Kolki razoŭ z vysokich trybunaŭ hučali abiacanki zrabić žyllo dastupnym, a ničoha nie mianiajecca. Dziaržaŭnyja prahramy budaŭnictva nia ŭ stanie źniać napružańnie na rynku žylla. Dy nichto, vyhladaje, i nie imkniecca da hetaha ŭsurjoz.
Tolki za pieršy miesiac sioleta ceny na žyllo ŭ Miensku vyraśli na 30%. Siońnia adnapakajoŭka ŭ stalicy kaštuje bolš za 50 tysiač dalaraŭ.
Nie adstajuć ad Miensku i abłasnyja centry. Ceny tam pakul jašče nie astranamičnyja, ale taksama našmat pieravyšajuć mahčymaści bolšaści patencyjnych pakupnikoŭ. A specyjalisty pa nieruchomaści śćviardžajuć kateharyčna – ceny na žyllo buduć raści i nadalej.
«Ludziej sapsavała žyllovaje pytańnie», – hetaja cytata z savieckaj klasyki zachoŭvaje svaju aktualnaść dahetul. Dla pieravažnaj bolšaści maładych siemjaŭ kupić kvateru siońnia nierealna. Dy j dla nia vielmi maładych — taksama. Za apošnija siem hadoŭ kvadratny metar žylla padaražeŭ na rynku prodažu ŭ 6‑7 razoŭ.
Kolki razoŭ z vysokich trybunaŭ hučali abiacanki zrabić žyllo dastupnym, a ničoha nie mianiajecca. Dziaržaŭnyja prahramy budaŭnictva nia ŭ stanie źniać napružańnie na rynku žylla. Dy nichto, vyhladaje, i nie imkniecca da hetaha ŭsurjoz.
Isnujuć roznyja sposaby zrabić žyllo dastupnym. Heta tak zvanaja ipateka, roznyja systemy budaŭničych układaŭ u bankach – jany dziejničajuć u roznych eŭrapiejskich krainach. Ale ŭsie sproby ŭkaranić ich na biełaruskaj hlebie rana ci pozna pravalvalisia. Urad, vidać, nie zacikaŭleny ŭ vyrašeńni kvaternych prablem nasielnictva. A ŭsie sproby zrušyć spravu z dapamohaj kamandna‑administracyjnych metadaŭ nieefektyŭnyja pavodle vyznačeńnia.
Ciapierašni rost cenaŭ specyjalisty źviazvajuć z rostam cenaŭ na rasiejskija enerhanośbity. Nasamreč, tut možna vyłučyć dva składniki. Pieršy źviazany z čakańniami nasielnictva. Dakładniej skazać, ničoha dobraha ŭ suviazi z rostam cenaŭ na enerhanośbity jano dla siabie nie čakaje. Chodziać čutki ab devalvacyi rubla, denaminacyi. Vyhladaje, što nijakija abviaržeńni čynoŭnikaŭ dziaržaŭnych orhanaŭ kiravańnia ŭžo nia mohuć pierakanać biełarusaŭ u tym, što abvału rubla nia budzie. Jak skazaŭ adzin znajomy ekanamist, «hramadztvu, u jakim usie vierać u abvał kursu nacyjanalnaj valuty, hetaha abvału nie paźbiehnuć». Pa‑sutnaści, dla taho, kab pačałasia łancuhovaja reakcyja, dastatkova, kab častka nasielnictva pačała zdymać hrošy z bankaŭskich rachunkaŭ. Za imi paciahnucca astatnija, i biełaruski rubiel palacić dahary nahami. Tym bolš, što ciapierašni jaho kurs adnosna dalara i biez taho, miakka kažučy, nie adpaviadaje rečaisnaści.
Spryjajuć paničnym nastrojam i banki, jakija pierastali vydavać kredyty ŭ biełaruskich rublach, u tym liku – na budaŭnictva žylla.
U suviazi z hetym mnohija imknucca ŭkładvać nazapašanyja hrošy ŭ nieruchomaść, bo na siońniašni dzień heta samy efektyŭny sposab zachavać i pamnožyć svaje źbieražeńni. Heta i pasłužyła šturškom rostu cenaŭ na žyllo.
Druhaja prablema – niepaźbiežnaje padaražańnie z‑za cenaŭ na enerhanośbity. U budaŭničaj halinie pačałosia ŭžo biazładździe. Pradpryjemstvy, jakija vyrablajuć budmateryjały, nia chočuć ich pradavać pa siońniašnich cenach, bo heta aznačaje dla ich straty. A pavysić ceny jany nia mohuć z‑za dziaržaŭnaha rehulavańnia. Sioleta, jak kažuć budaŭniki, nie pačali budavać nivodnaha novaha domu. Ź ciažkaściu sprabujuć zavieršyć budaŭnictva, pačataje raniej. Ustupiŭ u siłu novy paradak naličeńnia padatku na dabaŭleny košt u budaŭnictvie. I kali raniej budaŭnictva žylla było vyzvalenaje ad płaty PDK, dyk zaraz heta tyčycca tolki abjektaŭ, jakija trapili ŭ śpis, zaćvierdžany asabista prezydentam.
Pakul takoha śpisu niama, i kali jon źjavicca – nichto nia viedaje. A značyć, u lutym zhadany padatak buduć płacić usie. Adno heta pryviadzie da rostu cenaŭ na 18%.
Dziaržava sprabuje cyravać dzirki ŭ biudžecie za košt luboj mahčymaści. A budaŭnictva zaŭsiody ŭ hetym sensie było zručnaj halinoj. Zrazumieła, što žyć na vulicy pry biełaruskim klimacie nia budzieš, i kožny, chto maje mahčymaść adkłaści choć niešta na žyllo, budzie vyłuzvacca sa skury, kab damahčysia žadanaj mety – nabyć kvateru.
Pavodle prahnozu, ceny na žyllo chutka stabilizujucca. Ale nie tamu, što vyraście prapanova. Prosta ŭ bolšaści nasielnictva nia budzie mahčymaści niešta kupić. A voś bolš tannym žyllo dakładna nia stanie. Dla hetaha niama nijakich padstavaŭ. A ŭsie dziaržaŭnyja kazki pra dastupnaje žyllo zastanucca kazkami. Pamiatajecie, jak za savieckim časam abiacali kožnaj siamji asobnuju kvateru da 2000‑ha hodu?
Zaraz na dvary hod 2007‑y. Dla taho, kab vyrašyć prablemu žylla, treba mianiać systemu ekanomiki. Ale nichto hetaha rabić nie śpiašajecca.
Na rynku nieruchomaści Viciebska znoŭ adznačajecca rost koštaŭ. U paraŭnańni ź listapadam 2006 h. kvatery stali kaštavać na 25% daražej. Ryełtary tłumačać heta abvastreńniem inflacyjnych čakańniaŭ i žadańniem ludziej zachavać svaje hrošy ŭkładańniem ich u nieruchomaść. U cełym z 2001 h. kvatery ŭ Viciebsku padaraželi ŭ 4 razy.
1‑pakajovaja kvatera novaj płaniroŭki ŭ abłasnym centry zaraz kaštuje 28 tysiač dołaraŭ. Hetkaja ž kvatera staroj płaniroŭki – nie mienš za 18 tysiač dołaraŭ. 2‑pakajoŭki novaj płaniroŭki vystaŭlajucca za 35‑38 tysiač dołaraŭ, staroj – u siarednim za 28 tysiač dołaraŭ. 3‑4‑pakajovyja kvatery ŭ spalnym rajonie pradajucca ad 43 tysiač dołaraŭ. Asobny pakoj ŭ kvatery – ad 7 tysiač dołaraŭ.
Draŭlany dom biez kamunikacyj u miežach horada abyjdziecca ŭ 10 tysiač dołaraŭ. Nabyćcio doma z cehły z praviedzienymi hazam i vadapravodam paciahnie ad 25 da 150 tysiač dołaraŭ. Za kamfartabielny katedž ź jeŭraramontam, padłohaj z padahrevam i inšymi zručnaściami treba vykłaści ažno 150 tysiač jeŭra.
-
Cyhankoŭ: Babaryka značna bližejšy da pazicyi ofisa Śviatłany Cichanoŭskaj, čym da vykazvańniaŭ «babarykancaŭ»
-
Babaryka turemščykam: «U mianie było, ciapier niama, ale jość šaniec, što budzie. A ŭ vas nie było, niama i nie budzie. I ŭ vašych dziaciej nie budzie»
-
«Mnie kazali: ty havoryš jak kanadski emihrant». Siarhiej Šupa raskazaŭ pra Vilniu 90-ch, paraŭnańnie litoŭskaj litaratury ź biełaruskaj i adroźnieńni pamiž narodami
Kamientary