A zaraz moža być pieratvorany ŭ «rehijanalny».
A zaraz moža być pieratvorany ŭ «rehijanalny».
Jeŭrapiejski humanitarny univiersitet ź biełaruskaj VNU na vyhnańni maje šancy pieraŭtvarycca ŭ rehijanalny Uschodniejeŭrapiejski univiersitet, na ŭzor Centralnajeŭrapiejskaha, što dziejničaje ŭ Budapiešcie (CEU).
Kiraŭnictva namiakaje, što na transfarmacyi EHU nastojvajuć zamiežnyja partniory navučalnaj ustanovy. Maŭlaŭ, isnavańnie biełaruskaj VNU za miažoj — sprava nie tannaja, i resursy skončylisia.
Što viadoma? Pryniataje rašeńnie pra skasavańnie fakultetaŭ. Najchutčej, pačnucca skaračeńni pa navučalnych dyscyplinach i śpiecyjalnaściach. Chodziać čutki, što siarod pieršych kandydataŭ na vylet — śpiecyjalnaści biełarusistyki. Choć rektar EHU Anatol Michajłaŭ śćviardžaje, što rašeńnie budzie zaležać ad jakaści prahram.
Pavodle Michajłava, hałoŭnaja zadača EHU u najbližejšy pieryjad — vyjści na samaakupnaść.
Stać «mocnaj pryvabnaj adukacyjnaj strukturaj». Ciaham piatnaccacichvilinnaj razmovy rektar paŭtaryŭ hety vyraz jak mantru roŭna piać razoŭ.
EHU byŭ začynieny ŭ Biełarusi ŭ 2004 h. Ad 2005 hodu univiersitet dziejničaje za miažoj, u Litvie. Napačatku mocnuju finansavuju padtrymku univieru ŭ vyhnańni dali Skandynavija i Fond Sorasa.
Navučańnie viadziecca pa bakałaŭrskaj i mahistarskaj stupieniach, na vočnaj i zavočnaj formach. Siarod śpiecyjalnaściaŭ, jakija prapanoŭvaje EHU: biełarusistyka, palitałohija, jeŭrapiejskija daśledavańni, mižnarodnaje prava, fiłasofija, miedyi, kamunikacyi, turyzm.
* * *
Kab prajaśnić situacyju, my źviarnulisia da rektara VNU akademika Anatola Michajłava.
«Naša Niva»: Što siońnia adbyvajecca ŭ EHU? Nasamreč čakajucca revalucyjnyja reformy?
Anatol Michajłaŭ: Budzie reforma našaj adukacyjnaj prahramy, sistemy kiravańnia, i ja spadziajusia, što heta pojdzie na karyść EHU. Unutry VNU prachodzić intensiŭnaje abmierkavańnie idej z supracoŭnikami. Byŭ zaćvierdžany piacihadovy płan raźvićcia EHU, jaki treba vykonvać. Najbližejšym časam projdzie pasiedžańnie kiroŭnaj rady našaha univiersitetu, u skład jakoj uvachodziać znanyja navukoŭcy Jeŭropy i Amieryki. Lubyja kanstruktyŭnyja prapanovy buduć vitacca.
«NN»: Što ŭklučaje ŭ siabie novy płan stratehičnaha raźvićcia EHU?
AM: My źjaŭlajemsia strukturaj, jakaja pavinna zabiaśpiečyć svajo jakasnaje isnavańnie. Nam treba zabiaśpiečyć resursy dla raźvićcia EHU. Urad Biełarusi nam nie dapamahaje. Litoŭski ŭrad robić usio mahčymaje, ale jon taksama nie zdolny całkam zabiaśpiečyć naša isnavańnie. Nam treba vyznačyć stratehiju taho, jak univiersitet pieraŭtvorycca ŭ mocnuju pryvabnuju adukacyjnuju strukturu, jakaja budzie dziejničać dla karyści i Biełarusi, i Litvy. Heta nialohkaja sprava.
«NN»: To bok na reformie univiersitetu nastojvajuć zamiežnyja partniory?
AM: U reformie i transfarmacyjach niama ničoha dramatyčnaha i niehatyŭnaha. Refarmavańnie heta narmalny praces. Lubaja struktura, jakaja choča vyžyć u hetym śviecie, pavinna być hatovaja da bolš i bolš adekvatnych transfarmacyj.
«NN»: Vy možacie nazvać kankretnyja kroki pa refarmavańni EHU?
AM: Najpierš budzie demakratyzavanaja sistema kiravańnia. Upieršyniu budziem vybirać sienat univiersitetu. My sprabujem zrabić našy prahramy miždyscyplinarnymi, bo ich zanadta mnoha i jany vielmi adroznyja. U nas isnujuć prablemy nakont jakasnaj realizacyi hetych prahram. Pavinny być znojdzienyja šlachi maksimalnaha vykarystańnia tych resursaŭ, jakija majem. EHU isnuje ŭ jakaści litoŭskaha univiersitetu mienš za čatyry hady — heta mizerny termin dla taho, kab univiersitet pieratvaryŭsia ŭ mahutnuju strukturu. Niepačaty kraj raboty.
«NN»: Fakultety buduć skasavanyja?
AM: Usiaho va univiersitecie siemnaccać prahram. Ja nie mahu nazvać nivodnaj inšaj VNU, dzie było b niešta padobnaje. Heta nienarmalna. Nam treba ŭ bolšaj stupieni adpaviadać tym vyklikam, ź jakimi my sutykajemsia ŭ našaj posttatalitarnaj, postsavieckaj realnaści. My źbirajemsia restrukturyzavacca ŭ adpaviednaści z tymi isnymi ŭzorami, jakija pryniatyja ŭ śviecie. My źbirajemsia zrabić navučańnie dla bakałaŭraŭ i mahistraŭ. Nam nie patrebnaja takaja kolkaść kiraŭnikoŭ prahram, dekanaŭ, jakuju majem siońnia. EHU vielmi maleńki kamierny univiersitet. Kali b vy skazali, dzie nam brać resursy, to možna było b stvaryć jašče piać fakultetaŭ. Žyviem u ciažkija časy.
«NN»: Buduć skaračeńni śpiecyjalnaściej, ludskich kadraŭ?
AM: Treba razumieć, što finansavańnie ad zamiežnych donaraŭ nie budzie viečnym. Nam treba samim stanavicca na nohi, a nie zajmacca paprašajnictvam.
«NN»: Ci možna havaryć pra toje, što ź biełaruskaha univiersitetu na vyhnańni EHU moža pieraŭtvarycca ŭ rehijanalny?
AM: Kali naša VNU vyraście ŭ statusie, to heta pryniasie ŭsim tolki karyść. EHU zastaniecca biełaruskim univiersitetam. Razam z tym, padobnaje pieraŭtvareńnie padvysić i status Biełarusi jak palityčnaha hulca ŭ hetym rehijonie, prajaśnić rolu i miesca Biełarusi. Daj Boh nam ździejśnić hetuju zadaču. Nie byvaje adukacyi i navuki, abmiežavanaj nacyjanalnymi miežami. Budziem abjektyŭnymi: intares da Biełarusi ŭ śviecie padaje. Siońnia ja ranicaj słuchaŭ Bi-bi-si: tam raskazvajuć pra Muhabe, pra Blizki Uschod. Śviet žyvie inšymi realijami.
«NN»: Biełaruskamoŭnaja adukacyja budzie skaročana?
AM: Heta budzie zaležać ad jakaści prahram.
«NN»: Varyjant viartańnia EHU ŭ Biełaruś na paradku dnia nie staić?
AM: Heta absurd — viartacca dla taho, kab nas źniščyli.
Kamientar Redakcyi čytajcie tutaka
Pamiatajecie Asol Śliviec? Žyćcio frystajlistki źmianiłasia da niepaznavalnaści, ciapier jana Abihal7
Kamientary