Abstaviny niezrazumiełyja. Źmicier sprabuje daviedacca praŭdu, ale dajecca heta vielmi ciažka. U intervju «Našaj Nivie» Źmicier Hałko raskazaŭ pra syna, a taksama ŭsio, što viadoma pra jaho śmierć.
Hałko — viadomy biełaruski žurnalist, jon supracoŭničaŭ z šeraham vydańniaŭ — Radyjo «Svaboda», «Narodnaja vola», «Novy čas». Ciapier žyvie va Ukrainie, bo ŭ Biełarusi jamu prysudzili 4 hady chimii za «napad na milicyjanta». Paśla prysudu žurnalist źjechaŭ va Ukrainu.
«Hetaja śmierć zastajecca vialikaj zahadkaj. Heta moža być i zabojstvam. Što dakładna viadoma na siońnia? 9 kastryčnika Andreja zatrymlivała palicyja ŭ Maskvie, a 11 kastryčnika jon užo byŭ u morhu.
Pryčyny śmierci i abstaviny nieviadomyja. Nibyta cieła znajšli na Pakroŭcy — heta takaja hłamurnaja centralnaja vulica ŭ Maskvie. Ale heta infarmacyja, znoŭ-taki, nie ź pieršych ruk.
Suviaź z Andrejem sapraŭdy źnikła ŭ kastryčniku minułaha hoda, da hetaha jana była praz adnu žančynu, jakaja synam apiekavałasia. Jon časam byŭ u sacyjalnych centrach, u manastyrach.
Paśla taho, jak suviaź prapała, maja mama, babula Andreja, stała telefanavać u byłoje Biuro rehistracyi niaščasnych vypadkaŭ (BRNV). Jana zvaniła i letaś, i sioleta, jany nie davali nijakaj infarmacyi. Kažuć, nikudy nie traplaŭsia. Da 15 sakavika bolš ničoha nie było.
15 sakavika maja mama znoŭ tudy telefanuje, i joj kažuć, što Andrej zahinuŭ i byŭ dastaŭleny ŭ morh 11 kastryčnika. Ja źviartaŭsia ŭ morh, tam kažuć, što ŭ ich niama i nie było čałavieka z takim proźviščam. U BRNV nam dali numar cieła. Znoŭ źviartajemsia ŭ morh, ale tam kažuć, što pad hetym numary ŭ ich zarehistravany mužčyna hadoŭ 50 z vusami. Kali my prosim padrabiaznaści pra pryčyny śmierci, to nam kažuć: «Źviartajciesia ŭ Śledčy kamitet pa Basmannym rajonie Maskvy».
Moj kaleha jeździŭ asabista ŭ hetaje adździaleńnie SK, stasavaŭsia z namieśnikam načalnika, toj pierakonvaŭ, što takoj spravy niama, nie sutykalisia z hetym, ničoha nie viedajem.
Maja mama pa niejkich krynicach znachodzić jašče adnu śledčuju, jakaja skazała, što cieła było identyfikavanaje 7 sakavika pa adbitkach palcaŭ. Ale potym taja samaja śledčaja kaža, što pamylilisia. Maŭlaŭ, Andrej byŭ identyfikavany ŭ studzieni i ŭ studzieni byŭ pachavany. Ale ž zhodna z zakonam nieapaznanaje cieła zachoŭvajecca. A kali viedajuć, chto heta, ale cieła niezapatrabavanaje i rodnyja nie chočuć zabirać, to dva tydni.
Ale ž jany nikudy nie źviartalisia! Andrej byŭ u Rasii ŭ vyšuku, jon dasiul tam. Čamu jany nie dasłali nijakich paviedamleńniaŭ u Minsk? My nie viedajem navat, dzie jon pachavany. Zastajucca sucelnyja zahadki.
U Rasii Andrej žyŭ sa žniŭnia 2019 hoda. Jon źjechaŭ praź niejkuju kryminalnuju spravu, nibyta artykuł 339 KK «Chulihanstva». Byli dakumienty na vyšuk Andreja ŭ Rasii, na ekstradycyju, jaho zatrymlivali, vyklikali supracoŭnikaŭ prakuratury. Dyk tyja prosta śmiajalisia, kazali, što heta nie kryminalnaja sprava, nikoha vysyłać u Biełaruś my nie budziem. Tamu jon spakojna znachodziŭsia ŭ Maskvie. My sapraŭdy nie viedajem, što heta za sprava była. Viedajem tolki, što ŭ Rasii heta nie ŭsprymałasia jak złačynstva.
Heta ŭžo była druhaja kryminalnaja sprava suprać jaho. Pieršaja była taksama za «Chulihanstva». Tady jamu dali try miesiacy aryštu. Sud byŭ zakrytym, nikoha sa svajakoŭ nie puścili.
Niejki čas my znachodzilisia adnačasova ŭ Žodzinskim SIZA. Kali ja pra heta daviedaŭsia, to adrazu napisaŭ načalniku apieratyŭnaj častki i vielmi jaho prasiŭ, kab mianie pieraviali da syna. Ja tłumačyŭ, što heta chłopčyk z asablivaściami, jaki niahledziačy na ŭsie hetyja kryminałki, niavolnictva, nie byŭ padrychtavanym da ŭsiaho heta, byŭ vielmi chatnim. Ja tłumačyŭ, što jamu treba apieka, a my ž nijakija nie saŭdzielniki, čamu nie pasadzić nas razam? Načalnik ža viedaŭ, što ŭ chłopca jość prablemy, jon zaciukany, cichi. «Znachodzim heta niemetazhodnym», — adzinaje, što mnie adkazali. Navat na prahułki ŭ adzin čas nie vyvodzili.
Andreju było 24 hady. U Rasii žyŭ u sacyjalnych centrach, uładkavacca sam byŭ nie ŭ stanie, va Ukrainie ja dapamahaŭ jamu z pracaj. Jon byŭ absalutna niesamastojny, jaho zakruciła ŭ vir, ź jakoha jon nie moh vypłyści…
Jon žyŭ u Rasii niekalki hadoŭ tamu, jaho adpravili samalotam dadomu pierad čempijanatam śvietu pa futbole — 2018. U jaho nie było prablem sa zdaroŭjem. Kali mnie skazali pra mužčynu 50 hadoŭ, to dumaŭ, moža, takoje było ciažkaje žyćcio…
Prablemy z ałkaholem u Andreja byli, niama čaho chavać. Ale, zdajecca, nie jany stali pryčynaj hibieli. Kali jon byŭ sa mnoj va Ukrainie, to ja nie pryviazvaŭ syna da batarei, jon moh spakojna niekalki miesiacaŭ nie ŭžyvać. Prablemy byli z ałkaholem».
Ciapier byłaja žonka Źmitra Hałko Taćciana budzie źviartacca ŭ milicyju, a taksama pasolstva Biełarusi ŭ Maskvie, kab daviedacca pryčyny śmierci, vyśvietlić, dzie ŭsio ž pachavany Andrej i čamu heta adbyłosia tak terminova.
***
U červieni 2016 hoda ŭ jašče adnym intervju Źmicier Hałko hranična ščyra raskazvaŭ pra syna i jahonaje vychavańnie. Tady Andrej trapiŭ u rabstva ŭ Adeskaj vobłaści Ukrainy, ale praź niejki čas jaho adpuścili. Voś niekatoryja momanty z toj publikacyi:
«Kali mnie było 14 hadoŭ, ja lažaŭ u balnicy, praviaraŭ serca, i zakachaŭsia tam u adnu sanitaračku. Jana była krychu starejšaja za mianie — joj było 18. Za joj usie chłopčyki z adździaleńnia čaradoj chadzili. Kali mnie było 15, my pačali sustrakacca. Praz hetaje kachańnie i źjaviŭsia naš Andrej. Paśla ja zrazumieŭ, što heta vielmi zarana i ja zrabiŭ pamyłku, ale baćki skazali mnie, što chutčej ty pojdzieš z domu, čym šlubu nie budzie. Tamu adbyŭsia šlub, adbyŭsia — syn».
«Andrej zusim nie byŭ chulihanam. Chutčej, chatni chłopčyk, jaki siadzieŭ doma jak syč. Nichto nie bačyŭ, kab jon piŭ ci kuryŭ. Kampanii ŭ jaho nie było, za kampom siadzieŭ, čytaŭ, nidzie nie badziaŭsia. Jon byŭ vielmi kiepska sacyjalizavany — voś u čym prablema. Kali paśla škoły jamu daviałosia pajści ŭ PTV dekaratyŭna-prykładnoha mastactva, to pačalisia surjoznyja prablemy. I nie praz vučobu, a praz stasunki ź ludźmi. Jon pačaŭ zryvacca, nie chadzić na zaniatki. Urešcie rešt jon kinuŭ vučobu. Andrej u vyniku pajšoŭ pracavać na lesapiłku ŭ Staŭbcoŭskim rajonie. A tam jaki kantynhient? Buchajuć pastajanna. Syn darvaŭsia na lesapiłcy da butelki».
Kamientary