Muziej Bykava. A ci treba?

U haziecie amierykanskich biełarusaŭ, jakaja tak i nazyvajecca: «Biełarus» — cikava čytać apošniuju staronku, dzie drukujucca padziaki za achviaravańni: «Na vydaviecki fond «Biełarusa» 100 dalaraŭ achviaravaŭ u pamiać 4-j hadaviny śmierci Jurki Azarki, zamiž vianka na mahiłu, jaho M.», i ŭ takim duchu. Biełarusy-emihranty pieraniali hetuju vielmi jeŭrapiejskuju, jakaja stała vielmi amierykanskaj, tradycyju pryvatnaha achviaravańnia na pryvatnyja, a nasamreč — ahulnahramadskija spravy. Bo hramadstva składajecca z pryvatnych asobaŭ, i hramadski intares — heta suma indyvidualnych intaresaŭ.

Voś ciapier zdaryłasia hetaja sprava z Muziejem Bykava. Stała viadoma, što «Łukašenka daručyŭ» jaho stvaryć.

Sprava zakryta, muziej budzie.

Siarhiej Navumčyk z radyjo «Svaboda», ź jahonaj pałymianaj luboŭju da Biełarusi, vykazaŭ strachi, što muziej Bykava akažacca mulažnym,

Mnie chaciełasia b źviarnuć uvahu zusim na inšaje.

Spačatku — karotki ŭspamin. U 2001 hodzie daviałosia mnie zajści da tadyšniaha hałoŭnaha redaktara dziaržaŭnaha časopisa «Połymia» Siarhieja Zakońnikava. Pryjšoŭ ja ŭ jakaści tady jašče redaktara časopisa «Arche» z prapanovaj abmienu anonsami numaroŭ. «Nam heta niecikava», — pradkazalna adrezaŭ mnie Zakońnikaŭ, jaki mieŭ ułasny kabiniet hałoŭnaha redaktara hałoŭnaha litaraturnaha časopisa krainy (my, archeŭcy, pracavali na ŭłasnych kvaterach i dahetul, užo daŭno bieź mianie, archeŭcy zbolšaha pracujuć u svaich chatach). Ja biez kryŭdy na metra-paeta toje raskazvaju — prosta takoje było jahonaje razumieńnie ijerarchii.

I čyjo ciapier «Połymia» i čyj «Arche»?

Muziej budzie dziaržaŭnym z usimi nastupstvami.

Ale nie heta hałoŭnaje. Mnie važniej sfarmulavać inšuju dumku.

Daču pieradali pad muziej, bo ličać taki sposab ušanavańnia pamiaci piśmieńnika najlepšym. Muziej Kołasa, muziej Broŭki jość — i vialiki, Narodny Bykaŭ musić stajać uporavień.

Tak, muziej — važny instytut, što daje ranh i kanał kamunikacyi z hramadstvam.

Ale ja viarnusia da taho prykładu «zamiž vianka na mahiłu».

Nie vyklučaju, što amierykanskaja siamja dziejničała b u takoj situacyi inačaj. U apošniuju čarhu jany b razhladali varyjant pieradačy hetaha budynku dziaržavie, i tym bolš — takoj niesvabodnaj, niestabilnaj dziaržavie.

Chaj svajaki Bykava nie zrazumiejuć mianie niapravilna. Ja prosta sprabuju pieradać ahulnuju ideju na kankretnym, zrazumiełym prykładzie: nie dziaržava, a hramadzianskaja supolnaść, niezaležnaja kultura siońnia pryjarytet.

Najlepšaja pamiać pra Bykava — heta toj samy «Dziejasłoŭ», toj samy Małady Front, taja samaja «Viasna». Sapraŭdnaja pamiać — u idejach, a nie ŭ muziejach.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0