Vital Portnikaŭ: Plan dla Łukašenki

Varšaŭskaja «Hazeta Vyborča» paviedamlaje pra novuju stratehiju Eŭrapiejskaha Źviazu ŭ dačynieńni da Biełarusi. Eŭrakamisija prapanuje Alaksandru Łukašenku dostup biełaruskich tavaraŭ na eŭrapiejski rynak, finansavuju dapamohu biełaruskim pradpryjemstvam, pavieličeńnie kolkaści stypendyjaŭ dla biełaruskich studentaŭ, spraščeńnie vydačy vizaŭ dla hramadzianaŭ Biełarusi. Umovaj usiaho hetaha źjaŭlajucca demakratyčnyja reformy, jakija, adnak, Miensk moža pravodzić samastojna, bieź jakoha-kolviek źniešniaha ŭmiašalnictva.

Prapanovy Eŭrakamisii – pieršaja nabližanaja da realnaści reakcyja Zachadu na padziei ŭ Biełarusi za mnohija hady. Faktyčna eŭrapiejcy pryznajuć, što tolki ad Alaksandra Łukašenki i jahonaha najbližejšaha atačeńnia zaležyć, jakoha kštałtu režym budzie ŭstalavany ŭ krainie. Što biełaruskaja apazycyja nia moža pierałamić sytuacyju i demakratyčnaj Biełaruś moža zrabić tolki ŭłada. Łukašenku prapanavana stać Harbačovym – i heta ŭ sytuacyi, kali ŭ biełaruska-rasiejskija dačynieńni pakidajuć žadać lepšaha, i Maskva, pa sutnaści, prapanuje biełaruskamu prezydentu stać, umoŭna kažučy, Ilumžynavym. Viadoma, być Harbačovym značna pryjemniej, čym Ilumžynavym. Ale jašče lepš zastacca Łukašenkam.

Toje, što eŭrapiejcy pačali realistyčna reahavać na sytuacyju ŭ Biełarusi, jašče nia značyć, što hetkim samym realistyčnym i padatlivym budzie sam biełaruski prezydent. Umovy demakratyzacyi – 12 kankretnych punktaŭ, siarod jakich vyzvaleńnie palitviaźniaŭ, spynieńnie represij pavodle palityčnych matyvaŭ, raśśledavańnie źniknieńniaŭ palitykaŭ i žurnalistaŭ, praviadzieńnie svabodnych vybaraŭ. Zrazumieła, što vykonvać hetyja ŭmovy Łukašenka moža pa-svojmu: vyzvalać palitźniavolenych tak, kab było niajasna, pavodle jakich pryčynaŭ jon ich vyzvaliŭ, znajści «krajnich» u historyi ź źniknieńniami, pravieści vybary i zastacca pry ŭładzie. Pa sutnaści, ad Łukašenki patrabujecca zamianić dyktaturu na kiravanuju demakratyju. Ale i hetaja zamiena moža akazacca dla biełaruskaha prezydenta fatalnaj – bo navat kiravanaja demakratyja praduhledžvaje pavieličeńnia kolkaści hulcoŭ. Kali nie na ŭnutranaj scenie, dyk na zamiežnaj: u hulni za ŭładu ŭ Biełarusi zmoža – i zusim nie na roŭnych z EZ – paŭdzielničać Maskva, jakaja naŭrad ci zdolnaja ustrymacca ad takoj spakusy. Zamiena samadastatkovaj dyktatury na prarasiejski režym, chaj navat źniešnie i demakratyčny – prosta mara, chaj sabie i nieažyćciaŭlalnaja.

A što naŭzamien? Dapamoha nierefarmavanym pradpryjemstvam, jakija isnujuć tolki za košt pastavak pradukcyi na postsaviecki – čytaj rasiejski i ŭkrainski – rynak? Chto skazaŭ, što heta pradukcyja pradavaćmiecca ŭ Eŭropie? Chto skazaŭ, što Łukašenka budzie rady vialikaj kolkaści studentaŭ-valnadumcaŭ i lohkim padarožžam paddanych – tym bolš viadoma, što EZ adkryvaje miežy pierš za ŭsio navukoŭcam, studentam, žurnalistam, dziejačam kultury – inakš kažučy patencyjnaj apazycyi? Nie, u stratehii maje być niešta, što zastaniecca miž radkoŭ. A mienavita hatovaść utrymlivać Biełaruś u vypadku, kali Rasieja admovicca ad hetaha. Voś tady Łukašenka zadumajecca i pojdzie myć vitrynu.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0