŭ». UNP 690382807
Babaryka pra siabie ŭ 2020-m: Heta nie naiŭnaść. Nie dumaju, što takoha kryvažernaha scenara niechta čakaŭ70
Kamientary