Mierkavańni44

Čałaviek, jaki prynios Karei demakratyju

U aŭtorak u sieulskim špitali na 84‑m hodzie žyćcia pamior były prezident Paŭdniovaj Karei Kim Te Čžun. Piša Jury Drakachrust.

Siońnia ŭ seulskim špitali na 84‑m hodzie žyćcia pamior były prezydent Paŭdniovaj Karei Kim Te Čžun. U jahonym losie adlustravaŭsia pakutlivy šlach hetaj uschodniaj krainy ad aŭtarytaryzmu da demakratyi.

Kim Te Čžun byŭ abrany ŭ parlament Karei u 1960 hodzie. Užo ŭ 1971 hodzie jon ad Novaj demakratyčnaj partyi balatavaŭsia na pasadu prezydenta krainy. Praz dva hady pavodle abvinavačvańnia ŭ parušeńni vybarčaha zakonu jon byŭ asudžany da turemnaha źniavoleńnia i byŭ vyzvaleny tolki praz 5 hadoŭ.

U 1980 hodzie jon byŭ znoŭ aryštavany i asudžany ŭžo na śmiarotnaje pakarańnie pavodle abvinavačvańnia ŭ antyŭradavaj i padryŭnoj dziejnaści. Śmiarotny prysud byŭ zamienieny pažyćciovym źniavoleńniem, adnak u 1982 hodzie Kim Te Čžun byŭ vyzvaleny i atrymaŭ dazvoł na vyjezd u ZŠA. Padčas adbyćcia terminaŭ źniavoleńnia jaho nieadnarazova katavali.

Adnak u 1985 hodzie palityk viarnuŭsia na radzimu i ŭznačaliŭ baraćbu suprać dyktatarskaha režymu Čon Du Chvana.

U 1987 i 1992 hadach jon balatavaŭsia na pasadu prezydenta, ale prajhraŭ vybary.

Adnak u śniežni 1997 hodzie z čaćviortaj sproby jon byŭ abrany kiraŭnikom dziaržavy. Heta byŭ pieršy vypadak u historyi Karei, kali ŭłada pierajšła da apazycyi mirnym šlacham.

Paśla abrańnia Kim De Čžun pravodziŭ palityku prymireńnia, dastatkova adznačyć, što jon pryjšoŭ da ŭłady ŭ aljansie z byłym šefam karejskaj specsłužby Kim Čžon Pilem, jaki ŭ časy panavańnia dyktatury addaŭ zahad ab aryšcie apazycyjanera Kim Te Čžuna. Paśla pieramohi Kim Te Čžun pryznačyŭ Kim Čžon Pila kiraŭnikom uradu.

Udałyja ekanamičnyja reformy, baraćba z karupcyjaj i kredyty mižnarodnych finansavych arhanizacyj dazvolili Kim Te Čžunu vyvieści krainu z ekanamičnaha kryzisu.

Adnym z samych značnych jaho ździajśnieńniaŭ stała novaja palityka adnosna tatalitarnaj Paŭnočnaj Karei — tak zvanaja «palityka soniečnaha śviatła», sutnaść jakoj palahała ŭ pierachodzie ad kanfrantacyi na miažy vajny da dyjalohu. Ekanamičnaja dapamoha, uciahvańnie Pcheńjanu ŭ supolnyja prajekty, asłableńnie napružanaści razhladalisia ŭ miežach novaj palityki jak instrumenty padrychtoŭki da abjadnańnia dźviuch Karejaŭ.

Najbolš jaskravym momantam hetaj palityki stała sustreča Kim Te Čžuna ź lideram Paŭnočnaj Karei Kim Čen Iram u červieni 2000 hodu. U tym samym hodzie paŭdniovakarejski prezydent atrymaŭ Nobeleŭskuju premiju miru za dziejnaść u abaronu demakratyi i pravoŭ čałavieka ŭ Paŭdniovaj Karei i Ŭschodniaj Azii, a taksama pa dasiahnieńni zhody z Paŭnočnaj Karejaj.

Kim Te Džun pakinuŭ prezydenckuju pasadu ŭ 2003 hodzie.

Jak pisaŭ pra jaho jahony apanent, patryjarch azijackaj palityki, lider Sinhapuru Li Kvan Ju

«Kim Te Čžun byŭ zaciatym prychilnikam universalnaha vykanańnia pravoŭ čałavieka i ŭstalavańnia demakratyi niezaležna ad kulturnych kaštoŭnaściaŭ taho ci inšaha hramadztva».

Sam Kim Te Čžun u 2006 hodzie zajaviŭ u adnym ź interviju, što nie škaduje ni ab čym u svajoj palityčnaj karjery: «U žyćci mnie daviałosia źviedać niamała vyprabavańniaŭ, ale ja nikoli nia zdradžvaŭ svaim pryncypam, nie išoŭ ni na jakija ździełki ź niespraviadlivaściu, navat kali isnavała pahroza majmu žyćciu».

Toje, što kaštoŭnaści svabody sapraŭdy ŭniversalnyja, Kim Te Čžun dakazaŭ svaim žyćciom.

Jury Drakachrust, Radyjo Svaboda

Kamientary4

Ciapier čytajuć

«Miesiačny płaciež paciahnie na 340 rubloŭ». Što budzie ŭ Biełarusi z mabilnym internetam?15

«Miesiačny płaciež paciahnie na 340 rubloŭ». Što budzie ŭ Biełarusi z mabilnym internetam?

Usie naviny →
Usie naviny

Biełaruska pieramahła ŭ rasijskim kulinarnym telešou «Bitva šefaŭ»10

Hubazikaŭcy zajavili pra zatrymańnie nacystaŭ-pahancaŭ z BČB-simvolikaj19

Dziaŭčyna na kańkach prakaciłasia pa tratuarach Homiela VIDEA1

Maršrutka ŭrezałasia ŭ pierachod mietro ŭ centry Minska1

Jak płanavałasia sustreča Cichanoŭskaj i Zialenskaha i što budzie dalej? Raskazvaje Viačorka6

U Biełym domie paviesili sumiesnuju fatahrafiju Pucina i Trampa22

U Vilni ŭčora pryziamliŭsia kantrabandny šar ź biełaruskimi cyharetami1

U čaćvier na miažy z Polščaj dla fur adkryjuć novuju zonu čakańnia pamieram z 30 futbolnych paloŭ

Fiaduta raskazaŭ, jak adnojčy ŭ kałonii jaho viali na «rasstreł». A akazałasia, na sustreču z Marzalukom10

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

«Miesiačny płaciež paciahnie na 340 rubloŭ». Što budzie ŭ Biełarusi z mabilnym internetam?15

«Miesiačny płaciež paciahnie na 340 rubloŭ». Što budzie ŭ Biełarusi z mabilnym internetam?

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić