Aleś Kiebik. Sučasnaje myśleńnie

 Aleś Kiebik

Sučasnaje myśleńnie

Sučasnaje myśleńnie nia stavić pytańnia pra sens žyćcia abo, jak pisaŭ Kamiu, pra toje, ci vartaje žyćcio taho, kab być pražytym. Sučasnaje myśleńnie ciažka ŭjavić sabie jak prafesiju. Doktar filazofskich navuk — heta toj, chto abaznany ŭ historyi filazofii, ale jon zusim nie ŭsprymajecca žyvym myślarom, ad jakoha sučaśniki čakajuć jakohaś losanosnaha pavarotu dumki, jak čakali jašče ad Chajdehiera. Sučasnaje myśleńnie błukaje ŭ strakatych skopiščach postmadernizmu i kampiluje, sprabuje spałučyć niespałučalnaje. Jak u krainie na pierałomnym etapie idzie pieradzieł ułasnaści, tak u filazofii, estetycy i marali adbyvajecca pieradzieł ujaŭleńniaŭ. Myślary j mastaki ciahnucca da samych jarkich i vyraznych persanažaŭ historyi i sučasnaści. Palemika vakoł imia i asoby Pinačeta mižvoli nabyvaje charaktar žyvoha sučasnaha myśleńnia. U našaj sytuacyi zališniaja palityzavanaść žurnalistaŭ zaminaje im z takim samym pafasam i abahulnieńniem abdumvać sytuacyju, u jakuju trapiŭ staršynia kałhasu Staravojtaŭ, choć materyjał niby sam prosić ab hetym.

Miž inšym, paraŭnańnie hetych dvuch losaŭ — Pinačeta i Staravojtava — taksama kampilacyja, praŭda, ja b nie nazvaŭ jaje postmadernisckaj, bo postmadernizm adrazu źnikaje adtul, dzie źjaŭlajecca lohika. Uvieś śviet lutuje abo pratestuje ŭ spravie Pinačeta, choć u Hišpanii, dzie jaho musiać sudzić, paśla 70 hadoŭ turemnaje źniavoleńnie nie praduhledžana. Heta značyć, što Pinačetu ŭ kožnym razie hvarantavanaja spakojnaja staraść i mahčymaść apraŭdvać pierad ułasnym narodam svoj žyćciovy vybar. U toj samy čas jahony raŭnaletak Staravojtaŭ jašče da suda siadzić u žaleznaj kletcy va ŭłasnaj krainie, dzie pavažny ŭzrost nie źjaŭlajecca arhumentam. Čym nie materyjał dla sučasnaha myśleńnia pra ŭłasnuju nacyju, čyj lider pry hetym umudrajecca znachodzić sabie padtrymku najpierš mienavita siarod pensijaneraŭ?..

Napeŭna, nievypadkovy i pašyrany siońnia zvarot da asoby Hitlera. Adrazu dva novyja filmy vyjšli ŭ śviet: dakumentalny biełaruski «Damova z Hitleram» Uładzimiera Kołasa i mastacki rasiejski «Misteryja hary» Arabava i Sakurava.

Napačatku 1997-ha źviartałasia da hetaje asoby i «NN». «Hitler — «vialiki» ci kožny z nas?» — nazyvaŭsia artykuł:

«Siońniašniaja «chvala Hitlera» traplaje na dobry momant hlabalnych pieraacenak. Adno z pytańniaŭ, jakija stavić sučasnaja kiniematahrafičnaja i knižnaja «hitleryjana», — ci byŭ Hitler vialikim?»

Hitler abahaŭlaŭ sport. Možna ŭ pryncypie zrazumieć, čamu prezydent Łukašenka pieraasensoŭvaje siońnia Hitlera. I heta taksama častka sučasnaha myśleńnia.

Leŭ Tałstoj pierad śmierciu nadta pieražyvaŭ, što napisaŭ stolki toŭstych knižak, a ŭ čałavieku ničoha nie źmianiłasia, nie palepšyłasia. Mahčyma, za takoje imknieńnie palepšyć čałavieka Lenin i nazvaŭ Tałstoha lusterkam ruskaj revalucyi. Kali znajomiśsia ź niadaŭna vypuščanaj u Francyi «Čornaj knihaj kamunizmu», razumieješ, što musiła b, pavodle Lenina, adlustroŭvacca ŭ Tałstym. Nia viedaju, ci čytaŭ Tałstoha Hitler, ale sučasnaje myśleńnie zbližaje ichnyja pazycyi. Leŭ Tałstoj, Adolf Hitler, Alaksandar Łukašenka, Staravojtaŭ i Pinačet —kožnaja z hetych asobaŭ daje vialikija mahčymaści dla razvahaŭ pra dabro i zło, pra cynizm palitykaŭ i niepaźbiežnuju histaryčnuju pieraacenku, najčaściej — ź plusu na minus. I kali na chvilinu adarvieš vočy ad hetaha šerahu, paśla nie zaŭsiody razumieješ, pra kaho mienavita idzie razmova.

Siońnia ŭ «NN» — frahmenty kinascenara «Misteryja hary».

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0