Skardziŭsia na zubny bol i apynuŭsia ŭ reanimacyi. Udava raskazała pra raptoŭnuju śmierć muža
Dva miesiacy zmahańnia za žyćcio — i śmierć.

U pačatku vieraśnia ŭ žychara Słucka razbaleŭsia zub, bol nie prachodziŭ niekalki dzion. Pa słovach jahonaj žonki, u miascovaj stamatałohii mužčynu razrezali dziasnu, pastavili drenaž i prapisali antybijotyki. Lačeńnie nie dapamahło, i praź niekalki dzion z vysokaj tempieraturaj i inšymi tryvožnymi simptomami mužčynu zabrali ŭ reanimacyju. Dalej byli amal dva miesiacy zmahańnia za žyćcio. Pacyjentu zrabili niekalki apieracyj, ale vyratavać jaho nie ŭdałosia, piša Onliner.by.
«Nikoli raniej nie čuła, kab čałaviek moh pamierci z-za zuba», — ździŭlajecca Iryna, udava zahinułaha słuččaka.
Pra toje, što pieražyła siamja ŭ apošnija dva miesiacy, pieršapačatkova Iryna raspaviała ŭ siabie na staroncy ŭ Threads. Biełaruska pryznajecca, što ŭ jaje da hetaha času nie ŭkładvajecca ŭ hałavie, jak uskładnieńni z-za niavylečanaha zuba mahli pryvieści da takich ciažkich nastupstvaŭ.
Hetaj viasnoj jaje mužu spoŭniłasia 46 hadoŭ, jon pracavaŭ u budaŭničaj kampanii. Razam jany hadavali dvaich dziaciej: dačka ŭžo darosłaja, joj 21, a synu ŭsiaho 4 hady.
— Biednieńki synok, jon užo zdahadaŭsia, što adbyłosia. Ja jamu skazała, što tata na niebie na vobłačku za im naziraje. Jon hałavu apuściŭ i ŭvieś čas chadziŭ za mnoj, a potym kaža: «Mama, ja ciabie vielmi mocna lublu». Serca razryvajecca…
Iryna kaža, što, jak i mnohija mužčyny, Siarhiej nie nadta lubiŭ chadzić pa daktarach, ale i nahod dla hetaha było niašmat.
— Na zdaroŭje nikoli asabliva nie skardziŭsia, mužčyna, jak kažuć, u poŭnym roskvicie sił. I pa lačeńni zuboŭ pytańniaŭ nie było. Chadziŭ zaŭsiody ŭ dziaržaŭnuju stamatałohiju, tam usio było narmalna. Kali zub baleŭ, moh paru dzion pachadzić z abiazbolvalnym i potym usio roŭna išoŭ lačyć. Ale kab takija nastupstvy z-za zuba…
Što ž adbyłosia?
Pieršyja dni doma: «Skazali, što zub narmalny, prapisali antybijotyki»
Na pačatku vieraśnia, raskazvaje Iryna, jaje muž Siarhiej pačaŭ skardzicca na zubny bol.
— Baleŭ zub u jaho dva dni. Na treci dzień jon pajšoŭ paśla pracy (pavodle zvarotu, heta było 2 vieraśnia) u našu miascovuju stamatałohiju ŭ Słucku. Heta byŭ niedzie pačatak šostaj. Muž skazaŭ, što nie było doktara-chirurha i mahčymaści zrabić zdymak, prapanavali pryjści zaŭtra. Jon pajšoŭ dadomu i piŭ abiazbolvalnaje.
3 vieraśnia mužčyna źviarnuŭsia ŭ stamatałohiju paŭtorna. Hetym razam, raskazvaje Iryna, jamu zrabili zdymak.
— Muž pieradaŭ mnie słovy miedykaŭ: zub narmalny (na toj momant), ale pad im jość hnoj. Zrabili drenaž, heta značyć, nadrezali dziasnu. U jaho ščaka da taho momantu trochi apuchła. Skazali pić antybijotyk i leki suprać alerhii.
Na nastupny dzień, 4 vieraśnia, Siarhiej znoŭ pajšoŭ u stamatałohiju — jamu zrabili jašče dva nadrezy i pastavili dva drenažy. U toj ža dzień biełaruska zaŭvažyła, što mužu stanovicca horš. Źjavilisia ciažkaści z hłytańniem, padniałasia tempieratura. Žančyna vyklikała bryhadu chutkaj dapamohi.
— Chutkaja dapamoha pryjechała i skazała, što heta ŭsio ad zuba: «Ničoha strašnaha, picie antybijotyk i supraćvirusnaje».
Ja źviarnuła ŭvahu, što ŭ jaho ŭžo apuchła šyja. Nam skazali, što ŭsio projdzie, i ŭ balnicu nie zabrali. Ale ž ja nie miedyk: dumaju, raz skazali, što stanie lepš, značyć, tak i pavinna być.
5 vieraśnia mužčyna pa-raniejšamu byŭ doma. Iryna raskazvaje, što tempieratura nie źbivałasia, mužu ŭsio jašče było ciažka hłytać. Pa słovach žančyny, jana prapanoŭvała Siarhieju pajechać u pryjomny pakoj, ale jon byŭ upeŭnieny, što antybijotyk chutka dapamoža.
Špitalizacyja ŭ miascovuju balnicu i dźvie apieracyi
6 vieraśnia Iryna znoŭ vyklikała chutkuju — i Siarhieja dastavili ŭ balnicu. U svaim liście žančyna tłumačyć, što ŭ pryjomnym pakoi Słuckaj CRB doktar-chirurh pryznačyła KT i UH i nastajała na nieabchodnaści terminovaj špitalizacyi ŭ reanimacyju. U noč na 7 vieraśnia była praviedziena pieršaja apieracyja.
— Doktar-chirurh ubačyła, što hnoj apuskajecca pa ściency horła. I, jak ja zrazumieła, unačy ŭstanavili drenažy na šyi [Iryna tłumačyć, što nie raźbirajecca ŭ miedycynskaj terminałohii i moža dapuskać niedakładnaści]. A potym zrabili KT paśla apieracyi i ŭbačyli, što ŭ jaho hnoj pačaŭ apuskacca nižej.
8 vieraśnia mužčynu zrabili jašče adnu apieracyju, pry padtrymcy tarakalnaha chirurha ź Minskaj abłasnoj balnicy. Heta śpiecyjalist, jaki lečyć zachvorvańni i traŭmy orhanaŭ hrudnoj kletki.
— Jon skazaŭ, što hnoj apuściŭsia ŭ mižścieńnie — pamiž lohkimi i sercam. Apieracyja išła amal dźvie hadziny… Darečy, toj zub usio roŭna vydalili ŭ reanimacyi.
— Jaki byŭ stan u muža paśla apieracyi?
— Jon byŭ u prytomnaści, mianie paru razoŭ puskali da jaho ŭ reanimacyju, ale stan byŭ vielmi ciažki. Ja prasiła zabrać muža ŭ Minsk, ale mnie skazali, što pieravozić jaho nielha, u jaho niestabilny stan. Potym, kali ŭsio stabilizavałasia, ja znoŭ pačała prasić adpravić jaho ŭ Minskuju abłasnuju balnicu.
Iryna kaža, što pytańnie ab pieravodzie vyrašałasia tydzień — hety čas byŭ dla jaje vielmi ciažkim emacyjna. Ź Minskaj abłasnoj balnicy ŭ Słuck pryjazdžaŭ kansultant, jaki, jak tłumačyć žančyna, dapamahaŭ miascovym daktaram z taktykaj lačeńnia.
— A čamu vy nastojvali na transparciroŭcy?
— Tam profilnaja balnica, jość tarakalnaje adździaleńnie, dzie śpiecyjalizujucca na takich vypadkach, Ale našy jaho tudy nie adpraŭlali — nie viedaju, pa jakoj pryčynie. Potym my ŭžo znajšli vychad na Minsk i ŭsio ž taki dabilisia, kab jaho zabrali tudy.
Jašče adna apieracyja i miesiac zmahańnia za žyćcio
23 vieraśnia mužčyna byŭ pieraviedzieny ŭ Minskuju abłasnuju balnicu. Na nastupny dzień, raskazvaje Iryna, jamu zrabili treciuju apieracyju.
— U mižścieńni zastavalisia ačahi hnoju. Moža, hetaja apieracyja patrebna była jamu značna raniej… Moža, hety čas tak zhulaŭ. Moža, siońnia b jon byŭ žyvy i moj 4‑hadovy syn nie zastaŭsia biez baćki, — dzielicca pieražyvańniami Iryna, ledź strymlivajučy ślozy.
— Jak vaš muž adčuvaŭ siabie paśla treciaj apieracyi?
— Jon pryjšoŭ u prytomnaść, ale ŭžo było mocnaje paražeńnie pa ŭsim arhaniźmie: i serca, i nyrki, i piečań — usio… Mocnaja intaksikacyja, i antybijotykaŭ ža šmat roznych kałoli. Daktary ničoha nam nie havaryli, nijakich prahnozaŭ, akramia taho, što «stan vielmi ciažki».
A ŭnačy 28 kastryčnika moj muž pamior.
Zhodna z dakumientami, pryčynami śmierci stali nyračnaja niedastatkovaść, flehmona šyi i miedyjastynit. Pa słovach Iryny, jana ŭžo nakiravała zvarot u Hałoŭnaje ŭpraŭleńnie pa achovie zdaroŭja Minskaha abłvykankama z prośbaj pravieści «viedamasnuju pravierku vykanańnia paradku akazańnia miedycynskaj dapamohi i kliničnych pratakołaŭ u Słuckaj CRB», a taksama «dać acenku svoječasovaści i abhruntavanaści rašeńnia ab pieravodzie pacyjenta ŭ abłasnuju balnicu». Paralelna ŭdava maje namier źviartacca ŭ prakuraturu.
Žurnalisty datelefanavalisia da administracyi Słuckaj CRB, adnak tam ad kamientaroŭ admovilisia. «Hetym pytańniem zajmajecca vyšejstajačaja arhanizacyja», — padkreśliŭ hałoŭny doktar balnicy.
«Minskaja praŭda» piša, što hałoŭnym upraŭleńniem pa achovie zdaroŭja Minabłvykankama «pryznačana pravierka pa dadzienym fakcie».
Doktar: «Infiekcyja moža raspaŭsiudzicca ŭ kość abo miakkija tkanki»
Niaŭžo zubnaja infiekcyja moža pryvieści da nastolki surjoznych nastupstvaŭ? Z hetym pytańniem žurnalisty źviarnulisia da skivična-tvaravaha chirurha ź siamihadovym stažam ź Minska. Pa słovach śpiecyjalista, takoje sapraŭdy zdarajecca, ale, na ščaście, pry sučasnym raźvićci miedycyny niačasta.
Absces — zvyčajna spačatku raźvivajecca mienavita jon. Heta abmiežavanaje skapleńnie hnoju ŭ vobłaści dziasny, ščaki, padniabieńnia, jazyka abo dna połaści rota, jakoje ŭźnikaje ŭ vyniku bakteryjalnaha zapaleńnia. Maje vyraznyja miežy i raźvivajecca ŭ zamknionaj prastory.
Flehmona — heta ŭžo raźlitaje hnojnaje zapaleńnie, jakoje «raspaŭsiudžvajecca» pa tkankach, zakranajučy susiednija kletačnyja prastory. Niaredka pryčynaj flehmony šyi stanoviacca prablemy z zubami.
Miedyjascynit — heta niebiaśpiečny stan, zapaleńnie klatčatki mižściennavaj prastory, heta značyć prastory ŭ hrudnoj kletcy, dzie raźmieščany žyćciova važnyja orhany (serca, trachieja, stravavod, sasudzista-niervovyja pučki).
Kali kazać pra zachvorvańni zubaskivičnaj sistemy, to miedyjascynit čaściej za ŭsio stanovicca nastupstvam ciažkich flehmon, jakija raźvivajucca z-za zachvorvańniaŭ «zuboŭ mudraści» (8 z 10 vypadkaŭ miedyjaścinitu ŭ praktycy surazmoŭcy byli źviazanyja z chvorymi «vaśmiorkami», radziej — z šostymi abo siomymi zubami).
— Jak časta da surjoznych nastupstvaŭ pryvodzić ihnaravańnie zubnoha bolu?
— U pryncypie, ihnaravańnie luboha bolu i zapaleńnia pryvodzić da ŭskładnieńniaŭ, chaj adterminavanych abo nie zanadta niebiaśpiečnych. Chočacca nahadać prostuju iścinu: bol — heta naturalny miechanizm arhanizma, zaklikany pakazać najaŭnaść prablemy. Navat razavy bol moža patrabavać umiašańnia doktara. A kali bol ihnarujecca niekalki dzion albo čałaviek sprabuje kupiravać jaje, naprykład, abiazbolvalnymi, to praces paharšajecca, kliničnaja karcina stanovicca bolš ciažkaj, zmazanaj.
Nasamreč čałavieku stanovicca horš, ale pry hetym jon nie adčuvaje vostraha bolu, nie atrymlivaje lačeńnia, stračvaje kaštoŭny čas.
Važna razumieć, što zub nie ŭbity ŭ kość, jon znachodzicca ŭ źviazcy sa skivicaj. Niervovyja i kryvianosnyja sasudy ŭnutry połaści zuba źviazany z bolš bujnymi «tavaryšami» ŭ skivicy. Tyja, u svaju čarhu, dalej źviazany ź inšymi sasudami i niervami ź miakkich i ćviordych tkanak. Kali infiekcyja nie łakalizavana ŭ samim zubie, jana raspaŭsiudžvajecca ŭ kość abo ŭ miakkija tkanki, naprykład, u klatčatkavyja prastory i limfavuzły.

Nakolki heta chutki praces? Va ŭsich pa-roznamu, u kožnaha roznaja imunnaja reakcyja. Chutčej pracesy praciakajuć na fonie chraničnych chvarob, ciažarnaści (u pieršy trymiestr usie žančyny abaviazany prajści sanacyju rotavaj połaści), padletkavaha ŭzrostu, ahulnasamatyčnych zachvorvańniaŭ i inšych.
Adnak flehmona ź pieršymi prajavami zubnoha bolu nie zdarajecca, śpiarša buduć prykmietnyja zapalenčyja pracesy ŭ vierchnich adździełach, u vobłaści skivicy. I, vidavočna, heta doŭžycca nie adzin dzień.
— I ŭsio ž jak raźvivajecca hety praces u jaho chranałohii.
— Takim čynam, źjaviŭsia karyjes. Čaściej za ŭsio ihnaravańnie bolu pryvodzić da hibieli sasudzista-niervovaha pučka zuba, tak zvanaj pulpy. Čałaviek moža heta bačyć jak, naprykład, paciamnieńnie zuba, źmianieńnie jaho koleru, i paśla doŭhich pieryjadaŭ bolu i niemahčymaści, naprykład, nadkusić na zub, hety bol źnikaje.
Dalej my bačym albo prosta miortvy zub, jaki niejki čas moža pavodzić siabie davoli spakojna (ale adnojčy ŭsio roŭna zapalicca), albo chraničnaje zachvorvańnie (naprykład, mihryrujučaja hranuloma), albo chraničnyja limfadenity skivična-tvaravaj vobłaści, albo vostry stan, apisany vyšej: pieryjastyt, absces i hetak dalej. U lubym vypadku prablema pačynajecca ź nie svoječasova vylečanaha zuba abo vylečanaha niapravilna.
Pry hetym nie chočacca nikoha pałochać: stanami, jakija pahražajuć žyćciu, zakančvajecca daloka nie kožny zubny bol.
Abscesy, flehmony i inšyja ŭskładnieńni sustrakajucca davoli redka. Naš arhanizm dastatkova razumny i ŭmieje łakalizavać zapalenčyja pracesy.
Miedyjaścinit — heta ŭžo krajni vypadak. Dla zdarovaha čałavieka ryzyka sutyknucca z takoj situacyjaj nievysokaja.
Miedyjaścinity byvajuć roznyja: piarednija, zadnija, nižnija, vierchnija. Zadniavierchni — heta typ, jaki čaściej za ŭsio pačynajecca pry prablemach zubaskivičnaj sistemy i ŁOR-orhanaŭ. Vyžyvalnaść pry im — bolš za 90%. Heta značyć, što navat miedyjaścinit — nie prysud. U XXI stahodździ hetaje zachvorvańnie dyjahnastujuć i lečać. Naturalna, vielmi važnyja terminy: raźbiracca z prablemaj treba svoječasova. Heta zakon chirurhii: čym raniej pačali lačeńnie, tym chutčej čałaviek papraviŭsia.
— Jak praduchilić takija vypadki?
— U Minsku i bujnych haradach, dzie dastupnaść stamatałahičnaj dapamohi dastatkova vysokaja, hety zapalenčy praces vyjaŭlajuć na bolš rańnich stadyjach — da taho, jak absces piarojdzie ŭ bolš ciažkuju formu.
Minčanam chočacca nahadać: kali tak skłałasia, što ŭdzień vy nie zmahli trapić da stamatołaha abo zub razbaleŭsia nočču i vy nie možacie čakać da ranicy, jość mahčymaść źviarnucca ŭ kruhłasutačnuju 3‑iu stamatałahičnuju palikliniku pa adrasie: vulica Kisialova, 5. Tam možna atrymać ekstranuju dapamohu.
Kali pačałosia ŭskładnieńnie, to čaściej za ŭsio jano źviazana z tym, što čałaviek svoječasova nie vyrašyŭ niejkuju bolš prostuju prablemu. Paŭtarusia: kali navat adzin raz niešta pabaleła i pierastała (zub ci što-niebudź inšaje), heta nie značyć, što ŭsio stała dobra. Chutčej naadvarot — heta nahoda źviarnucca da doktara.
Ciapier čytajuć
Mahiloŭ, Viciebsk i Homiel udałosia dałučyć da BSSR tolki tamu, što Maskva takim čynam chacieła spakusić Zachodniuju Biełaruś — apublikavanyja dakumienty
Kamientary